Kuwakubo Ryota bắt đầu sự nghiệp nghệ thuật từ năm 1998. Với phong cách nghệ thuật độc đáo, ông đã sử dụng các thiết bị điện tử như một phương tiện sáng tạo khuyến khích người xem chủ động tương tác và trải nghiệm với tác phẩm. Trong gần 30 năm hoạt động nghệ thuật, Kuwakubo Ryota đã nhận nhiều giải thưởng quốc tế quan trọng như Giải thưởng Lớn tại Liên hoan Nghệ thuật Truyền thông Nhật Bản (2003), Giải Xuất sắc (2010), cùng các ghi nhận danh giá tại Ars Electronica và Rokko Meets Art.
“Device Art” - nghệ thuật thiết bị là một loại hình nghệ thuật mới xuất phát từ Nhật Bản, đặc trưng bởi sự tổng hợp của nghệ thuật, thiết kế, công nghệ, khoa học và giải trí. Ở đây, các công nghệ mới hòa trộn với những yếu tố của văn hóa truyền thống Nhật Bản.
Tổ chức triển lãm tại Hà Nội, nghệ sĩ Kuwakubo Ryota đã kết hợp giữa sáng và tối, tĩnh và động, cùng với các vật dụng quen thuộc trong đời sống hàng ngày tái hiện một Hà Nội thân thuộc và sống động. Trong quá trình khám phá và tìm kiếm từ chính những trải nghiệm của ông tại đây, nghệ sĩ đã tạm ngưng chức năng thực tế của món đồ và đưa người xem tái khám phá hình dạng nguyên thủy nhất của các vật dụng này.
Không gian trưng bày “LOST#21”. Ảnh: Ngày Nay |
Ông Yoshioka Norihiko, Giám đốc Trung tâm Giao lưu Văn hóa Nhật Bản tại Việt Nam chia sẻ trong buổi khai mạc: “Từ năm 2016, nghệ sĩ Kuwakubo Ryota đã đến khảo sát và nghiên cứu tại Việt Nam và chúng tôi mong muốn trưng bày các tác phẩm của ông vào thời điểm đó nhưng rất tiếc chưa thực hiện được”. Vì vậy, đến năm 2026, Trung tâm rất vinh dự đồng hành tổ chức triển lãm sau khi ông Kuwakubo Ryota nhận lời tham gia sau khoảng thời gian dài chờ đợi.
Không gian trưng bày đầu tiên với tác phẩm “LOST#21”, sử dụng một nguồn sáng chuyển động để làm biến đổi bóng của các vật dụng quen thuộc, nhằm khơi gợi ký ức và trí tưởng tượng của người xem, tạo ra trải nghiệm đồng thời giữa cảm giác déjà vu (đã từng thấy) và jamais vu (chưa từng thấy). Trong khi đó, tác phẩm thứ hai “Lưu động” truyền tải năng lượng năng động của giao thông thành phố thông qua sắp đặt hài hòa giữa hệ thống thanh gỗ và hệ thống ánh sáng tự chuyển động ngẫu nhiên, tham chiếu từ tác phẩm nổi tiếng “Small Sphere and Heavy Sphere” của Alexander Calder.
Nghệ sĩ Kuwakubo Ryota nói về ý tưởng hình thành cảm hứng cho triển lãm: “Sau những lần đến Việt Nam, ấn tượng lớn nhất của tôi là văn hóa giao thông ở đây khác rất nhiều so với Nhật Bản. Hoạt động giao thông này thể hiện được mối quan hệ giữa con người với xã hội, giữa người đi đường và đối phương mang tính động và âm thanh”. Khi tham quan triển lãm, người xem vừa có thể chiêm ngưỡng tác phẩm, vừa lắng nghe âm thanh từ phương tiện lưu thông ở khu vực xung quanh, giúp người xem cảm nhận năng lượng chuyển động của đô thị.
Không gian trưng bày “Lưu động”. Ảnh: Ngày Nay |
Chị Hồ Minh Ngọc (Mỹ Đình, Hà Nội) bày tỏ cảm nhận sau khi tham quan triển lãm: “Mình thấy cách tác giả sử dụng nghệ thuật chiếu bóng rất thú vị, đặc biệt hình ảnh cầu Long Biên hiện lên rất gần gũi. Sau khi nghe nghệ sĩ giải thích về các sắp đặt, mình cảm thấy hiểu hơn về thông điệp mà tác giả muốn truyền tải”.
“Đây là một triển lãm công phu, đòi hỏi sự tận tâm và tỉ mỉ của nghệ sĩ khi phải tính toán về khoa học, nghệ thuật trong việc sắp xếp hiệu ứng. Các đồ vật bình thường trong cuộc sống được kết hợp với nghệ thuật tạo nên không gian chuyển động về Hà Nội dưới góc nhìn mới. Đây là dịp để chị trải nghiệm nghệ thuật và giao lưu với những người có cùng sự quan tâm tới lĩnh vực văn hóa nghệ thuật”, Chị Phạm Hoa Phương chia sẻ với Ngày Nay.
Triển lãm mở ra cơ hội để khám phá Hà Nội từ góc nhìn tưởng tượng của nghệ sĩ Kuwakubo Ryota, dù bạn có phải người dân ở đây hay không, đã sống ở đây một thời gian dài hay ngắn. Qua trò chơi của bóng tối và ánh sáng, những quang cảnh ẩn dấu lộ ra, những liên tưởng vô thức dần được ý thức chiếu rọi. Khách tham quan có thể đến trải nghiệm miễn phí hằng ngày từ 22/03 đến 24/05/2026 tại Trung tâm Giao lưu Văn hóa Nhật Bản tại Việt Nam (27 Quang Trung, Cửa Nam, Hà Nội).