Từ năm 2019 đến nay, Kazakhstan đang từng bước triển khai một chương trình cải cách chính trị và quản trị nhà nước quy mô lớn, gắn với tên tuổi Tổng thống Kassym Jomart Tokayev. Điểm đáng chú ý của tiến trình này nằm ở cách tiếp cận mang tính tiến hóa, ưu tiên ổn định thể chế và tránh những thay đổi đột ngột có thể gây xáo trộn xã hội.
Trong hơn năm năm qua, Kazakhstan đã ban hành khoảng 20 đạo luật nhằm hiện đại hóa hệ thống chính trị. Trên cơ sở kết quả trưng cầu dân ý toàn quốc, Hiến pháp được sửa đổi theo hướng tái phân bổ quyền lực giữa các nhánh nhà nước. Vai trò của Quốc hội được tăng cường, trách nhiệm giải trình của cơ quan hành pháp được nhấn mạnh, đồng thời một số thiết chế tư pháp mới được thành lập, trong đó có Tòa án Hiến pháp và hệ thống tòa án giám đốc thẩm.
Cải cách chính trị tại Kazakhstan không dừng ở việc điều chỉnh khuôn khổ pháp lý, mà đặt trọng tâm vào hiệu quả vận hành của bộ máy. Các cơ chế dân chủ được xem như công cụ nâng cao chất lượng quản trị, thay vì chỉ mang ý nghĩa thủ tục. Cách tiếp cận này phản ánh nhận thức về mối liên hệ giữa ổn định chính trị, tính minh bạch của pháp luật và mục tiêu phát triển bền vững trong bối cảnh quốc tế nhiều biến động.
Một trong những cải cách đáng chú ý là việc triển khai bầu cử trực tiếp cán bộ cấp thôn, cấp hành chính cơ sở tại Kazakhstan. Quá trình này được thực hiện theo lộ trình kéo dài năm năm, nhằm hạn chế rủi ro gián đoạn quản lý và tạo điều kiện để hệ thống thích ứng dần với phương thức điều hành mới.
 |
Theo số liệu công bố, trên phạm vi cả nước đã có hơn 2.300 cán bộ cấp thôn được bầu chọn, với độ tuổi trung bình khoảng 43. Khoảng một phần ba trong số này chưa từng làm việc trong bộ máy nhà nước trước đó. Việc mở rộng không gian tham gia đã tạo thêm động lực cho các đảng phái chính trị ở địa phương, đồng thời tăng cơ hội cho các ứng cử viên độc lập. Các khảo sát xã hội học cho thấy mức độ tín nhiệm của người dân nông thôn đối với chính quyền cơ sở đạt trên 80 phần trăm, phản ánh những chuyển biến tích cực về hiệu quả và tính minh bạch trong quản lý địa phương.
Song song với cải cách chính trị, phát triển khu vực nông thôn được xác định là một ưu tiên chiến lược trong chính sách quốc gia của Kazakhstan. Nông thôn không chỉ được nhìn nhận dưới góc độ an sinh xã hội, mà còn gắn với các mục tiêu dài hạn về an ninh lương thực, ổn định xã hội và cân bằng phát triển lãnh thổ.
Trong những năm gần đây, hàng trăm cơ sở y tế và giáo dục đã được xây dựng tại các khu vực nông thôn, cùng với việc mở rộng khả năng tiếp cận hạ tầng số. Các chính sách hỗ trợ nông nghiệp của nhà nước góp phần thúc đẩy tăng trưởng tổng sản phẩm nông nghiệp, đạt mức trên 8 nghìn tỷ tenge (đơn vị tiền tệ của Kazakhstan). Trọng tâm hiện nay là nâng cao tính tự chủ kinh tế của các đơn vị hành chính cơ sở, khuyến khích hợp tác xã và hỗ trợ hoạt động khởi nghiệp, qua đó tạo việc làm bền vững và cải thiện mức sống của người dân.
 |
Một góc của thành phố Almaty, Kazakhstan. |
Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ toàn cầu ngày càng gay gắt, Kazakhstan cũng đẩy mạnh chương trình chuyển đổi số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo. Mục tiêu đặt ra là xây dựng một quốc gia số hóa toàn diện, trong đó khu vực nông thôn và nông nghiệp giữ vai trò quan trọng. Các nền tảng số được định hướng như công cụ nâng cao hiệu quả quản lý, cải thiện chất lượng dịch vụ công và tăng cường tính minh bạch trong phân bổ nguồn lực.
Hạ tầng số tại nông thôn từng bước được hoàn thiện, với hàng nghìn trường học được kết nối internet chất lượng cao và khả năng tiếp cận dịch vụ số ngày càng mở rộng. Điều này tạo nền tảng cho việc triển khai các giải pháp số trong sản xuất nông nghiệp, quản lý logistics và cung cấp dịch vụ công.
Trong bối cảnh bất ổn địa chính trị gia tăng, Kazakhstan theo đuổi chiến lược phát triển đặt cải cách đi đôi với bảo đảm ổn định trong nước. Các nguyên tắc thượng tôn pháp luật, tính kế thừa của thể chế và củng cố đoàn kết xã hội được nhấn mạnh như những trụ cột chính sách. Cách tiếp cận này cho thấy nỗ lực xây dựng một mô hình phát triển dài hạn, hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế, ổn định xã hội và bảo vệ lợi ích quốc gia.
