1.300 tỷ đồng là ngân sách dự kiến sẽ được Nhà nước chi để cấp học bổng cho sinh viên, thạc sỹ, tiến sỹ khối ngành STEM trong năm 2026, theo tính toán của Bộ Giáo dục và Đào tạo khi thực hiện Nghị định 179/2026/NĐ-CP do Chính phủ ban hành quy định về chính sách học bổng cho người học các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược.
Làm sao để triển khai các chính sách này hiệu quả ngay từ năm học 2026-2027 nhằm cung cấp nguồn nhân lực chất lượng, gắn kết đào tạo với nghiên cứu, giải quyết các bài toán của thực tiễn doanh nghiệp, địa phương là vấn đề được tập trung thảo luận tại Hội thảo triển khai các chương trình và chính sách đào tạo nhân lực STEM. Hội thảo do Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức chiều nay, 27/6.
Tăng nhân lực đáp ứng nhu cầu quốc gia
Phát biểu khai mạc hội thảo, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn nhấn mạnh Nghị quyết 57 và Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị đã đề ra những chủ trương, định hướng mang tính chiến lược để phát triển khoa học công nghệ, phát triển giáo dục đào tạo, trong đó các trường đại học đóng vai trò quan trọng.
Nhấn mạnh đội ngũ nhân lực khoa học công nghệ là yếu tố quyết định năng lực khoa học công nghệ của một quốc gia, Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn cho hay yêu cầu đặt ra là làm thế nào để đáp ứng nhu cầu phát triển nhân lực trong khi công nghệ phát triển rất nhanh.
Theo Bộ trưởng, cách tiếp cận là tập trung đào tạo các ngành khoa học cơ bản, những ngành khoa học then chốt và công nghệ chiến lược. Khi có nguồn nhân lực STEM với số lượng và chất lượng tốt thì việc thích ứng để làm chủ và phát triển lĩnh vực công nghệ cao, đặc biệt là công nghệ chiến lược sẽ rất nhanh và đây là hướng đi hiệu quả.
Theo Giáo sư Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học, Bộ Giáo dục và Đào tạo, vẫn còn nhiều dư địa để tăng nguồn nhân lực cho nhóm ngành này. Hiện cả nước có gần 771.500 người học thuộc khối ngành STEM, chiếm tỷ lệ 29%. Nhóm này gồm các ngành về khoa học sự sống, khoa học tự nhiên, toán và thống kê, máy tính và công nghệ thông tin, công nghệ kỹ thuật, kỹ thuật, sản xuất và chế biến, kiến trúc và xây dựng.
Định hướng của Bộ Giáo dục và Đào tạo trong thời gian tới là tăng quy mô có chọn lọc, ưu tiên ngành kỹ thuật then chốt và người học có năng lực tốt. Cụ thể, chỉ tiêu năm 2026 của nhóm ngành STEM là trên 149.000 sinh viên, gần 16.400 thạc sỹ, hơn 3.300 tiến sỹ.
Rộng cửa cho người học
Theo Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn, Nghị định 179 của Chính phủ là hết sức quan trọng với các chính sách học bổng rất phù hợp, giúp người học có thêm điều kiện để lựa chọn ngành học, giảm chi phí học tập, thực hiện ước mơ trong các nhóm ngành STEM.
Học bổng được phân tầng theo trình độ đào tạo, với mức hỗ trợ từ 3,7 triệu đến 8,4 triệu đồng mỗi tháng. Việc xét cấp và duy trì học bổng được thực hiện trên cơ sở kết quả học tập, nghiên cứu và được quản lý hoàn toàn bằng hệ thống dữ liệu số nhằm giảm thủ tục hành chính và nâng cao tính minh bạch.
Giáo sư Nguyễn Tiến Thảo cho hay điểm đột phá chính sách trong thực hiện Nghị định 179 là chuyển từ hỗ trợ chi thường xuyên qua cơ sở giáo dục đại học sang hỗ trợ trực tiếp cho người học. Dự kiến số sinh viên trúng tuyển năm 2026 nhận học bổng của Chính phủ theo Nghị định 179 là 30.000-32.000 người. Tổng ngân sách chi cho học bổng trong năm 2026 dự kiến là 1.300 tỷ đồng.
Tiêu chí để được nhận học bổng là sinh viên 15 nhóm ngành quy định tại Nghị định 179, là học sinh giỏi quốc gia được tuyển thẳng hoặc có tổ hợp môn Toán cộng hai môn trong số các môn Vật lý, Hóa học, Sinh học, Tiếng Anh đạt từ 22,5/30 điểm trở lên và thuộc top 30% thí sinh có điểm cao nhất cả nước trong tổ hợp xét tuyển.
Tại hội thảo, các cơ sở giáo dục đại học đã chia sẻ các bài học kinh nghiệm để thu hút sinh viên, giảng viên giỏi, thảo luận nhằm tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc trong triển khai các chủ trương, chính sách trong đào tạo nhân lực nhóm ngành STEM, trong hợp tác quốc tế và kết nối doanh nghiệp nhằm nâng cao chất lượng đào tạo.
Trong khuôn khổ chương trình, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã giới thiệu “Nền tảng quản trị đào tạo và phát triển nguồn nhân lực chiến lược quốc gia”; đồng thời chứng kiến lễ trao các biên bản ghi nhớ hợp tác giữa các cơ sở giáo dục đại học và doanh nghiệp trong lĩnh vực đào tạo, nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo và phát triển nguồn nhân lực.
Sau hội thảo, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn và các đại biểu đã tham dự “Lễ ra mắt Không gian Đổi mới sáng tạo liên ngành Đại học Bách khoa Hà Nội” của Đại học Bách khoa Hà Nội.
