Sora hiện đang là một trong những ứng dụng miễn phí được tải nhiều nhất trên App Store tại Mỹ, vừa mang tính giải trí, vừa gây lo ngại. Hàng loạt video hài hước xuất hiện trên các nền tảng mạng xã hội như gấu trúc ngồi trên máy bay hay trận đấu giữa các ngôi sao Hollywood theo phong cách anime Nhật Bản.
Thế nhưng, chỉ ít lâu sau khi ra mắt, Sora đã bị biến thành công cụ để tạo video giả mạo, giúp lan truyền thông tin sai lệch và thậm chí “dựng” nên những vụ án hoàn toàn bịa đặt.
Khi video không còn là bằng chứng của sự thật
Sora cùng các công cụ tạo video của Meta và Google đang mở ra một kỷ nguyên mới, nơi khái niệm “sự thật hình ảnh” dần mất ý nghĩa.
“Con người vốn dễ tin vào những gì họ nhìn thấy, nhưng đã đến lúc chúng ta phải đặt câu hỏi: liệu đoạn video ấy có thật hay không?”, Giáo sư Ren Ng, Đại học California, Berkeley (Mỹ) nói.
Sora gây chấn động Hollywood
Hollywood đang đứng ngồi không yên trước sự bùng nổ của Sora. Nhiều hãng phim lo ngại các video do ứng dụng này tạo ra đã xâm phạm bản quyền phim ảnh, chương trình truyền hình và hình tượng nhân vật nổi tiếng.
Ông Sam Altman, Giám đốc điều hành OpenAI, cho biết công ty đang tiếp nhận phản hồi từ giới sáng tạo và sẽ sớm triển khai cơ chế bảo vệ bản quyền, giúp chủ sở hữu nội dung kiểm soát việc sử dụng hình ảnh, đồng thời mở ra khả năng thu lợi từ nền tảng.
Cách người dùng tạo video với Sora
Mặc dù bất kỳ ai cũng có thể tải ứng dụng, Sora hiện chỉ hoạt động theo cơ chế mới, với các mã truy cập (invite code) được chia sẻ rộng rãi trên các nền tảng như Reddit và Discord.
Giao diện của Sora khá quen thuộc, gần giống TikTok hay Instagram Reels. Người dùng chỉ cần nhập vài dòng mô tả (prompt) để tạo video, hoặc tải lên một bức ảnh thật và chờ khoảng một phút để hệ thống biến nó thành đoạn phim hoàn chỉnh.
Trước đây, OpenAI từng cho phép người dùng tự do sử dụng hình ảnh người nổi tiếng hoặc nhân vật đã khuất, khiến nhiều gương mặt quen thuộc vô tình trở thành “chất liệu thử nghiệm” cho cộng đồng mạng.
Nhờ mức độ chân thực vượt trội, Sora nhanh chóng vượt lên trên các đối thủ cùng lĩnh vực như Veo 3 của Google hay Vibe của Meta.
Nguy cơ lan truyền các video giả mạo
Với sự phổ biến của Sora, mọi video trên TikTok, Instagram Reels, YouTube Shorts hay Snapchat giờ đây đều có thể là sản phẩm giả lập.
“Giờ đây hầu như không có ai còn tin rằng video là một bằng chứng đáng tin cậy”, Lucas Hansen, nhà sáng lập tổ chức phi lợi nhuận CivAI, nhận định.
Dù OpenAI đã thiết lập bộ lọc để ngăn chặn các nội dung nhạy cảm, bạo lực hay khủng bố, nhiều video gây lo ngại vẫn dễ dàng xuất hiện:
- Cảnh va chạm giao thông giả có thể bị lợi dụng để gian lận bảo hiểm.
- Clip “khoa học rác” trích dẫn nghiên cứu bịa đặt.
- Bản tin giả mạo dùng để bôi nhọ người thật.
Trên mạng xã hội, các video như ô tô Tesla rơi khỏi xe vận chuyển, bản tin về “kẻ sát nhân hàng loạt” hay người bị đuổi khỏi buffet vì ăn quá nhiều xuất hiện tràn lan.
Đại diện OpenAI cho biết công ty đã tích hợp watermark và dữ liệu nhận dạng vào trong từng video để truy xuất nguồn gốc.
“Chính sách của chúng tôi nghiêm cấm hành vi mạo danh, lừa đảo hay gian lận, và sẽ xử lý nghiêm các vi phạm,” – phát ngôn viên của OpenAI khẳng định.
Làm sao để nhận biết video giả?
Dù Sora chèn watermark, nhiều người dùng vẫn dễ dàng cắt bỏ dấu hiệu này. Video thường rất ngắn (tối đa 10 giây) và chân thực như phim điện ảnh – đó có thể là dấu hiệu rõ ràng của A.I.
Một số video vẫn mắc lỗi nhỏ như sai chính tả trên bảng hiệu hoặc khẩu hình không khớp giọng nói, nhưng các lỗi này đang dần biến mất khi công nghệ ngày càng hoàn thiện.
Giáo sư Hany Farid, đồng sáng lập công ty xác minh nội dung GetReal Security, cho rằng mạng xã hội hiện nay “đang trở thành một bãi rác khổng lồ”, nơi thật – giả lẫn lộn và người xem khó có thể phân biệt được đâu là thực tế.
Ông cảnh báo, trong bối cảnh video giả do A.I. tạo ra ngày càng tinh vi, cách duy nhất để tránh bị đánh lừa là hạn chế sử dụng các nền tảng như TikTok, Instagram hay Snapchat – nơi các nội dung này đang lan tràn với tốc độ chóng mặt.
Kỷ nguyên “ảo – thật lẫn lộn”
Sự xuất hiện của Sora đánh dấu một bước ngoặt trong lịch sử truyền thông, khi mắt người không còn là công cụ đáng tin cậy để xác định đâu là sự thật.
Nếu trước đây, hình ảnh hay video từng được xem là bằng chứng không thể chối cãi, thì nay, ngay cả những gì chúng ta nhìn thấy cũng có thể chỉ là sản phẩm của thuật toán.
