Ngày 2/6, các chuyên gia về nhân quyền của Liên hợp quốc (LHQ) đã bày tỏ quan ngại trước việc Mỹ áp dụng các biện pháp gây sức ép và sử dụng các công cụ pháp lý liên quan đến Cuba, đồng thời kêu gọi Washington xem xét lại những hành động này trong khuôn khổ luật pháp quốc tế.
Trong tuyên bố, ba chuyên gia độc lập trên cho biết việc Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố cái gọi là “Học thuyết Donroe” hồi tháng 3, khẳng định vai trò chi phối của Mỹ tại Tây Bán cầu, cùng những phát biểu liên quan đến tiếp quản Cuba, đã làm dấy lên những lo ngại nghiêm trọng trong cộng đồng quốc tế.
Họ cũng đề cập đến một số chính sách của Mỹ như áp lệnh cấm vận kéo dài, việc đưa Cuba vào danh sách các quốc gia bảo trợ khủng bố, các biện pháp hạn chế nhiên liệu và gây áp lực đối với các bên thứ ba có quan hệ với Cuba.
Các chuyên gia cũng phản đối việc Mỹ truy tố cựu Chủ tịch Cuba Raul Castro, cho rằng việc sử dụng các thủ tục tố tụng trong nước nhằm vào các nguyên thủ đương nhiệm hoặc cựu nguyên thủ quốc gia như một công cụ phục vụ chính sách đối ngoại là hành động lạm dụng quy trình pháp lý, đi ngược các nguyên tắc về bình đẳng chủ quyền và quyền tự quyết được quy định trong Hiến chương Liên hợp quốc.
Bên cạnh đó, việc Mỹ thông báo triển khai tàu sân bay USS Nimitz tới khu vực Nam Caribe được các chuyên gia này xem là một yếu tố gia tăng sức ép, có thể trái với tinh thần của các điều khoản liên quan trong Hiến chương Liên hợp quốc.
Nhóm chuyên gia khẳng định một trật tự quốc tế dân chủ và công bằng đòi hỏi mọi quốc gia, bất kể quy mô hay sức mạnh, đều phải được tham gia trên cơ sở bình đẳng và không chịu sức ép từ bên ngoài.
Họ kêu gọi Mỹ xem xét các biện pháp hiện tại và đề nghị các quốc gia thành viên Liên hợp quốc, cũng như các cơ quan như Hội đồng Bảo an và Đại hội đồng Liên hợp quốc, cân nhắc vấn đề này để bảo đảm hòa bình và an ninh quốc tế.
Lời kêu gọi được đưa ra trong bối cảnh việc phân phối hàng viện trợ của Liên hợp quốc tại Cuba đang gặp nhiều khó khăn do tình trạng thiếu nhiên liệu, hệ quả từ lệnh phong tỏa dầu mỏ của Mỹ.
Tại La Habana, gần 20.000 tấn lương thực đang phải lưu kho hoặc phân phối chậm chạp khắp cả nước.
Chương trình Lương thực Thế giới (WFP) cho biết hiện có khoảng 11.000 tấn lương thực và thực phẩm bổ sung kẹt tại các cảng Mariel và Santiago de Cuba. Việc phân phối 8.000 tấn lương thực trong các kho hàng trên cả nước cũng bị ảnh hưởng do thiếu nhiên liệu. Các cơ quan khác của Liên hợp quốc như Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF) và Chương trình Phát triển của Liên hợp quốc (UNDP) cũng gặp khó khăn tương tự.
Liên hợp quốc ước tính cần hơn 5 triệu lít dầu diesel trong 12 tháng tới để duy trì hoạt động, nhưng đến nay vẫn chưa tìm được giải pháp bền vững.
Ngoài ra, nhiều container thực phẩm đã được mua hoặc cam kết vận chuyển ở nước ngoài hiện không thể tới Cuba do các hãng vận tải quốc tế như CMA CGM (Pháp) và Hapag-Lloyd (Đức) tạm ngừng nhận đơn hàng mới liên quan đến Cuba.
Các khó khăn này tăng lên sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump ban hành sắc lệnh hành pháp mở rộng các lệnh trừng phạt đối với Cuba, ảnh hưởng tới các công ty và cá nhân có quan hệ kinh tế với quốc đảo Caribe này.
