Chiều 8/4, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ Nhất, tiếp sau phiên họp toàn thể, các đại biểu Quốc hội thảo luận tại tổ về 3 dự án luật: Luật Thủ đô (sửa đổi); Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thi đua, khen thưởng và Dự án Luật Tín ngưỡng, tôn giáo (sửa đổi).
Thảo luận về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thi đua, khen thưởng, các ý kiến phát biểu của các đại biểu Quốc hội có chung nhận định, việc ban hành luật nhằm cụ thể hóa chủ trương của Đảng, gắn với tinh gọn tổ chức bộ máy, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và khắc phục cơ bản những hạn chế hiện nay để thi đua, khen thưởng trở thành động lực thúc đẩy sự phát triển.
Gắn thi đua với mục tiêu chiến lược
Tham gia phát biểu thảo luận, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn (đại biểu Quốc hội đoàn Thành phố Hồ Chí Minh) bày tỏ sự thống nhất với các đại biểu về việc không nên quy định cứng nhắc về quy trình hay thời gian công tác, mà việc khen thưởng phải được dựa trên hiệu quả thực tế. Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, công tác thi đua phải bám sát các nghị quyết của Đảng và gắn liền với các mục tiêu chiến lược quốc gia như đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số.
Để công tác khen thưởng đi vào thực chất, Chủ tịch Quốc hội lưu ý cần tránh tình trạng một cá nhân ôm đồm quá nhiều danh hiệu, qua đó bảo đảm sự công bằng. Bên cạnh đó, dự thảo Luật cũng cần thiết kế cơ chế khen thưởng rõ ràng, bình đẳng giữa khối doanh nghiệp tư nhân và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI).
Đóng góp ý kiến vào dự thảo, đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn (Đoàn Hải Phòng) nhận định việc sửa đổi luật phải đi đến tận căn nguyên của các bất cập, khắc phục triệt để tính hình thức, dàn trải và nể nang.
Theo đại biểu, nguyên tắc cốt lõi của lần sửa đổi này là phải tập trung nâng cao chất lượng khen thưởng thay vì chỉ mở rộng cơ học về diện khen thưởng, bảo đảm nguyên tắc "đúng người, đúng thành tích, đúng mức độ cống hiến."
Đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn đánh giá cao việc đưa các yếu tố khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số vào tiêu chuẩn khen thưởng, song cảnh báo nguy cơ "thiên về khẩu hiệu" nếu không có quy định rõ ràng.Đại biểu đề nghị: "Luật cần hướng tới nguyên tắc không khen vì có sáng kiến ở trên bề mặt hình thức mà phải khen có giải pháp được áp dụng thực tế, tạo ra hiệu quả đo được, có khả năng nhân rộng."
Đối với chủ trương ưu tiên khu vực biên giới, hải đảo, vùng khó khăn, đại biểu đề nghị không ưu tiên cơ học theo địa bàn mà phải tập trung mạnh vào người lao động trực tiếp, lực lượng bám biển, bám biên giới.
Bảo đảm an ninh quốc gia và uy tín của các danh hiệu
Về vấn đề cá nhân, tổ chức Việt Nam nhận hình thức khen thưởng của nước ngoài, đại biểu Trần Nhật Minh (Đoàn Nghệ An) đề nghị cơ quan soạn thảo làm rõ lý do dự thảo lược bỏ quy định phải "được cơ quan nhà nước có thẩm quyền... đồng ý." Đại biểu nhấn mạnh đây là quy định hết sức quan trọng để bảo đảm sự quản lý thống nhất của Nhà nước đối với hoạt động có yếu tố nước ngoài, tránh việc tiếp nhận khen thưởng không phù hợp với lợi ích quốc gia, bảo đảm tính minh bạch.
Đại biểu Trần Thị Hồng An (Đoàn Quảng Ngãi) đánh giá các quy định mở giảm thủ tục hành chính khi nhận khen thưởng nước ngoài là phù hợp với quá trình hội nhập quốc tế sâu rộng. Tuy nhiên, đại biểu đề nghị tiếp tục rà soát chặt chẽ để không làm ảnh hưởng đến quốc phòng an ninh, đối ngoại, truyền thống văn hóa và lợi ích quốc gia dân tộc.
Đặc biệt, đối với việc khen thưởng doanh nhân, doanh nghiệp, đại biểu Trần Thị Hồng An chỉ ra thực tế có một số doanh nghiệp sau khi được khen thưởng lại vi phạm pháp luật về môi trường, nợ thuế hoặc bảo hiểm xã hội. Do đó, đại biểu kiến nghị dự thảo Luật cần "thiết kế quy trình thu hồi hoặc tạm đình chỉ quyền sử dụng danh hiệu để bảo vệ uy tín của giải thưởng quốc gia."
Ngoài ra, các đại biểu cũng kiến nghị Chính phủ và cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục rà soát các tiêu chí xét tặng danh hiệu như "Chiến sỹ thi đua cơ sở" và Huân chương Bảo vệ Tổ quốc hạng Ba để tránh trùng lặp thành tích; cần đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính trong khen thưởng thông qua việc cắt giảm hồ sơ giấy tờ, gắn với hệ thống cơ sở dữ liệu số đồng bộ.
Cũng trong phiên thảo luận tại tổ, một số đại biểu Quốc hội đã cho ý kiến về dự án Luật Tín ngưỡng, tôn giáo (sửa đổi). Một số đại biểu đề nghị nghiên cứu bổ sung quy định về trách nhiệm của các doanh nghiệp cung cấp nền tảng trực tuyến xuyên biên giới trong việc phối hợp với các cơ quan quản lý nhà nước để xác thực các nội dung liên quan tới tôn giáo. Việc này nhằm ngăn chặn các nội dung chưa xác thực phát tán trên mạng xã hội gây ảnh hưởng tiêu cực đến tín ngưỡng, tôn giáo.
Bên cạnh đó, để bảo đảm tính đồng bộ và minh bạch, một số ý kiến kiến nghị dự thảo luật cần làm rõ chế độ quản lý, sử dụng tài sản của cơ sở tín ngưỡng, tôn giáo; đồng thời cụ thể hóa các quy định về việc tiếp nhận, quản lý và sử dụng các khoản tài trợ, viện trợ của tổ chức nước ngoài hỗ trợ cho các hoạt động tôn giáo.
