Lan tỏa tín ngưỡng thờ Mẫu Liễu Hạnh trong cộng đồng

0:00 / 0:00
0:00
(Ngày Nay) -  Trung tâm nghiên cứu tiềm năng của con người (thuộc Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam) tổ chức Hội thảo “Tín ngưỡng thờ Mẫu Liễu Hạnh: Lịch sử, giá trị, sự lan tỏa và việc bảo tồn, phát huy” với sự tham gia của các nhà nghiên cứu, nhà quản lý văn hóa, cộng đồng thực hành tín ngưỡng này.
Lan tỏa tín ngưỡng thờ Mẫu Liễu Hạnh trong cộng đồng

Tại Hội thảo, các đại biểu, khách mời đã tập trung thảo luận về các nội dung như: Khẳng định thuyết “tam sinh, tam hóa”, cũng như không gian văn hóa ở những nơi Mẫu giáng sinh tại các tỉnh phía bắc, như: Nam Định, Thanh Hóa, Lạng Sơn, Hà Nội...; Nét độc đáo trong kiến trúc, điêu khắc của các di tích thờ Mẫu Liễu Hạnh tại phủ Dầy; Vai trò của các nhà Nho trong quá trình văn bản hóa Thánh tích; Lễ hội phủ Dầy trước và sau công cuộc đổi mới đất nước; Những phân tích, tổng hợp về tình hình kinh tế-xã hội đã giúp chúng ta hiểu thêm về tên gọi của tín ngưỡng, tên đất, tên làng gắn với huyền thoại về Thánh Mẫu trong không gian văn hóa các tỉnh phía Bắc như: Nam Định, Hà Nội, Thanh Hóa, Lạng Sơn…; đồng thời lý giải một số từ ngữ để tránh hiểu nhầm về địa danh trong không gian thờ tự.

Tín ngưỡng thờ Mẫu Liễu Hạnh được phát tích từ các địa phương thuộc hai tỉnh Nam Định và Thanh Hoá liên quan đến việc sinh hoá, hiển thánh, kèm theo đó là cả một hệ thống đền, phủ nổi tiếng như Phố Cát, đền Sòng, Tây Mỗ (Thanh Hóa), phủ Quảng Cung (Phủ Nấp), Phủ Dầy, phủ Giáp Ba (Nam Định)… gắn với truyền thuyết Tam thế giáng sinh của mẫu Liễu Hạnh được diễn ra trong giai đoạn Hậu Lê từ thế kỷ XV đến cuối thế kỷ XVIII. Đó là giai đoạn lịch sử nước ta có nhiều biến động về chính trị, xã hội mà dường như đã được ghi lại một cách hữu ý trong huyền thoại về mẫu Liễu.

Trải bao thăng trầm, việc Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại vào tháng 12/2016 thực sự là một sự kiện quan trọng đánh dấu sự thay đổi nhận thức của xã hội về di sản văn hóa tín ngưỡng này.

Tuy nhiên, cho đến nay, xung quanh vấn đề tên gọi, lịch sử hình thành, biến đổi các di tích trong quần thể Phủ Dầy; mối liên hệ giữa các di tích ở Phủ Dầy với các địa phương gắn với truyền thuyết Tam thế giáng sinh của mẫu Liễu Hạnh như Phủ Nấp (Yên Đồng, Ý Yên, Nam Định), các đền phủ ở Thanh Hóa, Hà Nội, Lạng Sơn,... vẫn đang đặt ra những vấn đề cần tiếp tục thảo luận làm rõ.

Cuộc hội thảo “Tín ngưỡng thờ Mẫu Liễu Hạnh: Lịch sử, giá trị, sự lan tỏa và việc bảo tồn, phát huy” do Trung tâm nghiên cứu tiềm năng của con người tổ chức với sự quan tâm của gần 30 nhà khoa học, nhà nghiên cứu đến từ các cơ quan, đơn vị, viện, trường đại học ở trung ương và địa phương như Viện Nghiên cứu Văn hóa, Viện Nghiên cứu Hán Nôm, Viện Nghiên cứu Tôn giáo, Viện Sử học,… cùng 20 bài tham luận công phu, tỉ mỉ tiếp cận tín ngưỡng thờ Mẫu Liễu Hạnh từ nghiên cứu liên ngành hoặc đa ngành: Văn bản học, Lịch sử, Văn học, Văn hóa học, Tôn giáo học, Di sản văn hóa tín ngưỡng, Kiến trúc mỹ thuật, quản lý văn hóa..

Các tham luận tại Hội thảo cũng tiếp tục khẳng định, di sản văn hóa Tín ngưỡng thờ Mẫu có ảnh hưởng lớn trong đời sống xã hội, trong tâm tư, tình cảm cộng đồng. Từ góc độ quản lý có các bài viết của tác giả Phạm Lan Oanh, Bùi Quang Thanh, Doãn Sinh Nam, Vũ Công Hội chủ yếu đề cập đến những vấn đề bảo tồn phát huy tín ngưỡng thờ Mẫu Liễu Hạnh ở Nam Định.

Với hơn 20 bài viết được thực hiện với tinh thần khách quan, khoa học và nghiêm túc đã cho thấy sự quan tâm rất lớn của các nhà nghiên cứu đối với công cuộc bảo tồn, phát huy tín ngưỡng thờ Mẫu Liễu Hạnh trong giai đoạn hiện nay. Nội dung các bài viết đã đề cập khá toàn diện các chủ đề hội thảo qua đó góp phần cung cấp thêm những kiến giải mới về lịch sử, giá trị của di sản văn hóa tín ngưỡng thờ Mẫu Liễu Hạnh, đặc biệt là ở quần thể di tích Phủ Dầy.

Sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản: Khơi thông nguồn lực, nâng cao hiệu quả thị trường
Sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản: Khơi thông nguồn lực, nâng cao hiệu quả thị trường
(Ngày Nay) -Tại Hội thảo góp ý sửa đổi, bổ sung Luật Kinh doanh bất động sản năm 2023 diễn ra sáng 6/8, bà Hoàng Thu Hằng - Cục phó Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản, Bộ Xây dựng - cho biết, tới đây, mỗi bất động sản sẽ được cấp một mã định danh duy nhất trên hệ thống thông tin nhà ở và thị trường bất động sản.
PV tác nghiệp tại hiện trường, Paris, 2023.
UNESCO Courier: Làm thế nào để báo chí tự làm mới mình?
(Ngày Nay) - Trong số tháng 7–9/2026 với chủ đề "Is journalism old news?" (Liệu báo chí đã trở thành "tin cũ"?), UNESCO Courier đăng tải bài viết "How can journalism reinvent itself?" của Nic Newman - chuyên gia nghiên cứu cao cấp tại Reuters Institute for the Study of Journalism (Đại học Oxford, Vương quốc Anh), đồng thời là tác giả chính của chuỗi báo cáo Digital News Report giai đoạn 2012–2025.
Hội chợ nghệ thuật Fine Arts Paris 2026 - nơi gặp gỡ của di sản, thị trường và sáng tạo đương đại
Hội chợ nghệ thuật Fine Arts Paris 2026 - nơi gặp gỡ của di sản, thị trường và sáng tạo đương đại
(Ngày Nay) - Từ ngày 19 đến 23/9/2026, dưới mái vòm của Đại Cung điện Grand Palais ở Paris, Fine Arts Paris 2026 sẽ quy tụ khoảng 100 phòng trưng bày quốc tế, giới thiệu tác phẩm trải dài từ cổ vật, hội họa cổ điển đến nghệ thuật hiện đại, thiết kế, trang sức, điêu khắc và bản thảo quý hiếm. Không chỉ là một hội chợ mua bán tác phẩm nghệ thuật, sự kiện đang được định vị như một không gian kết nối giữa thị trường nghệ thuật, bảo tồn di sản và các ngành công nghiệp sáng tạo.
UNESCO Courier: Liệu báo chí đã trở thành "tin cũ"?
UNESCO Courier: Liệu báo chí đã trở thành "tin cũ"?
(Ngày Nay) - Bài xã luận của bà Agnès Bardon, Tổng Biên tập UNESCO Courier, mở đầu số báo tháng 7–9/2026 với chủ đề "Is journalism old news?". Trong bài viết, tác giả bàn về vai trò của báo chí trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo, mạng xã hội và thông tin sai lệch đang làm thay đổi môi trường truyền thông toàn cầu. Tạp chí Ngày Nay trân trọng giới thiệu bản dịch toàn văn.
Kenya tái khẳng định cam kết quản lý bền vững đồng cỏ trước thềm Năm Quốc tế về Đồng cỏ và Người chăn nuôi
Kenya tái khẳng định cam kết quản lý bền vững đồng cỏ trước thềm Năm Quốc tế về Đồng cỏ và Người chăn nuôi
(Ngày Nay) - Kenya vừa tái khẳng định cam kết thúc đẩy quản lý bền vững các vùng đồng cỏ và phát triển sinh kế cho cộng đồng chăn nuôi, thông qua Hội nghị quốc gia hưởng ứng Năm Quốc tế về Đồng cỏ và Người chăn nuôi (IYRP 2026) với sự tham gia của UNESCO cùng nhiều tổ chức quốc tế, cơ quan nghiên cứu, chính quyền địa phương và đại diện các cộng đồng bản địa.
Báo động xu hướng gia tăng người trẻ mắc ung thư
Báo động xu hướng gia tăng người trẻ mắc ung thư
(Ngày Nay) - Chuyên gia khuyến cáo cần tăng cường phòng bệnh thông qua chế độ ăn hợp lý, hạn chế thực phẩm siêu chế biến, duy trì vận động, kiểm soát cân nặng, tiêm vaccine phòng các virus có khả năng gây ung thư.