Lâu đài này được Bá tước Ludwig der Springer xây dựng vào năm 1067. Cho đến năm 1440, Wartburg là nơi đóng đô của các lãnh chúa vùng Thuringia và là trung tâm văn hóa của giới quý tộc Đức thời bấy giờ.
Lâu đài Wartburg bắt đầu từ tòa cung điện bằng đá được coi là kiệt tác của nghệ thuật kiến trúc hậu La Mã. Cung điện này được xây dựng từ năm 1156 đến năm 1172, với 200 cây cột được chạm trổ rất tinh xảo tượng trưng cho sự sung túc và quyền lực của đế chế Đức. Kế bên cung điện bằng đá là phòng hiệp sĩ, nơi nghỉ ngơi của các hiệp sĩ và các chiến binh của lãnh chúa. Đây là một kiến trúc mái vòm tiêu biểu của phong cách Romance, với một cột trụ đồ sộ ở trung tâm và các thanh xà trang trí cầu kỳ và những tấm đá lát tường xuất xứ từ vùng Eisenach. Tiếp đến là phòng ăn tối của lãnh chúa, nơi đang trưng bày những sưu tập cổ vật quý giá hàng trăm năm tuổi. Phòng kế tiếp là nơi nữ thánh Elizabeth từng cư ngụ từ năm 1211 đến năm 1228. Ngày nay, căn phòng này được coi là một kiệt tác của nghệ thuật Mosaic (nghệ thuật ghép mảnh) ở châu Âu.
 |
Một kiến trúc đáng chú ý khác là nhà nguyện, nơi có những bức bích họa khổng lồ miêu tả 6 tông đồ của Chúa Jesus, cùng với những hàng cột, những chiếc chậu thánh tẩy và cây thánh giá có hình Chúa Jesus… đều là những hiện vật nguyên gốc, mang đậm dấu ấn của trường phái Romance.
Năm 1840, kế hoạch trùng tu và tôn tạo Wartburg được Đại Công tước Carl Alexander von Sachsen - Weimar - Eisenach, chủ nhân của tòa lâu đài khởi xướng. Chủ trì thi công là kiến trúc sư trưởng Hugo von Ritgen - người đã đem đến cho lâu đài vẻ bề ngoài hiện nay.
 |
Wartburg là nơi mà Martin Luther (1483 - 1546), nhà thần học người Đức và là tu sĩ dòng Augustine, đã rao giảng luận thuyết của mình về cải cách tôn giáo. Tư tưởng của ông phải sự phản ứng dữ dội từ Giáo hội Công giáo La Mã. Để trốn tránh sự tầm nã của Giáo hội và của hoàng đế Karl V, Martin Luther phải ẩn dật ở Wartburg trong suốt 10 tháng. Tại đây, ông đã dịch Kinh Tân ước từ tiếng gốc Hy Lạp sang tiếng Đức và đã viết 14 luận văn về thần học và cải cách tôn giáo.
 |
Wartburg cũng là nơi mà hơn 500 sinh viên của 11 trường đại học ở Đức đã tụ họp vào ngày 18/10/1817 để kỷ niệm 300 năm Ngày của phong trào cải cách ở châu Âu và kỷ niệm lần thứ 4 chiến thắng vẻ vang của người Đức trước đạo quân hùng mạnh của Napoléon ở Leipzig vào năm 1813.
 |
Wartburg là “độc nhất vô nhị” ở nước Đức bởi lịch sử tồn tại của lâu đài này được ghi dấu bởi những sự kiện hòa bình chứ không phải là những cuộc giao tranh đẫm máu như những lâu đài khác.
Năm 1999, UNESCO đã liệt kê lâu đài này vào danh sách di sản thế giới. Theo đánh giá của UNESCO thì lâu đài này là “công trình nổi bật của thời kỳ phong kiến ở Trung Âu”, “có giá trị văn hoá toàn cầu”.
