Việc ban hành Nghị định quy định chi tiết một số điều của Luật Giáo dục (thay thế Nghị định số 84/2020/NĐ-CP ngày 17/7/2020 của Chính phủ) là cần thiết, trong bối cảnh ngày 10/12 vừa qua, Quốc hội đã ban hành Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục số 123/2025/QH15. Cùng với đó, Nghị định số 84/2020/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Giáo dục, sau hơn 4 năm thực hiện, bên cạnh những kết quả đạt được đã phát sinh một số vấn đề cần được sửa đổi, bổ sung nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn, nâng cao hiệu lực, hiệu quả áp dụng của Luật Giáo dục.
Về phạm vi điều chỉnh, dự thảo Nghị định quy định các nội dung liên quan đến thủ tục, quy trình bổ nhiệm cán bộ quản lý cơ sở giáo dục; việc thông báo chuyển nhượng vốn đối với trường tư thục; chỉnh lý quy định về phong tặng danh hiệu Tiến sĩ danh dự, Giáo sư danh dự; việc chuyển đổi nhà trẻ, trường mẫu giáo, trường mầm non, cơ sở giáo dục phổ thông tư thục sang loại hình hoạt động không vì lợi nhuận; chính sách miễn, giảm giá vé dịch vụ công cộng cho học sinh, sinh viên; học bổng khuyến khích học tập, học bổng chính sách nhằm bảo đảm phù hợp với yêu cầu thực tiễn.
Về đối tượng áp dụng, dự thảo Nghị định bổ sung đối tượng “trường Trung học nghề” theo quy định của Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục và Luật Giáo dục nghề nghiệp.
Về quy trình phong tặng danh hiệu Tiến sĩ danh dự, dự thảo Nghị định bỏ bước trình Hội đồng trường, do cơ sở giáo dục đại học công lập không còn Hội đồng trường theo quy định của Luật Giáo dục đại học sửa đổi.
Về chính sách miễn, giảm giá vé dịch vụ công cộng cho học sinh, sinh viên, dự thảo Nghị định bổ sung hai loại hình phương tiện giao thông công cộng được áp dụng chính sách giảm giá vé, gồm tàu điện (tàu điện trên cao, tàu điện ngầm…) và phà. Trước đây, Nghị định số 84/2020/NĐ-CP chỉ quy định áp dụng đối với tàu hỏa và xe ô tô buýt.
Về học bổng khuyến khích học tập, dự thảo Nghị định sửa đổi các tiêu chí xét cấp học bổng đối với học sinh trường chuyên và trường năng khiếu nghệ thuật, thể dục, thể thao, bảo đảm thống nhất với phương thức đánh giá mới.
Bên cạnh đó, dự thảo Nghị định cũng tập trung cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính theo hướng chuẩn hóa các thành phần hồ sơ, loại bỏ các giấy tờ không cần thiết, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ nhằm thực hiện chủ trương cải cách thủ tục hành chính; đồng thời đẩy mạnh phân cấp, phân quyền trong thẩm quyền chuyển đổi các cơ sở giáo dục tư thục.
