Nghiên cứu do các nhà khoa học từ Đại học Virginia, Đại học Pennsylvania và Viện Nghiên cứu Mỹ thực hiện, là thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng đầu tiên về giáo dục Montessori công lập, với gần 600 trẻ theo dõi tại 24 chương trình trên khắp nước Mỹ. Kết quả được công bố trên tạp chí Proceedings of the National Academy of Sciences.
Theo nghiên cứu, đến cuối năm mẫu giáo lớn, trẻ học Montessori có kết quả vượt trội hơn so với nhóm học mầm non không Montessori ở các kỹ năng đọc, trí nhớ ngắn hạn, chức năng điều hành và khả năng hiểu quan điểm của người khác. Đáng chú ý, các lợi thế này không bị “phai nhạt” theo thời gian – hiện tượng thường thấy ở nhiều chương trình giáo dục sớm – mà tiếp tục được duy trì và gia tăng.
Bên cạnh hiệu quả học tập, chi phí cũng là điểm nổi bật. Các chương trình Montessori công lập có chi phí thấp hơn khoảng 13.000 USD cho mỗi trẻ trong suốt giai đoạn từ 3–6 tuổi so với mầm non truyền thống. Khoản tiết kiệm chủ yếu đến từ cấu trúc lớp học hiệu quả, đặc biệt là mô hình lớp học đa độ tuổi. Nghiên cứu lưu ý, con số này chưa tính đến các lợi ích gián tiếp khác như mức độ hài lòng cao hơn của giáo viên và tỷ lệ nghỉ việc thấp hơn, vốn đã được ghi nhận trong các nghiên cứu trước.
Giáo sư Angeline Lillard (Đại học Virginia) nhận định kết quả này khẳng định quan điểm của bác sĩ Maria Montessori từ hơn một thế kỷ trước: khi trẻ được học tập dựa trên sự tò mò và mục đích tự thân, các em sẽ phát triển tốt hơn. Trong khi đó, đại diện Viện Nghiên cứu Mỹ cho rằng phát hiện này cung cấp bằng chứng quan trọng cho các nhà hoạch định chính sách trong bối cảnh ngân sách giáo dục ngày càng hạn hẹp.
Phương pháp Montessori được bà Maria Montessori khởi xướng năm 1907 tại các khu lao động ở Rome (Italy), với mục tiêu phục vụ trẻ em có hoàn cảnh khó khăn. Hiện nay, hơn 600 trường công lập tại Mỹ áp dụng mô hình này. Nghiên cứu mới cho thấy, dù đã ra đời hơn 100 năm, Montessori vẫn mang lại hiệu quả bền vững, đặc biệt rõ nét với trẻ em từ các gia đình thu nhập thấp.
