Cơn rung lắc khiến giá vàng trượt dốc
Giá vàng thế giới giảm mạnh trong phiên giao dịch ngày 5/6 khi xuất hiện báo cáo từ Bộ Lao động Mỹ trong đó nêu bật nền kinh tế nước này đã tạo thêm 172.000 việc làm vào tháng 5, cao hơn gấp đôi so với dự báo của các nhà kinh tế. Thông tin này khiến thị trường định giá lại khả năng Fed sẽ tăng lãi suất vào cuối năm nay với tỷ lệ 42,7%. Giá vàng trượt dốc sau khi dữ liệu việc làm được công bố, và rơi xuống mức thấp nhất trong tuần 4.311,93 USD/ounce vào chiều cùng ngày.
Vấn đề đối với các nhà đầu tư vàng là hiện nay giá kim loại quý này chủ yếu được dẫn dắt bởi kỳ vọng về chính sách tiền tệ, thay vì các yếu tố truyền thống vốn thường tác động đến thị trường vàng.
Theo tạp chí Forbes (Mỹ), sau khi tăng vọt gần 30% trong tháng 1 rồi đạt mức kỷ lục mọi thời đại gần 5.600 USD/ounce, thị trường vàng nhanh chóng điều chỉnh sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump chọn ông Kevin Warsh làm người đứng đầu Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed). Ông Warsh được coi là nhân vật ít có khả năng chọn cắt giảm lãi suất. Bên cạnh đó, giá kim loại quý nói chung đã giảm trong suốt chiến sự Iran bởi vàng và bạc có xu hướng biến động ngược chiều với dầu mỏ.
Khi giá dầu thô tăng do căng thẳng liên quan đến cuộc đối đầu kéo dài giữa Mỹ và Iran, giá vàng lại suy yếu. Ngược lại, khi giá dầu giảm nhờ kỳ vọng một thỏa thuận hòa bình sắp đạt được, vàng lại phục hồi phần nào.
Giá dầu đang chi phối kỳ vọng về lãi suất của Mỹ. Giá dầu tăng làm gia tăng khả năng Fed duy trì hoặc thậm chí nâng lãi suất, đồng thời dập tắt hy vọng về các đợt cắt giảm lãi suất. Ngược lại, giá dầu giảm sẽ củng cố kỳ vọng lãi suất đi xuống. Môi trường lãi suất thấp thường có lợi cho các tài sản không sinh lợi suất như vàng.
Xét cho cùng, điều đó khiến vàng trở thành "con tin" của những diễn biến trong cuộc xung đột với Iran, không khác nhiều so với các loại tài sản khác.
Ngoài ra, một yếu tố khác khiến giá kim loại quý giảm là làn sóng gom vàng không còn mạnh như trước. Báo cáo quý mới nhất của Hội đồng Vàng Thế giới (WGC) cho thấy các ngân hàng trung ương đã mua 243,7 tấn vàng trong quý I năm nay, tăng 3% so với cùng kỳ năm 2025.
Tuy nhiên, lượng mua đã có xu hướng đi ngang quanh ngưỡng 200 tấn mỗi quý kể từ đầu năm 2025 và thấp hơn đáng kể so với giai đoạn từ giữa năm 2022 đến cuối năm 2024. Trong khoảng thời gian đó, lượng mua vàng vượt 300 tấn/quý trong 5 quý và chỉ có một quý giảm xuống dưới 200 tấn.
Nhu cầu vàng trang sức tại Trung Quốc đạt 85,2 tấn trong quý I, giảm 31% so với cùng kỳ năm 2025, trong khi tại Ấn Độ giảm 19%, xuống còn 66,1 tấn. Theo số liệu của WGC, nhu cầu vàng trang sức toàn cầu trong quý I năm nay giảm 25%, xuống còn 260,2 tấn.
Giá vàng tăng vọt vào đầu năm nay đã trở thành lực cản đối với nhu cầu mua kim loại quý của người tiêu dùng. Chính phủ Ấn Độ cũng đã nâng thuế nhập khẩu vàng nhằm hạn chế hoạt động mua vào, qua đó giảm áp lực lên cán cân thanh toán.
Dòng vốn đổ vào các quỹ hoán đổi danh mục (ETF) vàng cũng suy giảm mạnh. Trong quý I, lượng vốn đổ vào các quỹ này đạt 62 tấn, giảm 73% so với cùng kỳ năm 2025. Nhìn chung, tổng nhu cầu vàng toàn cầu trong quý I/2026 giảm 9%, xuống còn 1.195,9 tấn, so với mức 1.315,6 tấn của cùng kỳ năm trước.
Điều này khiến đợt điều chỉnh tương đối nhẹ của giá vàng kể từ mức đỉnh thiết lập hồi tháng 1 vẫn có thể được xem là một diễn biến tích cực.
Bão đã qua hay sóng lớn còn phía trước đối với thị trường vàng?
Theo hãng thông tấn Reuters (Anh), lịch sử giá vàng trong hai thập kỷ qua cho thấy những đợt tăng mạnh, như giai đoạn từ tháng 9/2022 đến tháng 1/2026 khi giá vàng tăng tới 245%, thường được nối tiếp bởi các đợt giảm đáng kể, dù phần lớn mức tăng thường được giữ lại sau quá trình điều chỉnh.
Giai đoạn từ tháng 10/2008 đến tháng 9/2011 ghi nhận kiến giá vàng tăng 170%, từ 697,45 USD/ounce lên mức đỉnh lịch sử khi đó là 1.884,40 USD/ounce. Tuy nhiên, sau đó thị trường bước vào chu kỳ suy giảm kéo dài, khiến giá mất tới 37% và rơi xuống mức 1.191,35 USD/ounce vào tháng 8/2018.
Từ vùng đáy này, vàng lại mở ra chu kỳ tăng mới, tăng 74% lên 2.072,49 USD/ounce vào tháng 8/2020, trước khi lùi 22% xuống còn 1.620,20 USD vào tháng 9/2022.
Đáng chú ý, mức tăng giá càng lớn thì đợt điều chỉnh giảm sau đó thường càng sâu. Hơn nữa, các đợt tăng giá thường diễn ra trong thời gian ngắn hơn so với những giai đoạn suy giảm.
Từ vùng đáy thiết lập vào tháng 9/2022, giá vàng đã bứt phá mạnh mẽ, leo lên mức cao kỷ lục 5.594,82 USD/ounce vào ngày 29/1. Kể từ đó, kim loại quý này đã hạ nhiệt khoảng 20%, chốt ở mức 4.311,93 USD/ounce trong phiên giao dịch chiều 5/6.
Theo Reuters, nếu dựa trên các chu kỳ tăng - giảm trước đây, thị trường có thể còn chứng kiến nhịp điều chỉnh sâu trước khi xu hướng đi lên quay trở lại.
Trong khi đó, các nhà phân tích tài chính của JP Morgan và Morningstar dự báo thị trường vàng sẽ tiếp tục tăng trưởng mạnh trong năm 2026. Nếu các xung đột toàn cầu vẫn chưa được giải quyết và ngân hàng trung ương duy trì lãi suất hiện tại, vàng sẽ tiếp tục đóng vai trò là tài sản trú ẩn an toàn cho cả nhà đầu tư tổ chức và cá nhân. Do những yếu tố này, các chuyên gia của JP Morgan và Morningstar tin rằng vàng sẽ hoạt động tốt trong năm nay.
Mặc dù các nhà phân tích lạc quan về tương lai của vàng, nhưng thị trường hiện đang biến động mạnh, vì vậy giá kim loại quý có thể thăng trầm đáng kể trong vài tháng tới. Giá giảm trong ngắn hạn là điều có thể xảy ra, nhưng về lâu dài, vàng trong lịch sử đã thể hiện hiệu suất tốt.
Theo Kitco News, mặc dù các tín hiệu kỹ thuật trên biểu đồ đã xấu đi, nhiều nhà phân tích vẫn tin rằng đợt bán tháo hiện nay chỉ là nhịp điều chỉnh tạm thời. Thậm chí, không ít chuyên gia dự đoán giá vàng có thể quay trở lại trên ngưỡng 5.000 USD/ounce trong vòng một năm tới. Nhiều động lực nâng đỡ giá vàng trong những năm gần đây vẫn đang hiện hữu và trong một số trường hợp còn trở nên mạnh mẽ hơn.
Hội nghị Sohn Montreal (Canada) diễn ra ngày 4/6 đã gửi thông điệp khá rõ ràng tới các nhà đầu tư: nền kinh tế toàn cầu sẽ tiếp tục phân mảnh trong tương lai gần. Kỷ nguyên toàn cầu hóa đang dần nhường chỗ cho một thế giới đề cao khả năng chống chịu, an ninh và quyền kiểm soát các nguồn tài nguyên chiến lược.
Phát biểu tại hội nghị, Giám đốc điều hành Hudson Bay Capital - ông Sander Gerber nhận định các chính phủ và doanh nghiệp hiện không còn đưa ra quyết định chỉ dựa trên yếu tố kinh tế. Thay vào đó, họ ngày càng ưu tiên bảo đảm an ninh chuỗi cung ứng và cân nhắc các yếu tố địa chính trị. Sự thay đổi này đang tạo ra những bất ổn mới và làm gia tăng áp lực lạm phát. Vàng từ lâu luôn phát huy vai trò trong những giai đoạn mà sự bất định lấn át khả năng dự báo.
Ngay cả khi lạm phát hạ nhiệt trong ngắn hạn, dự đoán dài hạn vẫn nghiêng về khả năng chi tiêu công tiếp tục ở mức cao, thâm hụt ngân sách kéo dài và các ngân hàng trung ương sẽ còn phải đối mặt với áp lực hỗ trợ hoạt động vay nợ của chính phủ. Trong bối cảnh đó, các tài sản hữu hình như vàng và bạc vẫn là một trong số ít công cụ phòng ngừa rủi ro hiệu quả.
Đợt bán tháo hiện nay là lời nhắc nhở rằng các thị trường giá lên hiếm khi tăng theo một đường thẳng. Giá vàng có thể tiếp tục chịu áp lực giảm trong những tuần tới khi giới giao dịch điều chỉnh vị thế. Tuy nhiên, đối với các nhà đầu tư có tầm nhìn dài hạn vượt ra ngoài những biến động của vài quý tới, những yếu tố nền tảng hỗ trợ việc nắm giữ vàng vẫn không thay đổi.
