Não bộ cũng "chạy" bằng chất béo

0:00 / 0:00
0:00
(Ngày Nay) - Trong nhiều thập kỷ, các nhà khoa học tin rằng não người chỉ hoạt động nhờ vào đường (glucose). Nhưng một nghiên cứu mới của các nhà khoa học tại Đại học Queensland, Australia, đã mở ra phát hiện mới là chất béo cũng đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp năng lượng cho não bộ.
Não bộ cũng "chạy" bằng chất béo

Nghiên cứu, vừa được công bố trên tạp chí Nature Metabolism, cho thấy các tế bào thần kinh – hay còn gọi là neuron – không chỉ “ăn” đường để truyền tín hiệu và duy trì hoạt động mà còn có thể sử dụng các phân tử chất béo nhỏ gọi là axit béo tự do bão hòa. Những phân tử này được sản xuất nhờ hoạt động của một gene có tên DDHD2.

Tiến sĩ Merja Joensuu, người đứng đầu nghiên cứu tại Viện Công nghệ Sinh học và Công nghệ Nano của Đại học Queensland khẳng định chất béo là một phần thiết yếu của quá trình chuyển hóa năng lượng trong não. Ông cho rằng việc hiểu rõ vai trò của chất béo có thể là chìa khóa để khôi phục chức năng thần kinh khi quá trình này bị gián đoạn.

Phát hiện này đặc biệt quan trọng vì đột biến ở gene DDHD2 đã được chứng minh có liên quan tới bệnh liệt cứng chi dưới di truyền type 54 (HSP54) – một rối loạn thần kinh khiến chân yếu dần và cứng lại theo thời gian.

Trong các thí nghiệm trên mô hình động vật, nhóm nghiên cứu nhận thấy việc bổ sung axit béo hoạt hóa có thể phục hồi sản xuất năng lượng và giúp neuron hoạt động bình thường, ngay cả khi gene DDHD2 bị lỗi. Ngược lại, tăng lượng đường lại không mang đến hiệu quả tương tự.

Điều này mở ra triển vọng phát triển những phương pháp điều trị mới không chỉ cho HSP54 mà còn cho nhiều bệnh thoái hóa thần kinh như Alzheimer – vốn liên quan đến sự suy giảm năng lượng trong tế bào thần kinh.

Nhóm nghiên cứu hiện đang tiến hành các bước chuẩn bị cho thử nghiệm tiền lâm sàng, nhằm đánh giá tính an toàn và hiệu quả của các liệu pháp dựa trên axit béo trước khi chuyển sang thử nghiệm ở người.

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng: Doanh nghiệp phải được đặt ở vị trí trung tâm của đổi mới sáng tạo
Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng: Doanh nghiệp phải được đặt ở vị trí trung tâm của đổi mới sáng tạo
(Ngày Nay) - Sáng 4/10 đã diễn ra Ngày hội Đổi mới sáng tạo quốc gia năm 2026 với chủ đề: “Đổi mới sáng tạo - Động lực phát triển của toàn xã hội”. Sự kiện do Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp với UBND thành phố Hà Nội tổ chức. Tham dự có: Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đoàn Minh Huấn; Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng cùng đông đảo đại biểu.
Biến đổi khí hậu và nguy cơ gia tăng các bệnh dịch do muỗi
Biến đổi khí hậu và nguy cơ gia tăng các bệnh dịch do muỗi
(Ngày Nay) - Biến đổi khí hậu đang làm gia tăng nhiệt độ toàn cầu và thay đổi chu kỳ lượng mưa, tạo điều kiện thuận lợi cho các loài muỗi Anopheles (truyền bệnh sốt rét) và Aedes (truyền bệnh sốt xuất huyết) sinh sôi, mở rộng địa bàn hoạt động. Đây là cảnh báo vừa được các nhà khoa học thuộc Đại học Monash (Australia) công bố trên tạp chí Science Advances, với lời kêu gọi cộng đồng quốc tế cần khẩn cấp phối hợp ứng phó với gánh nặng dịch bệnh đang gia tăng.
Triều Tiên tuyên bố thử tên lửa siêu vượt âm
Triều Tiên tuyên bố thử tên lửa siêu vượt âm
(Ngày Nay) - Ngày 4/10, Hãng thông tấn Trung ương Triều Tiên (KCNA) đưa tin nước này đã tiến hành cuộc huấn luyện phóng tên lửa đạn đạo chiến lược tầm trung có khả năng cơ động quỹ đạo và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), nhằm nâng cao khả năng tác chiến của lực lượng tên lửa.
Việt Nam - Canada: Mở rộng không gian hợp tác mới
Việt Nam - Canada: Mở rộng không gian hợp tác mới
(Ngày Nay) - Chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Canada đánh dấu bước nâng cấp đáng kể trong quan hệ Việt Nam - Canada, đưa quan hệ hai nước từ khuôn khổ hợp tác vốn tập trung nhiều vào thương mại và giao lưu nhân dân sang một giai đoạn mang tính chiến lược hơn, với phạm vi hợp tác mở rộng sang chuỗi cung ứng, công nghệ tiên tiến, an ninh năng lượng, quốc phòng và an ninh hàng hải.
Đường sắt tốc độ cao Hà Nội – Quảng Ninh và Bến Thành – Cần Giờ đồng loạt thi công những phiến dầm đầu tiên
Đường sắt tốc độ cao Hà Nội – Quảng Ninh và Bến Thành – Cần Giờ đồng loạt thi công những phiến dầm đầu tiên
(Ngày Nay) - Ngày 1/10/2026, Công ty CPĐT &PT Đường sắt Cao tốc VinSpeed - chủ đầu tư hai tuyến đường sắt tốc độ cao đầu tiên tại Việt Nam và Công ty CPĐT&XD SGC - đơn vị thi công đã chính thức triển khai đúc những phiến dầm đầu tiên cho hai tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh và Bến Thành - Cần Giờ. Đây là cột mốc đặc biệt, đánh dấu khả năng làm chủ công nghệ và thời điểm thi công bước vào giai đoạn tăng tốc nhằm đưa hai tuyến đi vào vận hành sớm ngay trong năm 2029.
Nghệ thuật năm châu hội tụ tại Hoàng thành Thăng Long
Nghệ thuật năm châu hội tụ tại Hoàng thành Thăng Long
(Ngày Nay) - Trong không gian di sản Hoàng thành Thăng Long, tối 2/10 những làn điệu cải lương, chèo, dân ca cùng âm nhạc đến từ nhiều quốc gia đã tạo nên một bức tranh nghệ thuật đa sắc màu. Qua chuỗi chương trình “Hòa nhạc Năm Châu”, nghệ thuật hiện diện gần gũi với cộng đồng, để người dân và du khách trực tiếp thưởng thức, giao lưu và cảm nhận những giá trị văn hóa của Việt Nam và thế giới.