 |
Đền Đồng Cổ, Tây Hồ, Hà Nội. |
Hội thề đền Đồng Cổ gắn với tích Vua Lý Thái Tông được thần Đồng Cổ phù giúp dẹp loạn tam vương. Để ghi nhớ công ơn thần linh phù hộ, nhà vua hạ lệnh tổ chức lễ hội theo thể thức của một hội thề non nước.
Theo Đại Việt sử ký toàn thư, hàng năm đến Hội thề, tể tướng và trăm quan của triều Lý mặc nhung phục ra cửa Tây kinh thành đến đền thờ thần núi Đồng Cổ, họp nhau thề rồi uống máu. Trong ngày hội, một đàn cao được đắp trước đền, xung quanh cờ xí rợp trời, đội ngũ chỉnh tề, giáo gươm rợp đất. Giữa đàn là thờ vị thần Đồng Cổ, được tế cúng trước một lư hương nghi ngút. Bách quan văn võ theo thứ tự đi vào đền, đến trước đàn, quỳ trước thần vị và đọc lời thề: “Làm con bất hiếu/Làm tôi bất trung/Thần minh tru diệt”. Quan trung thư kiểm chính lời thề. Đọc xong, quan tể tướng đóng cửa lại để điểm, người nào thiếu mặt thì phạt năm quan tiền.
 |
Hội thề Trung hiếu đền Đồng Cổ là nét văn hóa đẹp tại Thủ đô. |
Qua các thời Trần và Lê, Hội thề vẫn được duy trì dù ngày hội đã được thay đổi chút ít. Theo đó, ban đầu lễ hội lấy ngày 25/3 âm lịch hằng năm để tổ chức, sau đó hội thề chuyển sang ngày 4/4 (âm lịch) hằng năm.
Ngày nay, hội thề vẫn được chính quyền quận Tây Hồ và người dân địa phương tổ chức hằng năm, thể hiện tinh thần yêu nước, trung thành, hiếu nghĩa của người Việt. Sau 995 năm, lễ hội đã và đang được duy trì, có tính lan tỏa mạnh mẽ trong đời sống văn hóa tâm linh của cộng đồng địa phương.
Nước ta có hai nơi thờ “Đồng Cổ Đại Vương”. Một là đền Đồng Cổ, thuộc làng Đan Nê, xã Yên Thọ, huyện Yên Định, Thanh Hóa. Nơi còn lại chính là ngôi đền thuộc làng Đông Xã - Thăng Long xưa, nay là địa chỉ 353 Thụy Khuê, phường Bưởi, quận Tây Hồ, Hà Nội.
Theo GS.TS. Nguyễn Quang Ngọc, Phó Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam, lễ hội đền Đồng Cổ là lễ hội của triều đình, hướng về nguồn cội, triệt để khai thác sức mạnh niềm tin, sự đồng thuận của triều đình và toàn xã hội, vì sự toàn vẹn của vương triều và thể chế. Đây là hội thề quốc gia có ý nghĩa hết sức đặc biệt, được Hoàng đế và triều đình dành nhiều sự quan tâm, chỉ đạo rất sát sao.
GS.TS Nguyễn Quang Ngọc cho rằng nét đặc sắc của Hội thề đền Đồng Cổ chính là sự hòa hợp, kết quyện giữa nghi thức cung đình và dân gian, mượn oai thần linh để tạo nên sự thăng hoa và hết mình của toàn thể cộng đồng, vì sự trường tồn của triều đình và đất nước.
 |
Màn đánh trống khai Hội thề. |
Bên cạnh đó, Lễ hội đền Đồng Cổ còn gắn với biểu tượng Trống đồng, một nhạc khí thiêng liêng dùng trong nghi thức, biểu hiện cho sức mạnh vật chất, tinh thần của dân tộc Việt Nam.
Hội thề Đồng Cổ là hội thề mang nội dung, ý nghĩa giáo dục luân lý, đạo đức và truyền thống dân tộc rất sâu sắc, có tác dụng thường xuyên nhắc lại truyền thống, nguyên nhân của sức mạnh vô địch của dân tộc Việt Nam là đoàn kết-thương yêu.
Lễ hội nhằm khơi dậy, nêu cao lòng tự hào, tự tôn dân tộc, giáo dục truyền thống lịch sử văn hóa của ông cha; khẳng định bản sắc văn hóa về lòng trung thành với Tổ quốc, lòng hiếu thảo với tổ tiên, ông bà, cha mẹ. Nhằm tôn vinh, gìn giữ và bảo tồn những nét độc đáo của Hội thề Trung hiếu đền Đồng Cổ, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã công nhận và ghi danh lễ hội này vào Danh mục Di sản Văn hóa Phi vật thểQuốc gia.
Năm nay, hội thề Đồng Cổ diễn ra hai ngày 21-22/5, ngoài phần nghi lễ truyền thống còn có nhiều hoạt động văn hóa, thể thao.
