Rộn ràng hội đua ghe Ngo

0:00 / 0:00
0:00
(Ngày Nay) -  Để cho mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt, thóc lúa đầy kho, hằng năm đồng bào Khmer lại tổ chức Lễ hội Ok Om Bok, nhằm tạ ơn vị thần mặt trăng đã đem đến no ấm cho người dân trong các phum, sóc.
Rộn ràng hội đua ghe Ngo

Lễ cúng trăng

Với điều kiện địa lý tự nhiên nằm trong vùng khí hậu gió mùa Đông Nam Á với hai mùa rõ rệt, theo cách tính của đồng bào Khmer, đến giữa tháng Tư dương lịch là thời điểm giao mùa từ mùa khô sang mùa mưa. Đây là lúc gió mùa Tây Nam thổi đến, giúp cây cối khô héo trở lại tươi tốt nên được coi là điểm chuyển giao giữa năm cũ và năm mới. Tết cổ truyền Chôl Chnăm Thmây được đồng bào Khmer tổ chức vào dịp này để tưởng nhớ tổ tiên cũng như chuẩn bị tinh thần để bước vào vụ mùa sản xuất chính trong năm.

Trong văn hóa của đồng bào Khmer, chiếc ghe Ngo (còn gọi là Tuk Ngo) được tạo tác dựa theo hình ảnh con rắn trườn đi trên mặt nước, vì theo người dân, những chiếc ghe như vậy không chỉ gọn nhẹ mà còn dễ di chuyển trên những luồng lạch ở địa phương.

Đến ngày Rằm tháng Mười âm lịch là thời điểm chuyển mùa từ mùa mưa sang mùa khô, gió mùa Đông Bắc thổi về mang theo thời tiết mát mẻ, đồng bào Khmer tổ chức Lễ hội Ok Om Bok, hay còn gọi là Lễ cúng Trăng.

Ok Om Bok là một trong ba lễ hội dân gian lớn nhất trong năm của người Khmer bên cạnh Tết cổ truyền Chôl Chnăm Thmây và lễ cúng ông bà Sene Dolta. Với quan niệm mặt trăng là vị thần điều hòa thời tiết làm cho mùa màng tốt tươi, Lễ hội Ok Om Bok được đồng bào Khmer tổ chức để tạ ơn vị thần tượng trưng cho nông nghiệp, mùa màng bằng những sản vật họ thu hoạch được trong vụ mùa vừa qua.

Sống động hội đua ghe

Theo thông lệ từ xa xưa, trong Lễ hội Ok Om Bok bên cạnh các trò chơi truyền thống, tăng không khí vui tươi cho cộng đồng như ném còn, kéo co, đấu võ, đua thuyền và biểu diễn văn nghệ... thì đua ghe Ngo luôn là phần thi hấp dẫn nhất. Các vòng đua cũng được coi là hoạt động rước đặc trưng của cư dân nông nghiệp lúa nước, ở một số vùng thuộc khu vực Đồng bằng sông Cửu Long nói chung, phong tục đua ghe Ngo còn chứa nhiều tầng ý nghĩa thiêng liêng.

Trong văn hóa của đồng bào Khmer, chiếc ghe Ngo (còn gọi là Tuk Ngo) được tạo tác dựa theo hình ảnh con rắn trườn đi trên mặt nước, vì theo người dân, những chiếc ghe như vậy không chỉ gọn nhẹ mà còn dễ di chuyển trên những luồng lạch ở địa phương.

Ghe Ngo nguyên thủy là một chiếc thuyền độc mộc, khoét ruột từ một thân cây. Ngày nay, việc tìm được cây vừa to, vừa dài rất khó khăn nên đồng bào Khmer đã dùng những mảnh ván ghép với nhau để thay thế. Kích thước của một chiếc ghe Ngo thường dài khoảng từ 25 - 30m, chỗ rộng nhất là 1,1m. Đầu ghe thường được uốn cong lên như hình đầu rắn, đuôi ghe hay gọi là sau lái được uốn cong lên nhưng cao hơn phía đầu. Hai bên thân ghe, mũi ghe và đuôi ghe được trang trí hoa văn, màu sắc. Trong cuộc đua, mỗi ghe thường chứa từ 40 - 60 người ngồi bơi và chỉ huy.

Xét về tính biểu tượng, ở mỗi vùng ghe lại thể hiện một đặc trưng khác nhau. Nếu biểu ghe Ngo của chùa Ông Mek (Trà Vinh) lại là con cá nược, ghe Ngo Chùa Champa (Sóc Trăng) lại là con cọp… Người Khmer tin rằng, trong quá trình thi đấu, ghe Ngo sẽ có khả năng lao đi với tốc độ nhanh và mạnh như con vật được chọn làm biểu tượng.

Để tạo nên sức mạnh giúp ghe di chuyển nhanh, người Khmer đã dùng một cây hoặc hai cây dài cột chặt vào giữa ghe (gọi là cây cần câu, một số nơi gọi là cây kềm). Cây này được làm bằng gỗ tốt, rất cứng, thường là cây sao có đường kính khoảng 0,2 m; có tác dụng như đòn bẩy, đẩy ghe lướt nhanh về phía trước. Đầu mỗi chiếc ghe đều vẽ hai mắt nổi để ghe thấy đường đi và tránh nguy hiểm. Quan niệm này gần giống với tục vẽ mắt cho thuyền đã có từ lâu đời ở Nam Bộ.

Theo nhiều tài liệu nghiên cứu, trước kia, vào ngày Lễ Ook Om Bok hàng năm, người Khmer thường tổ chức đua ghe Ngo ở Peamkênthô (tức là Vàm Tho), thuộc huyện Mỹ Xuyên ngày nay. Tại đây, ghe Ngo của các nơi từ vùng Bạc Liêu lên, Kiên Giang xuống đều thuận tiện; bởi vì ở đó có một đoạn sông thẳng, dòng nước chảy đều... Những người đến xem đua ghe lúc đó thường là đi bằng ghe “Ca hâu” (tức ghe bầu) và ghe “Ca chai” (tức ghe tam bản) đậu dọc hai bên bờ. Sau này, điểm đua dời từ Vàm Tho về sông Ompuyea, tức là sông Nhu Gia, xã Thạnh Phú, huyện Mỹ Xuyên bây giờ.

Trong thập niên 60 của thế kỷ trước, điểm đua ghe Ngo hàng năm được dời từ Nhu Gia về đua ở Kinh Xáng, thị xã Sóc Trăng (thành phố Sóc Trăng ngày nay). Sau ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng, điểm đua ghe Ngo được đưa trở lại ở Nhu Gia. Từ đó, cứ đến ngày Rằm tháng Mười âm lịch, cuộc đua ghe Ngo lại tái diễn ở Kinh Xáng, thị xã Sóc Trăng..

Giá cổ phiếu châu Á tăng cao kỷ lục
Giá cổ phiếu châu Á tăng cao kỷ lục
(Ngày Nay) - Đầu tuần, khi đồng đô la ổn định trở lại sau một tuần rớt giá, giá cổ phiếu châu Á tăng lên mức cao nhất trong hai năm qua bởi gói kích cầu từ Trung Quốc và kỳ vọng FED cắt giảm lãi suất toàn cầu trong vài tuần.
Quy trách nhiệm người đứng đầu nếu để xảy ra khai thác khoáng sản trái phép
Quy trách nhiệm người đứng đầu nếu để xảy ra khai thác khoáng sản trái phép
(Ngày Nay) - Nhằm quản lý tốt tài nguyên, khoáng sản, đồng thời đảm bảo an ninh, trật tự, tạo môi trường đầu tư an toàn, lành mạnh, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, tỉnh Thái Bình đang chỉ đạo các cấp, ngành thực hiện quyết liệt, đồng bộ các giải pháp, tăng cường hiệu lực quản lý Nhà nước trong lĩnh vực khai thác tài nguyên, khoáng sản trên địa bàn.
Đèn bàn Dragonfly do bà Clara Driscoll thiết kế. Ảnh: Tiffany Glassware
Đèn kính màu Tiffany pha chì: Biểu tượng của nghệ thuật Art Nouveau
(Ngày Nay) - Tiffany Studios đã khẳng định danh tiếng của mình qua những chiếc đèn pha chì tinh xảo. Mặc dù thoạt nhìn, nhiều mẫu đèn có vẻ ngoài tương đồng, nhưng ẩn sâu bên trong mỗi tác phẩm là những điểm độc đáo riêng biệt. Hai trong số những mẫu đèn Tiffany được ưa chuộng nhất là Dragonfly và Wisteria, được tạo ra bởi bàn tay tài hoa của những nữ nghệ sĩ tài năng.
Tháo gỡ vướng mắc pháp lý, khơi thông dòng chảy bất động sản du lịch, nghỉ dưỡng
Tháo gỡ vướng mắc pháp lý, khơi thông dòng chảy bất động sản du lịch, nghỉ dưỡng
(Ngày Nay) -Chia sẻ tại Diễn đàn: “Khơi thông dòng chảy bất động sản du lịch, nghỉ dưỡng”, các chuyên gia pháp lý, BĐS, doanh nghiệp và cơ quan quản lý nhà nước cùng khẳng định: giải pháp tiên quyết để thúc đẩy tiến trình phục hồi phân khúc bất động sản du lịch nghỉ dưỡng chính là tháo gỡ những vướng mắc pháp lý.
Ban tổ chức trao giải Nhì cho các tác giả.
Tôn vinh nhiều tác phẩm âm nhạc “Bài ca Điện Biên”
(Ngày Nay) - Tối 19/5, tại thành phố Điện Biên Phủ, Hội Nhạc sĩ Việt Nam, Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam phối hợp với UBND tỉnh Điện Biên tổ chức Lễ tổng kết, trao giải thưởng tháng âm nhạc “Bài ca Điện Biên”.
Ảnh minh họa.
Thành đạo theo tinh thần Thiền tông
(Ngày Nay) - Sau khi vượt thành xuất gia, Sa-môn Cù Đàm trải qua nhiều năm tháng tầm sư học đạo và khổ hạnh nơi rừng già, mục đích tìm ra con đường thoát ly sanh tử.