Bức ảnh nổi tiếng năm 1982
Một trong những bức ảnh nổi tiếng nhất về Steve Jobs được nữ nhiếp ảnh gia Diana Walker thực hiện vào tháng 12/1982 tại ngôi nhà của ông ở Woodside, bang California.
Trong bức ảnh, vị đồng sáng lập Apple ngồi xếp bằng trên sàn gỗ. Phía sau ông gần như không có đồ nội thất. Không ghế sofa, không bàn trà, không kệ sách. Chỉ có một hệ thống âm thanh hi-end, vài đĩa nhạc vinyl và một cây đèn Tiffany đặt lặng lẽ ở góc phòng.
Hơn bốn thập kỷ sau, chính Steve Jobs Archive – tổ chức lưu giữ và công bố tư liệu chính thức về cuộc đời Steve Jobs – đã đặt tên cho bức ảnh là"Steve at Home, Sitting Under His Tiffany Lamp" (Steve ở nhà, ngồi dưới chiếc đèn Tiffany của mình). Điều này cũng xác nhận rằng chiếc đèn trong bức ảnh thực sự thuộc sở hữu của Jobs, chứ không phải đạo cụ phục vụ buổi chụp hình.
Không gian gần như trống, nhưng đầy dụng ý
Năm 2024, Steve Jobs Archive công bố triển lãm trực tuyến Objects of Our Life, trong đó dành riêng một phần nói về những đồ vật có ảnh hưởng đến tư duy thiết kế của Steve Jobs.
Theo tư liệu này, Jobs từng hình dung việc tạo ra một căn phòng chỉ trưng bày những vật phẩm mà ông thực sự yêu thích để những nhân viên mới của Apple có thể cảm nhận được thế nào là thiết kế xuất sắc. Ông cũng áp dụng chính triết lý đó vào cuộc sống của mình khi lựa chọn sống trong một không gian gần như trống rỗng, chỉ giữ lại "một chiếc đèn Tiffany và một hệ thống âm thanh được lắp ráp theo yêu cầu".
Trong cùng tư liệu, Steve Jobs được dẫn lời: Điều cốt lõi là hãy tiếp xúc với những điều tuyệt vời nhất mà con người từng tạo ra, rồi cố gắng đưa chúng vào chính những gì mình làm. Câu nói ấy giúp lý giải vì sao giữa vô vàn món đồ nội thất cao cấp, Jobs lại lựa chọn một tác phẩm thủ công có tuổi đời gần một thế kỷ.
Chiếc đèn Magnolia – kiệt tác của Tiffany Studios
Giới nghiên cứu Tiffany và các nhà đấu giá đều xác định chiếc đèn trong bức ảnh là mẫu Magnolia Floor Lamp (Đèn sàn Mộc Lan) của Tiffany Studios. Đây được xem là một trong những thiết kế hiếm và giá trị nhất từng được xưởng chế tác Tiffany Studios của Louis Comfort Tiffany sản xuất vào đầu thế kỷ XX. Chiếc đèn nổi bật với hàng trăm mảnh kính màu ghép thủ công theo kỹ thuật copper foil (btv: kỹ thuật bọc lá đồng), tạo nên những cánh hoa mộc lan đang nở rực dưới ánh sáng.
Mẫu Magnolia cũng gắn với tên tuổi của nhà thiết kế Agnes Northrop – một trong những nghệ nhân xuất sắc nhất của Tiffany Studios, nổi tiếng với các tác phẩm lấy cảm hứng từ thiên nhiên.
Điều Steve Jobs nhìn thấy ở Tiffany
Năm 2014, tạp chí WIRED thực hiện một bài phân tích nổi tiếng về hệ thống âm thanh trong căn nhà của Steve Jobs. Tác giả nhận xét rằng ngoài chiếc đèn Tiffany, căn phòng hầu như không có đồ đạc nào khác.
Theo WIRED, cả hệ thống hi-fi lẫn chiếc đèn Tiffany đều đại diện cho những giá trị mà Jobs luôn theo đuổi: thiết kế thuần khiết, vật liệu cao cấp, tay nghề chế tác bậc thầy và hiệu năng vượt lên trên yếu tố giá thành. Đó cũng chính là những nguyên tắc sau này định hình nên các sản phẩm Apple.
Nói cách khác, Steve Jobs không sở hữu chiếc đèn Tiffany đơn thuần như một món đồ cổ đắt tiền. Ông xem nó như một chuẩn mực của thiết kế mà thời gian không thể làm cũ.
Hơn 40 năm sau, mẫu đèn Magonolia vẫn lập kỷ lục
Tháng 12/2025, một chiếc Magnolia Floor Lamp của Tiffany Studios được bán tại Sotheby's New York với mức giá 4,4 triệu USD, trở thành chiếc đèn Tiffany đắt nhất từng được đấu giá.
Trong bài viết về sự kiện này, Semafor nhận định rằng một trong những lý do khiến mẫu đèn Magnolia trở nên nổi tiếng với công chúng hiện đại chính là bức ảnh Steve Jobs chụp năm 1982. Hình ảnh vị doanh nhân trẻ tuổi sống trong căn phòng gần như trống rỗng nhưng vẫn lựa chọn giữ lại chiếc đèn Tiffany đã góp phần biến nó thành biểu tượng của gu thẩm mỹ tinh giản và vượt thời gian.
 |
 |
Chiếc đèn sàn Magnolia được xác nhận mức bán kỷ lục là 4,4 triệu USD. |
 |
Cận cảnh những cánh mộc lan bằng thủy tinh trên chao đèn Magnolia thực hiện bởi nghệ nhân Gale Obler. |
Di sản của một triết lý thiết kế
Có thể Steve Jobs chưa bao giờ công khai nói về chiếc đèn Tiffany của mình. Tuy nhiên, việc nó xuất hiện trong bức ảnh nổi tiếng nhất về không gian sống của ông, được Steve Jobs Archive chính thức xác nhận và liên tục được các tạp chí thiết kế, nghệ thuật cũng như các nhà đấu giá nhắc lại cho thấy đây không phải là một chi tiết ngẫu nhiên.
Giữa căn phòng gần như trống rỗng, chiếc đèn Tiffany không chỉ là nguồn sáng mà còn là tuyên ngôn về quan niệm thẩm mỹ của Steve Jobs: không cần sở hữu nhiều, nhưng những gì được giữ lại phải là kết tinh của nghệ thuật, kỹ thuật và sự hoàn mỹ.
Hơn một thế kỷ sau khi Tiffany Studios chế tác những chiếc đèn kính màu đầu tiên, chúng vẫn tiếp tục truyền cảm hứng cho những người theo đuổi thiết kế. Và trong số đó, có lẽ không ai nổi tiếng hơn Steve Jobs.
Để chiêm ngưỡng vẻ đẹp của mẫu thiết kế Magnolia cùng vô số chiếc đèn phong cách Tiffany, công chúng Việt Nam có thể dành thời gian đến Bảo tàng Nghệ thuật Kính màu Việt Nam (Art Glass Museum) ở Trại Da Vinci, Ba Vì (Hà Nội) – bảo tàng chuyên đề đầu tiên về nghệ thuật kính màu của Việt Nam. Khánh thành vào năm 2025, bảo tàng hiện lưu giữ hơn 2.000 tác phẩm kính màu và thủy tinh nghệ thuật được sưu tầm từ hơn 50 quốc gia, trong đó có các bộ sưu tập Tiffany, Murano (Ý), Bohemian (Cộng hòa Séc) và Mayer Munich (Đức). Không chỉ là nơi trưng bày các kiệt tác kính màu, bảo tàng còn góp phần đưa loại hình nghệ thuật từng được Steve Jobs trân trọng đến gần hơn với công chúng Việt Nam.
