Tảo xanh lam có thể giúp con người sống trên Sao Hỏa?

0:00 / 0:00
0:00
Các thí nghiệm mới đã chỉ ra rằng vi khuẩn lam (hay còn gọi là tảo xanh lam) có thể phát triển thành công trong điều kiện khí quyển Sao Hỏa.
Tảo xanh lam có thể giúp con người sống trên Sao Hỏa?

Tất nhiên, cần thêm một số thành phần nhưng đó là một bước tiến quan trọng đối với các hệ thống hỗ trợ sự sống dựa trên vi khuẩn lam cho môi trường sống của con người khi chúng ta đến được đó.

"Chúng tôi thấy vi khuẩn lam có thể sử dụng các khí có sẵn trong khí quyển Sao Hỏa. Trong những điều kiện này, vi khuẩn lam vẫn có khả năng phát triển trong môi trường nước chỉ chứa bụi giống trên Sao Hỏa và vẫn có thể được sử dụng để nuôi các vi sinh vật khác. Điều này có thể giúp các sứ mệnh lâu dài được bền vững", nhà sinh vật học thiên văn Cyprien Verseux của Đại học Bremen ở Đức cho biết.

Trên Trái đất, vi khuẩn lam không phải lúc nào cũng tương thích nhất với sự sống khác. Nó có thể được tìm thấy ở hầu hết mọi môi trường sống trên hành tinh và đôi khi tạo ra chất độc cực mạnh có thể giết chết các sinh vật khác.

Tuy nhiên, chúng ta có thể không ở đây nếu không có nó. Các nhà khoa học tin rằng sự bùng nổ vi khuẩn lam cách đây 2,4 tỷ năm là nguyên nhân chủ yếu tạo nên bầu không khí thoáng khí của chúng ta. Vi khuẩn lam đã bơm ôxy vào bầu khí quyển, làm thay đổi đáng kể toàn bộ hành tinh.

Tất cả các loài vi khuẩn lam đều tạo ra ôxy như một sản phẩm phụ của quá trình quang hợp. Thực tế, các nhà khoa học đã xem xét liệu chúng ta có thể khai thác khả năng tạo ra ôxy của vi khuẩn lam để sống trên Sao Hỏa và trong không gian hay không.

Điều này sẽ mang lại những lợi ích bổ sung. Bầu khí quyển của Sao Hỏa được tạo thành chủ yếu từ carbon dioxide (95%) và nitơ (3%), cả hai đều được cố định bởi vi khuẩn lam, chuyển đổi chúng thành các hợp chất hữu cơ và chất dinh dưỡng tương ứng.

Nhưng áp suất khí quyển của Sao Hỏa là một vấn đề. Nó chỉ bằng 1% áp suất khí quyển của Trái đất, quá thấp đối với sự hiện diện của nước lỏng, vi khuẩn lam không thể phát triển trực tiếp trong đó hoặc chiết xuất đủ nitơ. Nhưng việc tái tạo lại các điều kiện của bầu khí quyển Trái đất trên Sao Hỏa cũng là một thách thức, đặc biệt là áp suất.

Verseux và nhóm nghiên cứu của mình đã tìm kiếm một điểm trung gian. Họ đã phát triển một lò phản ứng sinh học có tên Atmos có áp suất khí quyển bằng 10% áp suất của Trái đất, nhưng chỉ sử dụng những gì có thể tìm thấy trên Sao Hỏa, mặc dù theo tỷ lệ ngược: 96% nitơ và 4% carbon dioxide.

Nhóm nghiên cứu đã chọn một loài vi khuẩn lam cố định nitơ mà các thử nghiệm sơ bộ cho thấy có nhiều khả năng phát triển mạnh trong những điều kiện này và đã thử nghiệm nó trong nhiều điều kiện khác nhau.

Một số phòng thí nghiệm sử dụng môi trường nuôi cấy để nuôi cấy vi khuẩn lam, trong khi những phòng khác sử dụng vi khuẩn sống trên Sao Hỏa mô phỏng. Một số được tiếp xúc với áp suất khí quyển Trái đất, trong khi số khác bị giảm xuống áp suất thấp.

Các nhà khoa học phát hiện ra rằng tảo lam của họ không chỉ phát triển mà còn rất "mạnh mẽ". Rõ ràng là nó phát triển tốt hơn trên môi trường nuôi cấy so với lớp đất mặt regolith trên Sao Hỏa, nhưng thực tế là nó phát triển hoàn toàn trên regolith tạo nên một thành công lớn cho thấy sự phát triển của vi khuẩn lam trên Sao Hỏa sẽ không phải dựa vào các nguyên liệu từ Trái đất.

Tiếp theo, để đánh giá xem liệu vi khuẩn lam phát triển trong điều kiện sao Hỏa có thể tiếp tục hữu ích hay không, các nhà nghiên cứu đã làm khô nó và sử dụng làm chất nền để nuôi Escherichia coli.

Điều này cho thấy rằng đường, axit amin và các chất dinh dưỡng khác có thể được lấy từ vi khuẩn lam để nuôi các nền văn hóa khác, sau đó có thể được sử dụng cho các mục đích khác, chẳng hạn như sản xuất thuốc.

Atmos được thiết kế để kiểm tra xem vi khuẩn lam có thể được phát triển trong một số điều kiện khí quyển nhất định, không để tối đa hóa hiệu quả hay không. Các thông số của lò phản ứng sinh học sẽ phụ thuộc vào nhiều yếu tố trong sứ mệnh Sao Hỏa, bao gồm cả sứ mệnh và kiến trúc.

Nhóm nghiên cứu đã có thể bắt tay vào việc tối ưu hóa một hệ thống lò phản ứng sinh học để một ngày nào đó có thể giúp chúng ta sống sót trên Sao Hỏa.

"Lò phản ứng sinh học của chúng tôi, Atmos, không phải là hệ thống trồng trọt mà chúng tôi sẽ sử dụng trên Sao Hỏa. Nó nhằm mục đích kiểm tra các điều kiện mà chúng tôi sẽ cung cấp ở đó. Nhưng quan trọng hơn cả là kết quả của chúng tôi sẽ giúp định hướng cho việc thiết kế một hệ thống trên Sao Hỏa", Verseux nói.

Theo Dân Trí
Ban huấn luyện gồm NSƯT Ngọc Đợi, NSƯT Võ Minh Lâm và NSND Hồ Ngọc Trinh cùng ban giám khảo vòng Chung kết 3 gồm NSND Quế Trân (khách mời), NSND Trọng Phúc và NSND Phượng Loan - Ảnh: Linh Bảo
Huỳnh Kim Tho, Trần Văn Khiêm, Võ Thị Bé vào “top 3” Chuông vàng vọng cổ 2026
(Ngày Nay) -Tối 20/9, tại Nhà hát đài phát thanh và truyền hình TPHCM (HTV) đã diễn ra vòng Chung kết 3 cuộc thi Chuông vàng vọng cổ 2026 (lần thứ 21) với sự tranh tài của 5 thí sinh là: Võ Thị Bé (sinh năm 1998, Cà Mau), Trần Văn Khiêm (1991, An Giang), Huỳnh Kim Tho (1990, An Giang), Nguyễn Thị Mỹ Duyên (2003, Đồng Tháp) và Huỳnh Văn Tánh (1991, Tây Ninh).
Nam Bộ, Nam Trung Bộ mưa lớn
Nam Bộ, Nam Trung Bộ mưa lớn
(Ngày Nay) - Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, từ chiều 21/9 đến hết đêm 22/9, Nam Bộ cùng nhiều khu vực thuộc Nam Trung Bộ và Tây Nguyên có mưa lớn, cục bộ trên 200 mm. Nguy cơ lốc xoáy, sét, mưa đá, gió giật mạnh, ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất và tàu thuyền.
“Thiên nhiên cầu nguyện không lời” của cố danh họa Lê Bá Đảng lần đầu được giới thiệu tại Việt Nam
“Thiên nhiên cầu nguyện không lời” của cố danh họa Lê Bá Đảng lần đầu được giới thiệu tại Việt Nam
(Ngày Nay) - 17 tác phẩm thuộc bộ “Thiên nhiên cầu nguyện không lời” của cố họa sĩ Lê Bá Đảng được giới thiệu đến công chúng, mở thêm cơ hội tiếp cận một dòng sáng tác đặc biệt của họa sĩ, từ ngôn ngữ tạo hình giàu tính triết lý đến kỹ thuật in thạch bản trên giấy ngọc trai Nhật Bản.
18 năm thắp sáng ước mơ cho gần 8.000 bệnh nhi tim bẩm sinh
18 năm thắp sáng ước mơ cho gần 8.000 bệnh nhi tim bẩm sinh
(Ngày Nay) - Tối 20/9, Đài Truyền hình Việt Nam tổ chức Gala “Trái tim cho em” 2026. "Trái tim cho em” là chương trình can thiệp, phẫu thuật tim nhân đạo dành cho trẻ em có hoàn cảnh khó khăn dưới 18 tuổi, do Quỹ Tấm lòng Việt - Đài Truyền hình Việt Nam và Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân đội (Viettel) phối hợp thực hiện từ năm 2008.
Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn giải đáp nhiều vấn đề trọng tâm của ngành Giáo dục
Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn giải đáp nhiều vấn đề trọng tâm của ngành Giáo dục
(Ngày Nay) - Sáng 20/9, tại Hà Nội, Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội tổ chức phiên giải trình của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo. Chủ trì phiên giải trình có Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội Nguyễn Đắc Vinh, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn và lãnh đạo các bộ có liên quan.
ASIAD 2026: Tấm HCV lịch sử ở môn Teqball
ASIAD 2026: Tấm HCV lịch sử ở môn Teqball
(Ngày Nay) - VĐV Khin Hnin Wai của Myanmar đã đi vào lịch sử ASIAD khi trở thành nhà vô địch đầu tiên của nội dung đơn nữ môn Teqball, sau khi đánh bại Sumaya của Indonesia trong trận chung kết tại ASIAD 2026.
Phát hiện gene gây kháng thuốc trong điều trị ung thư máu
Phát hiện gene gây kháng thuốc trong điều trị ung thư máu
(Ngày Nay) - Các nhà nghiên cứu tại Australia đã phát hiện một loại gene chưa từng được biết đến trước đây, có khả năng giúp các tế bào u lympho kháng lại một loại thuốc điều trị ung thư máu phổ biến, đồng thời xác định một số gene khác thúc đẩy sự phát triển của u lympho.
Việt Nam có thể đóng góp quan trọng vào một chủ nghĩa đa phương hiệu quả hơn
Việt Nam có thể đóng góp quan trọng vào một chủ nghĩa đa phương hiệu quả hơn
(Ngày Nay) - Việt Nam, với hành trình chuyển mình từ chiến tranh sang hòa bình, từ kém phát triển sang thịnh vượng, cùng kinh nghiệm kết hợp tăng trưởng kinh tế với tiến bộ xã hội và bảo vệ thiên nhiên, có thể đóng góp những bài học giá trị cho nỗ lực thúc đẩy lòng tin và nâng cao hiệu quả của chủ nghĩa đa phương. Đây là nhận định của bà Kanni Wignaraja, Trợ lý Tổng Thư ký Liên hợp quốc (LHQ), Giám đốc Khu vực châu Á - Thái Bình Dương của Chương trình Phát triển LHQ (UNDP).
Năm học 2026-2027: Tập trung xử lý thiếu sách giáo khoa, triển khai giáo dục AI
Năm học 2026-2027: Tập trung xử lý thiếu sách giáo khoa, triển khai giáo dục AI
(Ngày Nay) - Quán triệt tinh thần Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, năm học 2026-2027, ngành Giáo dục tập trung xử lý tình trạng thiếu sách giáo khoa, triển khai giáo dục trí tuệ nhân tạo (AI) theo hướng tích hợp và tăng cường kiểm soát an toàn bữa ăn bán trú. Đây là những vấn đề đang đặt ra yêu cầu cấp thiết trong việc bảo đảm điều kiện học tập, đổi mới nội dung giáo dục và chăm sóc học sinh.