Trong bối cảnh thế giới đang đối mặt với cú sốc năng lượng từ Trung Đông và những tác động ngày càng nghiêm trọng của biến đổi khí hậu, Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) hiện đứng trước sức ép rất lớn trong việc đánh giá lại vai trò, định hướng chính sách cũng như đưa ra cách thức ứng phó khủng hoảng kịp thời, nếu muốn duy trì vị thế quan trọng trong trật tự toàn cầu có nhiều phân mảnh và chia rẽ hiện nay.
Nhận định được Ngoại trưởng Thái Lan Sihasak Phuangketkeow đưa ra tại Tuần lễ Phát triển Bền vững châu Á lần thứ 5 diễn ra ở thủ đô Bangkok trong 2 ngày 25-26/3, trong đó ông nêu bật những thách thức lớn mà Thái Lan và ASEAN đang phải đối mặt.
Ngoại trưởng Sihasak cho rằng cuộc khủng hoảng hiện nay ở Trung Đông chính là lời cảnh tỉnh rõ ràng nhất cho khu vực về vấn đề an ninh năng lượng.
Các nước ASEAN cần xem xét vấn đề này một cách nghiêm túc hơn và coi đây là ưu tiên cấp bách.
Cũng theo Ngoại trưởng Sihasak, tại một cuộc họp đặc biệt gần đây của các Bộ trưởng ngoại giao ASEAN, các thành viên đã thảo luận về việc cần phải theo đuổi tiến trình chuyển đổi xanh và bảo vệ an ninh năng lượng.
Mặc dù ASEAN đã có các sáng kiến về an ninh năng lượng nhưng những sáng kiến này vẫn chưa được chuyển hóa hoàn toàn thành hành động thực tiễn.
Người đứng đầu ngành ngoại giao Thái Lan nhấn mạnh những nước thành viên ASEAN có sản xuất dầu mỏ như Brunei, Malaysia và Indonesia có thể đóng vai trò quan trọng trong việc tăng cường khả năng phục hồi của khu vực, nếu như biết cách quản lý nguồn lực của mình theo hướng chiến lược hơn và có sự hợp tác với các đối tác đối thoại của ASEAN.
Trong bối cảnh các cường quốc tập trung vào cạnh tranh chiến lược và các cơ chế đa phương ngày càng ít phát huy vai trò trong các cuộc khủng hoảng lớn, ông Sihasak cho rằng các quốc gia tầm trung vừa có cơ hội nhưng cũng vừa có trách nhiệm góp phần thu hẹp khác biệt và duy trì hợp tác quốc tế.
Điều này đặc biệt quan trọng và không nên bị xem nhẹ, bởi xung đột địa chính trị đang chiếm vị trí trung tâm.
Theo Ngoại trưởng Thái Lan, ASEAN cần chứng minh vai trò trung tâm của mình một cách thực chất thông qua việc giải quyết các thách thức về năng lượng và môi trường.
Ông cam kết, với tư cách là quốc gia điều phối của ASEAN về tính bền vững, Thái Lan đảm nhận vai trò hàng đầu trong chương trình nghị sự này. Thái Lan đã đặt mục tiêu phát thải ròng bằng 0 và đang thúc đẩy các đạo luật liên quan để biến cam kết thành hành động chính sách.
Tuy nhiên, quan chức ngoại giao hàng đầu của Thái Lan cũng thừa nhận rằng hiện có một thách thức lớn là việc đảm bảo tất các nước trong khối có thể tham gia và hưởng lợi đồng đều từ tiến trình này.
Các quốc gia cần tăng cường hợp tác và hỗ trợ lẫn nhau để đưa phát triển bền vững trở thành ưu tiên chung, không chỉ ở cấp quốc gia mà còn ở cả cấp khu vực và rộng hơn.
