Báo The Kyiv Independent của Ukraine tối 23/9, theo giờ địa phương, cho biết khi được hỏi liệu các đồng minh NATO có nên khai hỏa vào máy bay của Liên bang Nga xâm nhập lãnh thổ hay không, Tổng thống Mỹ Donald Trump trả lời: “Có, tôi nghĩ vậy”.
Theo báo The Kyiv Independent, nhà lãnh đạo Mỹ đưa ra phát biểu này tại một cuộc họp báo chung với Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky ở New York, bên lề kỳ họp Đại hội đồng Liên hợp quốc khoá 80.
Trong những tuần gần đây, Liên bang Nga bị cáo buộc nhiều lần vi phạm không phận của một số quốc gia thành viên NATO, bao gồm Ba Lan, Romania và Estonia.
Ngày 19/9, ba tiêm kích MiG-31 được cho là của Liên bang Nga đã bay vào không phận Estonia trước khi bị máy bay NATO chặn lại.
Khi một phóng viên hỏi thêm liệu Mỹ có ủng hộ các đồng minh NATO nếu họ bắn hạ máy bay của Liên bang Nga hay không, Tổng thống Trump đáp: “Điều đó còn tùy vào hoàn cảnh. Chúng tôi rất mạnh mẽ trong quan hệ với NATO”.
Trước đó cùng ngày, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio nói trong một cuộc phỏng vấn với đài CBS rằng NATO chưa bàn đến việc bắn hạ máy bay của Liên bang Nga trừ khi chúng tấn công.
Ông Rubio cho biết phản ứng của NATO đối với những vụ xâm nhập như vậy là ngăn chặn, và cách tiếp cận này sẽ tiếp tục.
Ngoại trưởng Mỹ nhấn mạnh cam kết của Washington trong việc bảo vệ “từng tấc lãnh thổ NATO” vẫn vững chắc, nhưng mục tiêu là chấm dứt chiến tranh và tránh leo thang với Moskva (Moscow).
“Tôi không nghĩ ai đó đã nói về việc bắn hạ máy bay của Liên bang Nga trừ khi chúng tấn công”, ông Rubio khẳng định.
Trong khi đó, Ngoại trưởng Estonia Margus Tsahkna ngày 23/9 nói với tờ The Kyiv Independent rằng quốc gia vùng Baltic này sẵn sàng ngăn chặn và, nếu cần thiết, bắn hạ máy bay của Liên bang Nga vi phạm không phận.
“Thông điệp phải thật rõ ràng: những vụ vi phạm trong tương lai sẽ nhận được phản ứng, bao gồm cả việc ngăn chặn và bắn hạ. Đây không chỉ là bảo vệ biên giới Estonia, mà là bảo vệ biên giới NATO”, Ngoại trưởng Tsahkna nhấn mạnh.
Ba tiêm kích MiG-31 có vũ trang được cho là của Liên bang Nga đã xâm nhập không phận Estonia trong 12 phút ngày 19/9, bay sâu 10 km và áp sát thủ đô Tallinn trước khi bị chặn lại. Ngoại trưởng Tsahkna gọi đây là lần vi phạm thứ tư và “nghiêm trọng nhất từ đầu năm tới nay”.
Estonia đã yêu cầu tham vấn theo Điều 4 của Hiệp ước NATO, cho rằng đây là thách thức trực tiếp đối với an ninh tập thể của khối.
Sự việc diễn ra sau một vụ xâm nhập bằng thiết bị bay không người lái cũng được cho là của Liên bang Nga vào Ba Lan đêm 9, rạng sáng 10/9, khiến Vácsava (Warsaw) phải khai hoả, bắn hạ nhiều chiếc trong không phận nước này khi Ukraine hứng chịu một cuộc tấn công đường không quy mô lớn.
Đây là lần đầu tiên một thành viên NATO bắn hạ khí tài quân sự được cho là của Liên bang Nga trên lãnh thổ của mình kể từ khi chiến tranh nổ ra.
Theo hãng thông tấn nhà nước Liên bang Nga TASS ngày 20/9, Bộ Quốc phòng nước này thông báo chuyến bay của các máy bay MiG-31 được tiến hành “theo đúng quy định không phận quốc tế, không vi phạm biên giới các quốc gia khác” và điều này đã được “xác nhận bằng giám sát không lưu”.
Tuyên bố của Bộ Quốc phòng Liên bang Nga cũng nêu rõ trong suốt hành trình, các máy bay của nước này “không đi chệch khỏi đường bay đã xác định” và đường bay nằm trên vùng biển trung lập của Biển Baltic, cách đảo Vaindloo hơn 3 km.
Trước đó, Liên bang Nga đã bác bỏ cáo buộc của Romania, một quốc gia thành viên NATO - rằng thiết bị bay không người lái của Moskva đã xâm nhập không phận nước này.
Kênh RT ngày 15/9 cho biết Moskva đã bác bỏ tuyên bố của Romania rằng một thiết bị bay không người lái của Liên bang Nga đã vi phạm không phận nước này, gọi đây là cáo buộc “bịa đặt” và “vô căn cứ”.
Moskva nhấn mạnh rằng không có bằng chứng nào được đưa ra để chứng minh thiết bị bay không người lái thuộc về Liên bang Nga.
Đối với vụ thiết bị bay không người lái xâm nhập Ba Lan, theo kênh RT, vào ngày 19/9, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Liên bang Nga, bà Maria Zakharova nói rằng những cáo buộc về việc thiết bị bay không người lái của Liên bang Nga vi phạm không phận Ba Lan nhằm bôi xấu Moskva và phá hoại tiến trình hòa bình ở Ukraine.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Liên bang Nga nhấn mạnh sự việc này lặp lại một kịch bản quen thuộc và rằng Nga lại tiếp tục bị quy trách nhiệm mà không hề có điều tra hay bằng chứng nào.
Bà Zakharova nói thêm rằng Vácsava đã từ chối đề xuất tham vấn của Moskva và bác bỏ những dữ liệu do Bộ Quốc phòng Liên bang Nga cung cấp.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Liên bang Nga nhấn mạnh: “Đây rõ ràng chỉ là một phần trong chiến dịch thông tin quy mô lớn nhằm bôi xấu Nga và huy động thêm sự ủng hộ cho Ukraine cũng như là nỗ lực phá hoại một giải pháp chính trị cho xung đột”.
Bà Zakharova khẳng định những thiết bị bay không người lái được sử dụng để tấn công mục tiêu quân sự Ukraine không thể nào bay tới lãnh thổ Ba Lan, đồng thời cáo buộc sự việc này có thể là một “hành động khiêu khích” do Ukraine dàn dựng nhằm lôi kéo NATO trực tiếp đối đầu với Moskva.
