Trong thời gian tới, UNESCO cùng các đối tác đặt mục tiêu huy động tổng cộng 116,5 triệu USD để phục vụ các nỗ lực cứu trợ và phục hồi. Các hoạt động sẽ tập trung vào bảo tồn văn hóa, khôi phục giáo dục, phát triển kỹ năng, tái thiết nguồn nhân lực và củng cố một hệ thống truyền thông minh bạch, bền vững — những yếu tố then chốt để tái thiết cộng đồng và phục hồi lâu dài.
Bảo vệ di sản văn hóa và hỗ trợ cộng đồng
Đến nay, đã có 164 địa điểm di sản tại Dải Gaza bị hư hại, đe dọa những giá trị văn hóa gắn liền với bản sắc và lịch sử của người Palestine. Trước tình hình đó, UNESCO phối hợp với Trung tâm Bảo tồn Di sản Văn hóa triển khai các biện pháp khẩn cấp tại khu phố cổ Gaza, bao gồm gia cố công trình, xử lý đống đổ nát và bảo tồn các yếu tố kiến trúc phục vụ phục hồi sau này. Đồng thời, chương trình cũng tạo việc làm cho lao động địa phương và các chuyên gia di sản. Hiện đã có 5 địa điểm được gia cố, tạo ra 1.850 ngày công cho 30 lao động địa phương, và 7 địa điểm khác đang được xử lý.
Thông qua hợp tác với UNITAR-UNOSAT, UNESCO tiếp tục theo dõi thiệt hại bằng công nghệ vệ tinh nhằm hỗ trợ các quyết định bảo tồn dựa trên dữ liệu. Đồng thời, tổ chức cũng đào tạo chuyên môn cho lực lượng địa phương, trong đó 75% là phụ nữ, giúp nâng cao năng lực ứng phó với khủng hoảng.
Không chỉ dừng ở vật chất, UNESCO còn chú trọng đến yếu tố con người. Thông qua các hoạt động văn hóa – nghệ thuật, hơn 8.000 trẻ em, thanh thiếu niên và phụ huynh phải di dời đã được hỗ trợ tâm lý. Dự kiến, chương trình sẽ mở rộng để tiếp cận hơn 21.000 người, đồng thời cấp tài trợ cho nghệ sĩ nhằm phục hồi ngành công nghiệp sáng tạo tại Gaza.
Hỗ trợ giáo dục và phục hồi sớm
Khủng hoảng tại Gaza đã gây thiệt hại nặng nề cho giáo dục, với 379 triệu USD tổn thất đối với các cơ sở giáo dục đại học và đào tạo nghề. Hơn 80% cơ sở bị phá hủy hoặc hư hại. Tác động đến con người cũng rất nghiêm trọng: 90% sinh viên cần hỗ trợ tâm lý; 80% cán bộ giáo dục phải di dời hoặc sống trong điều kiện khó khăn.
Để ứng phó, UNESCO triển khai chương trình “Giáo dục trong tình trạng khẩn cấp”, giúp trẻ em tiếp tục học tập thông qua các phương pháp học kết hợp giải trí trong môn Toán và tiếng Ả Rập. Đồng thời, chương trình phát triển kỹ năng cảm xúc – xã hội cũng hỗ trợ học sinh nhỏ tuổi, giáo viên và phụ huynh.
Ở bậc trung học, 1.000 máy tính bảng đã được cung cấp để hỗ trợ học sinh tham gia thi cử. Trong giáo dục đại học, mô hình “Trường đại học ảo Gaza” (ra mắt tháng 10/2025) đang giúp khoảng 20% sinh viên tiếp tục học, với mục tiêu mở rộng lên 30%. Tổng cộng hơn 30.000 sinh viên có thể tiếp tục chương trình đào tạo trực tuyến.
Ngoài ra, UNESCO đã thiết lập 5 không gian học tập tạm thời, phục vụ 13.800 sinh viên, trong đó có gần 7.000 nữ sinh. Các không gian này tích hợp cả hỗ trợ tâm lý. Trong tương lai, UNESCO dự kiến mở thêm các trung tâm đào tạo nghề tạm thời, cung cấp kỹ năng phù hợp thị trường lao động và hỗ trợ tìm việc cho thanh niên Gaza.
Tăng cường năng lực cho nhà báo tại Gaza
UNESCO tiếp tục theo dõi tình hình báo chí và triển khai nhiều chương trình hỗ trợ. Đến nay, hơn 1.010 nhà báo (60% là phụ nữ) đã nhận được hỗ trợ dưới nhiều hình thức như đào tạo, hỗ trợ tâm lý, thiết bị và chương trình “tiền công đổi việc”. Tổ chức cũng đã cung cấp thiết bị như laptop, máy ghi âm, điện thoại và giải pháp kết nối cho 200 nhà báo, đồng thời đào tạo chuyên môn cho hơn 600 người.
Phối hợp với Hội Trăng lưỡi liềm đỏ Palestine, UNESCO hỗ trợ tâm lý cho khoảng 300 nhà báo, thông qua các buổi tư vấn cá nhân và thảo luận nhóm về quản lý căng thẳng và vượt qua sang chấn. Ngoài ra, 310 nhà báo được đào tạo về: Đạo đức báo chí; Báo chí di động; Sản xuất ảnh và video chất lượng cao. Các khóa học về chống tin giả giúp học viên kiểm chứng thông tin và phát hiện nội dung do AI tạo ra. Kết quả, họ đã sản xuất 134 bài kiểm chứng thông tin, góp phần nâng cao chất lượng môi trường truyền thông. Đặc biệt, chương trình “We Are Journalism” chú trọng hỗ trợ nữ nhà báo, tập trung vào sản xuất nội dung nhạy cảm giới và sức khỏe tinh thần.
Trong thời gian tới, hơn 1.000 nhà báo tại Gaza sẽ tiếp tục nhận hỗ trợ toàn diện.
Kêu gọi cộng đồng quốc tế tăng cường hỗ trợ
UNESCO nhấn mạnh rằng các hoạt động cứu trợ được thực hiện với sự phối hợp chặt chẽ giữa chính quyền, cộng đồng địa phương và đối tác quốc tế nhằm tối đa hóa hiệu quả. Tổ chức kêu gọi cộng đồng quốc tế tăng cường đầu tư để mở rộng các chương trình hiện có, từ bảo vệ di sản, giáo dục đến hỗ trợ truyền thông, phụ nữ và thanh niên. Mục tiêu cuối cùng là xây dựng những cộng đồng có khả năng phục hồi mạnh mẽ, hướng tới sự phát triển bền vững trong dài hạn.
