Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới (WIPO) vừa công bố Báo cáo Chỉ số Đổi mới sáng tạo toàn cầu (Global Innovation Index-GII) 2025. Việt Nam xếp hạng 44/139 quốc gia/nền kinh tế, duy trì thứ hạng năm 2024, đồng thời Việt Nam vượt qua Thái Lan, vươn lên vị trí thứ 3 trong khu vực ASEAN, sau Singapore và Malaysia.
Theo Báo cáo, Việt Nam duy trì vị trí thứ 2 trong nhóm các quốc gia thu nhập trung bình thấp, sau Ấn Độ ở thứ hạng 38. Đặc biệt, Việt Nam cũng được ghi nhận là một trong 9 quốc gia thu nhập trung bình cải thiện thứ hạng nhanh nhất tính từ năm 2013 và là một trong 2 quốc gia giữ kỷ lục có thành tích vượt trội so với mức độ phát triển trong 15 năm liên tiếp gồm Ấn Độ và Việt Nam.
Báo cáo Chỉ số Đổi mới sáng tạo toàn cầu năm 2025 cho thấy, Việt Nam có 3 chỉ số đứng đầu thế giới là chỉ số về xuất khẩu hàng hóa sáng tạo, nhập khẩu công nghệ cao và xuất khẩu công nghệ cao. Đây cũng là lần đầu tiên Việt Nam đứng đầu thế giới về các chỉ số này, ngoài ra một số chỉ số khác cũng đạt vị trí cao như: Tốc độ tăng năng suất lao động (hạng 4), số lượng ứng dụng điện thoại thông minh được tạo ra (hạng 7), tỷ trọng chi nghiên cứu và triển khai (R&D) do doanh nghiệp trang trải (hạng 8).
Ông Trần Lê Hồng, Phó Cục trưởng Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ Khoa học và Công nghệ) cho biết, Báo cáo Chỉ số Đổi mới sáng tạo toàn cầu 2025 chủ yếu sử dụng dữ liệu của năm 2023-2024 để đánh giá. Các chủ trương của Đảng trong các Nghị quyết được triển khai thực hiện gần đây, cùng với những chuyển biến tích cực, mạnh mẽ của hoạt động khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số sẽ được phản ánh trong Báo cáo Chỉ số Đổi mới sáng tạo toàn cầu với sự cải thiện đáng kể trong những năm tiếp theo.
Khẳng định vai trò quan trọng của khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo, ông Trần Lê Hồng nhấn mạnh, hiệu quả khai thác các nguồn lực để tạo ra kết quả đổi mới sáng tạo đã được nâng cao. Trong bối cảnh đổi mới sáng tạo toàn cầu đang đứng trước nhiều ngã rẽ, việc duy trì và cải thiện thứ hạng là cơ sở quan trọng để Việt Nam tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách, đẩy mạnh các hoạt động đổi mới sáng tạo nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và tạo ra đột phá trong phát triển kinh tế-xã hội giai đoạn tới.
Đáng chú ý, đầu vào đổi mới sáng tạo gồm 5 trụ cột (gồm: thể chế; nguồn nhân lực và nghiên cứu; cơ sở hạ tầng; trình độ phát triển của thị trường; trình độ phát triển của doanh nghiệp), Việt Nam vẫn còn những điểm yếu cần chú trọng để cải thiện trong những năm tiếp theo.
Báo cáo Chỉ số Đổi mới sáng tạo toàn cầu hiện được Chính phủ nhiều quốc gia sử dụng như một công cụ tham chiếu quan trọng cho các hoạt động quản lý nhà nước về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, cũng như xây dựng các chính sách khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Thời gian qua, Việt Nam đã sử dụng bộ chỉ số này như một trong các công cụ quản lý điều hành quan trọng và đã phân công các bộ, cơ quan, địa phương cùng có trách nhiệm cải thiện chỉ số.
Báo cáo Chỉ số Đổi mới sáng tạo toàn cầu là một bộ công cụ đánh giá năng lực đổi mới sáng tạo quốc gia có uy tín trên thế giới, phản ánh mô hình phát triển kinh tế-xã hội dựa trên khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của các quốc gia. Qua đó, giúp các nước thấy được bức tranh tổng thể cũng như các điểm mạnh, điểm yếu của mình.
Tại Việt Nam, Bộ Khoa học và Công nghệ được giao nhiệm vụ là đầu mối theo dõi, điều phối chung. Từ năm 2017 đến nay, Chỉ số Đổi mới sáng tạo toàn cầu của Việt Nam liên tục được cải thiện, tăng từ vị trí 59 (năm 2016) lên 44/133 quốc gia, nền kinh tế vào năm 2024 và thứ hạng này tiếp tục được duy trì trong năm 2025.
