Chuyển đổi số: “Kim chỉ nam” của phát triển du lịch bền vững Việt Nam

Những năm qua, chuyển đổi xanh và chuyển đổi số đã cho thấy hiệu quả tác lên toàn bộ hệ sinh thái du lịch. Trong khi chuyển đổi số đóng vai trò công cụ thúc đẩy đổi mới, thì chuyển đổi xanh là định hướng phát triển lâu dài, hướng tới cân bằng giữa tăng trưởng kinh tế và bảo vệ môi trường.

Với mục tiêu tái cấu trúc, nâng cao chất lượng, thúc đẩy du lịch thông minh, xanh, sạch, giảm phát thải và tăng sức cạnh tranh của toàn ngành theo tinh thần của Nghị quyết số 80-NQ/TW, đồng thời bám sát Nghị Quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, các doanh nghiệp giờ đây đã không còn coi chuyển đổi số, đặc biệt là ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) là trào lưu nhất thời, mà là một hạ tầng vận hành mới, mở ra nhiều động lực, cơ hội để phát triển bứt phá. Tuy nhiên, để thực sự phát triển bền vững cùng “bệ đỡ” ứng dụng công nghệ, toàn ngành cần một giải pháp đồng bộ.

“Kim chỉ nam” của du lịch bền vững

Ứng dụng công nghệ số, đặc biệt là AI đã trở thành công nghệ lõi của ngành du lịch. Thực tế đã chứng minh những quốc gia đạt được thành công nhất định trong ngành du lịch đều ứng dụng rất hiệu quả AI. Hiện nay, AI không chỉ phục vụ cho công tác quảng bá, mà còn hỗ trợ cho việc quản trị điểm đến, thậm chí phụ trợ cho hoạch định chính sách.

Thời gian qua, các doanh nghiệp du lịch đã ứng dụng công nghệ để nâng cao hiệu quả trong hoạt động kinh doanh, cũng như công tác truyền thông quảng bá. Các địa phương đang có xu hướng xây dựng mô hình du lịch thông minh qua những phần mềm hỗ trợ hay một số tỉnh, thành phố đã xây dựng trung tâm điều hành du lịch thông minh.

Dẫu vậy, theo Viện trưởng Viện Kinh tế Du lịch, tiến sỹ Nguyễn Anh Tuấn: “Chúng ta vẫn rất hạn chế ứng dụng trong công tác quản lý điểm đến, như việc kiểm soát dòng khách, kiểm soát sức tải, cũng như kiểm soát tiêu thụ năng lượng, tiêu thụ tài nguyên. Đó là những yếu tố gắn liền với tăng trưởng xanh, phát triển bền vững mà những quốc gia như liên minh châu Âu, Singapore hay Hàn Quốc đang áp dụng. Nếu chúng ta ứng dụng được tôi tin chắc AI sẽ trở thành công nghệ hàng đầu để nâng cao hiệu quả, có được lợi thế cạnh tranh mạnh mẽ về du lịch trong nước cũng như toàn cầu.”

Tiến sỹ Nguyễn Anh Tuấn chỉ rõ du lịch Việt hiện có ba điểm nghẽn trong ứng dụng công nghệ số: dữ liệu chưa đồng bộ; các doanh nghiệp vừa và nhỏ chưa đủ nguồn lực, nhân lực và tài chính để chuyển đổi số; chưa ứng dụng công nghệ AI trong công tác quản lý, mà mới ứng dụng trong quảng bá.

Trong thời đại hiện nay, ai làm chủ được công nghệ, ai nắm bắt được dữ liệu và ai tổ chức tốt hệ sinh thái du lịch số một cách đồng bộ, thống nhất thì sẽ có được lợi thế cạnh tranh, đặc biệt trong ngành du lịch.

Phó Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam Hà Văn Siêu nhận định du lịch xanh là bước đi vô cùng quan trọng để hướng tới phát triển bền vững. Đặc biệt, nền tảng số kết nối du lịch xanh xuất phát từ nhu cầu và lợi ích của các bên sẽ có sức sống và hợp với xu hướng công nghệ.

“Xu hướng nền tảng số kết nối du lịch xanh chính là kim chỉ nam cho phát triển du lịch bền vững trong tương lai của Việt Nam,” ông Hà Văn Siêu nhấn mạnh.

Giải pháp cho hệ sinh thái số

Phó Cục trưởng Hà Văn Siêu đã đưa ra một số giải pháp trọng tâm xây dựng nền tảng số kết nối du lịch xanh, trong đó nhấn mạnh việc thiết lập hệ sinh thái số - là một nền tảng đa dịch vụ, kết hợp công nghệ với phát triển bền vững, nhằm kết nối du khách, doanh nghiệp, cộng đồng và cơ quan quản lý, đồng thời ứng dụng các công nghệ như trí tuệ nhân tạo, Internet vạn vật và blockchain để nâng cao hiệu quả quản trị và trải nghiệm du lịch.

Lãnh đạo ngành phân tích, về hiệu quả kinh tế, nền tảng số kết nối du lịch xanh sẽ giúp nhà cung cấp dịch vụ tiếp cận trực tiếp khách hàng mục tiêu, giữ lợi nhuận cho cộng đồng; chuẩn hóa quy trình xanh giúp tối ưu hóa vận hành; thu hút nguồn đầu tư cho hoạt động.

Nền tảng này sẽ thúc đẩy giảm phát thải, giảm thiếu rác thải nhựa và khí thải carbon; hỗ trợ quản lý tài nguyên, bảo tồn, phát huy giá trị nguồn tài nguyên; công cụ giám sát tác động môi trường minh bạch, chính xác. Về hiệu quả xã hội, nền tảng giúp nâng cao nhận thức về du lịch xanh, bền vững; tạo việc làm bền vững cho cộng đồng địa phương; bảo tồn các giá trị văn hóa, sinh thái. Nhờ đó, du khách sẽ được tiếp cận thông tin chính xác, dễ dàng, phong phú; trở thành người bảo tồn cho cộng đồng, điểm đến; nhận giá trị kinh tế trực tiếp thông qua ưu đãi xanh.

Theo Phó Cục trưởng Hà Văn Siêu, các giải pháp xây dựng nền tảng số kết nối du lịch xanh gồm: xây dựng, đồng bộ hóa các tiêu chí đánh giá, xếp loại du lịch xanh với những công cụ đo lường, tính toán phát thải của điểm đến và khách du lịch chính xác, phù hợp với thực tế ngành du lịch nước nhà.

Theo ông, toàn ngành cần áp dụng các giải pháp công nghệ hiện đại để tối ưu hóa các trải nghiệm của du khách về tiếp cận, lựa chọn và sử dụng dịch vụ du lịch xanh trên các nền tảng công nghệ số: Trí tuệ nhân tạo (AI), Blockchain, Internet vạn vật (IOT) và dữ liệu thời gian thực để xây dựng được nguồn dữ liệu về du khách tại điểm đến; xây dựng bản đồ số và nội dung số để quảng bá điểm đến xanh; xây dựng các công cụ tính toán lượng phát thải du lịch, tích điểm cho du khách.

“Về phía Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, chúng tôi đang nỗ lực để xây dựng một số tiêu chí ‘xanh’ nhằm hướng cho các đơn vị tham gia vào nền tảng số có ‘chỗ dựa’ để định hình hướng đi. Đồng thời, đầu tư vào một nền tảng số mang tính chất làm nòng cốt để các bên tham gia vào nền tảng này. Cục cũng sẽ tổ chức Diễn đàn thường niên du lịch xanh quốc gia,” Phó Cục trưởng Hà Văn Siêu cho biết.