Indonesia đang nổi lên là một trong những thị trường tiềm năng hàng đầu đối với ngành thực phẩm Việt Nam. Tuy nhiên, để khai thác hiệu quả thị trường này, doanh nghiệp cần đáp ứng các yêu cầu ngày càng khắt khe về chứng nhận Halal, tiêu chuẩn kỹ thuật và logistics.
Thông tin được các chuyên gia chia sẻ tại Hội thảo “Xu hướng thị trường Indonesia và cơ hội cho ngành thực phẩm Việt Nam” do Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư Thành phố Hồ Chí Minh (ITPC) phối hợp với Thương vụ Việt Nam tại Indonesia và Lãnh sự quán Indonesia tại Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức chiều 24/6. Ông Lê Anh Hoàng, Phó Giám đốc ITPC cho biết, Indonesia là nền kinh tế lớn nhất Đông Nam Á với dân số hơn 280 triệu người và tầng lớp trung lưu đang gia tăng nhanh chóng.
Nhu cầu đối với các sản phẩm thực phẩm chế biến, thực phẩm tiện lợi, thực phẩm tốt cho sức khỏe và các sản phẩm có nguồn gốc tự nhiên ngày càng lớn, mở ra nhiều cơ hội cho doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng.
Bên cạnh lợi thế về quy mô thị trường, Việt Nam và Indonesia còn có nhiều điều kiện thuận lợi để thúc đẩy hợp tác thương mại khi cùng là thành viên ASEAN, tham gia các hiệp định như ATIGA, RCEP và đã nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược toàn diện vào tháng 3/2025.
Theo ông Phạm Thế Cường, Tham tán Thương mại, Thương vụ Việt Nam tại Indonesia, doanh thu ngành thực phẩm và đồ uống của Indonesia dự kiến đạt 360 tỷ USD vào năm 2026. Riêng thị trường thực phẩm Halal đạt hơn 155 tỷ USD, chiếm khoảng 11% quy mô thị trường thực phẩm Halal toàn cầu. Người tiêu dùng Indonesia hiện có xu hướng ưu tiên các sản phẩm tiện lợi, tốt cho sức khỏe, bao bì nhỏ gọn phù hợp với nhịp sống đô thị.
Đồng thời, sự phát triển mạnh của thương mại điện tử và các nền tảng mạng xã hội như Facebook, TikTok, Instagram đang tác động mạnh đến hành vi mua sắm, đặc biệt trong nhóm khách hàng trẻ.
Ở góc độ thị trường, ông Danny Hidajat, Giám đốc Công ty We Link Co., Ltd. nhận định hàng hóa Việt Nam đang có lợi thế ở phân khúc trung cấp nhờ chất lượng ổn định, giá thành cạnh tranh và khả năng đáp ứng linh hoạt.
Doanh nghiệp Việt Nam mới tiếp cận Indonesia nên từng bước thâm nhập thị trường thông qua các nhà phân phối địa phương để đánh giá nhu cầu trước khi đầu tư xây dựng hệ thống kinh doanh riêng.
Theo ông Danny Hidajat, bên cạnh những cơ hội lớn, Indonesia cũng đặt ra nhiều yêu cầu khắt khe đối với hàng hóa nhập khẩu.
Với khoảng 87% dân số theo đạo Hồi, chứng nhận Halal cùng giấy phép lưu hành của Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Indonesia (BPOM) là điều kiện bắt buộc đối với hầu hết sản phẩm thực phẩm trước khi đưa ra thị trường.
Ông Rachmat Widyanto, Trưởng phòng Quản lý Đánh giá Halal và Trưởng nhóm Đánh giá viên Halal thông tin thêm, Indonesia đang đẩy mạnh lộ trình áp dụng bắt buộc chứng nhận Halal.
Từ ngày 17/10/2026, nhiều nhóm sản phẩm như mỹ phẩm, sản phẩm chăm sóc cá nhân, hóa chất, thực phẩm bổ sung, hàng tiêu dùng và toàn bộ hàng hóa nhập khẩu phải có chứng nhận Halal trước khi lưu hành.
Doanh nghiệp không đáp ứng yêu cầu có thể bị xử phạt tài chính và buộc phải dán nhãn “Không Halal” trên sản phẩm. Tuy nhiên, quá trình triển khai vẫn gặp nhiều khó khăn khi hơn 75% nguyên liệu của ngành mỹ phẩm Indonesia phụ thuộc vào nguồn nhập khẩu.
Cùng với đó, việc thiếu các tổ chức chứng nhận Halal nước ngoài được công nhận cũng khiến doanh nghiệp gặp trở ngại trong việc hoàn thiện hồ sơ chứng nhận.
Ở góc độ chuỗi cung ứng, ông Lê Trần Nhật Phương, Phó Tổng Giám đốc Công ty Bee Logistics cho biết giao thương giữa Việt Nam và Indonesia đang tăng trưởng tích cực với các mặt hàng xuất khẩu chủ lực như vật liệu xây dựng, gỗ công nghiệp, hóa chất, nông sản, càphê và cao su.
Các tuyến vận tải chính hiện đã kết nối trực tiếp Thành phố Hồ Chí Minh và Hải Phòng với các cảng lớn của Indonesia như Jakarta, Surabaya, Semarang và Batam.
Thế nhưng doanh nghiệp vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức trong hoạt động logistics như thiếu container, thiếu chỗ trên tàu hoặc bị hủy chỗ vào mùa cao điểm. Ngoài ra, Indonesia kiểm soát rất chặt chẽ mã số hàng hoá, chứng nhận Halal và hệ thống chứng từ nhập khẩu.
Để giảm thiểu rủi ro và tối ưu chi phí logistics, các chuyên gia khuyến nghị doanh nghiệp cần chuẩn hóa hồ sơ ngay từ đầu, xác định chính xác mã HS, kiểm tra các điều kiện nhập khẩu, hoàn tất đầy đủ báo cáo giám định theo yêu cầu và bảo đảm tính thống nhất tuyệt đối giữa các chứng từ như hóa đơn thương mại, phiếu đóng gói, vận đơn và bản khai hàng hóa.
Bên cạnh đó, doanh nghiệp cũng cần chủ động đăng ký và thực hiện chứng nhận Halal với các sản phẩm phù hợp.
Việc đáp ứng các tiêu chuẩn Halal không chỉ giúp doanh nghiệp Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh và mở rộng thị phần tại Indonesia mà còn là cầu nối giúp hàng Việt tiếp cận gần hơn với thị trường Halal rộng lớn trên toàn cầu.
