Thực phẩm bổ sung phải đăng ký bản công bố sản phẩm
Cụ thể, Cục An toàn thực phẩm, Bộ Y tế cho biết, thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Phó Thủ tướng Chính phủ tại Công điện số 72/CĐ-TTg; văn bản số 4633/VPCP-KGVX, văn bản số 239/TB-VPCP và tham khảo kinh nghiệm quản lý của các nước Mỹ, Nhật, Australia, Canada, Hàn Quốc, Trung Quốc..., Ban soạn thảo và Tổ biên tập thống nhất bổ sung vào dự thảo Nghị định sửa đổi Nghị định số 15/2018/NĐ-CP một số nội dung, nhằm giải quyết ngay hạn chế, bất cập liên quan đến việc tự công bố, đăng ký bản công bố sản phẩm, quảng cáo, hậu kiểm phù hợp với thực tiễn và yêu cầu quản lý trong tình hình mới.
Theo đó, Bộ Y tế đề xuất quy định, thực phẩm bổ sung phải đăng ký bản công bố sản phẩm. Hiện nay, thực phẩm bổ sung (một phân nhóm trong thực phẩm chức năng) chưa được nêu rõ trong Nghị định số 15/2018/NĐ-CP, không được quy định trong các nhóm thực phẩm phải đăng ký bản công bố, thực phẩm bổ sung thuộc nhóm thực phẩm đã qua chế biến bao gói sẵn và được tự công bố.
Điều này dẫn đến tình trạng tổ chức, cá nhân công bố sai nhóm sản phẩm, rất nhiều thực phẩm bảo vệ sức khỏe tự xác định thành thực phẩm bổ sung và tự công bố. Ngoài ra, do không phải đăng ký nội dung quảng cáo với cơ quan có thẩm quyền nên xảy ra tình trạng doanh nghiệp phóng đại tính năng, công dụng của sản phẩm.
Bộ Y tế cũng đề xuất quy định trách nhiệm và nhiệm vụ của cơ quan tiếp nhận hồ sơ tự công bố, cho ý kiến khi tiếp nhận hồ sơ, đăng tải hồ sơ trên trang thông tin điện tử, xây dựng, triển khai kế hoạch hậu kiểm hồ sơ. Nếu phát hiện vi phạm sẽ tiến hành lấy mẫu giám sát chất lượng, an toàn sản phẩm thực phẩm lưu thông trên thị trường.
Hiện nay, chưa có quy định cơ quan quản lý kiểm soát các hồ sơ tự công bố dẫn đến nhiều sản phẩm doanh nghiệp tự công bố, tự xếp nhóm sản phẩm không đúng bản chất sản phẩm, tự thổi phồng công dụng sản phẩm, không tuân thủ về chất lượng sản phẩm. Khi phát hiện thanh tra, kiểm tra thì sản phẩm đã được lưu thông, tiêu thụ.
Đối với nhóm thực phẩm bảo vệ sức khỏe, thực phẩm dinh dưỡng y học, thực phẩm dùng cho chế độ ăn đặc biệt, thực phẩm bổ sung, sản phẩm dinh dưỡng dùng cho trẻ đến 36 tháng tuổi, trên cơ sở tham khảo mô hình quản lý của một số nước trên thế giới như Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản, Hoa Kỳ…, Bộ Y tế đề xuất quy định hồ sơ đăng ký bản công bố sản phẩm nhằm kiểm soát việc phối hợp thành phần, các chỉ tiêu an toàn và chất lượng sản phẩm, tính năng, công dụng sản phẩm từ khi nghiên cứu phát triển sản phẩm đến khi đăng ký trước khi lưu thông trên thị trường.
Dự thảo này cũng quy định tổ chức, cá nhân phải công bố các chỉ tiêu chất lượng sản phẩm áp dụng theo quy định tại Điều 23 Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hoá về công bố tiêu chuẩn áp dụng. Quy định hiện tại chỉ cần phiếu kiểm nghiệm trong hồ sơ đăng ký bản công bố kiểm nghiệm các chỉ tiêu an toàn mà không phải kiểm nghiệm chỉ tiêu chất lượng, dẫn đến việc doanh nghiệp lợi dụng, không tuân thủ về chất lượng sản phẩm như hồ sơ công bố.
Cơ sở sản xuất thực phẩm bổ sung phải đạt yêu cầu GMP
Cũng theo dự thảo này, quy định bắt buộc áp dụng Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm đạt yêu cầu thực hành sản xuất tốt (GMP), hoặc hệ thống phân tích mối nguy và điểm kiểm soát tới hạn (HACCP), hoặc hệ thống quản lý an toàn thực phẩm ISO 22000 hoặc tiêu chuẩn thực phẩm quốc tế (IFS), hoặc tiêu chuẩn toàn cầu về an toàn thực phẩm (BRC), hoặc chứng nhận hệ thống an toàn thực phẩm (FSSC 22000), hoặc chứng nhận tương đương trong hoạt động sản xuất, kinh doanh đối với các cơ sở sản xuất thực phẩm dinh dưỡng y học, thực phẩm dùng cho chế độ ăn đặc biệt, thực phẩm bổ sung, sản phẩm dinh dưỡng dùng cho trẻ đến 36 tháng tuổi để nâng cao điều kiện sản xuất của các sản phẩm thực phẩm này.
Để phù hợp với thông lệ quốc tế, Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) sẽ bổ sung quy định về thẩm quyền cơ quan được cấp các giấy chứng nhận, tiêu chuẩn và hệ thống trên. Tuy nhiên, trong thời gian chờ sửa Luật, để nâng cao năng lực của cơ sơ sản xuất nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm, Bộ Y tế đề xuất bổ sung tại Dự thảo Nghị định này, quy định đối với các cơ sở sản xuất nhóm sản phẩm: thực phẩm dinh dưỡng y học, thực phẩm dùng cho chế độ ăn đặc biệt, thực phẩm bổ sung, sản phẩm dinh dưỡng dùng cho trẻ đến 36 tháng tuổi phải có Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm đạt yêu cầu Hệ thống phân tích mối nguy và điểm kiểm soát tới hạn (HACCP) hoặc chứng nhận tương đương.
Đồng thời, dự thảo cũng bổ sung quy định trách nhiệm của Bộ Khoa học và Công nghệ trong việc kiểm tra, giám sát tổ chức thứ 3 được được chỉ định cấp các giấy chứng nhận trên.
Liên quan đến vấn đề hậu kiểm, dự thảo quy định cụ thể việc xây dựng kế hoạch, nội dung, tần suất, các trường hợp hậu kiểm theo kế hoạch, hậu kiểm đột xuất và vai trò của cơ quan quản lý trong việc triển khai công tác hậu kiểm.
Đối với các bên tham gia quảng cáo, dự thảo quy định tăng cường giám sát quảng cáo trên sàn thương mại điện tử và mạng xã hội; kiểm tra, giám sát đơn vị kinh doanh phát hành quảng cáo, người chuyển tải quảng cáo, người có ảnh hưởng thực hiện quảng cáo; xây dựng bộ quy tắc ứng xử nghề nghiệp trong hoạt động quảng cáo; công khai mối quan hệ giữa người ảnh hưởng và đơn vị tài trợ quảng cáo.
