Khác với nhiều tác phẩm cải lương lịch sử thường chọn những vị anh hùng lẫm liệt, Lê Trung Thảo lại đặt bút viết về Trường Phái hầu Lê Quýnh - một nhân vật mang nhiều uẩn khúc của triều Lê cuối thế kỷ XVIII. Vở diễn Lưu vong không sa đà vào việc phán xét đúng sai của lịch sử, mà tập trung khai thác bi kịch của những kẻ lưu lạc trên đất khách sau khi cầu viện nhà Thanh thất bại.
 |
Vở diễn khắc họa cuộc sống lưu vong bi kịch của Lê Chiêu Thống và tôn thất nhà Lê sau khi cầu viện quân Thanh thất bại - Ảnh: Minh Khang |
Điểm sáng nhất của kịch bản chính là hình tượng Lê Quýnh kiên trung. Giữa bối cảnh vua tôi nhà Lê buộc phải cạo đầu, thắt bím tóc theo phong tục Mãn Thanh để đổi lấy sự bình yên, Lê Quýnh đã chọn con đường gian khổ nhất: thà chịu tù đày chứ không chịu mất bản sắc. Câu nói: “Đầu có thể chặt nhưng tóc không thể cắt, da có thể lột chứ áo không thể thay” đã trở thành sợi chỉ đỏ xuyên suốt giúp nhân vật níu giữ phẩm hạnh, lòng tự tôn dân tộc và khí tiết của người trí thức Việt dù đã chọn sai con đường.
Với tấm bằng biên đạo múa, đạo diễn sân khấu và diễn viên, Lê Trung Thảo mang đến cho Lưu vong - Khí tiết một trung thần một hơi thở khác lạ. Vũ đạo và ngôn ngữ hình thể được sử dụng nhiều và đầy dụng ý vừa gia tăng kịch tính vừa mang đến những cảnh diễn đẹp mắt và mới mẻ cho người xem.
 |
Sân khấu với nhiều xử lý hình ảnh, kỹ thuật rất đẹp - Ảnh: Minh Khang |
Nhiều người nhận định Lưu vong - Khí tiết một trung thần thực sự là một bước tiến mới trên hành trình nghệ thuật của Lê Trung Thảo. Trước đó, anh được biết đến là một đạo diễn trẻ năng động và có cá tính riêng của sân khấu cải lương, một anh kép đẹp nhưng thiếu làn hơi thiên phú và phải nỗ lực rất lớn để có được những ghi nhận xứng đáng trên sàn diễn.
Khi Lưu vong - Khí tiết một trung thần ra mắt, Lê Trung Thảo lại chứng tỏ mình có thể làm được nhiều điều hơn mọi người vẫn nghĩ. Giờ không chỉ diễn xuất, múa hay dàn dựng, anh còn viết được tuồng và quan trọng hơn là dám theo đuổi những đề tài khó và kén khách.
Vì thế, dù đã lường trước Lưu vong - Khí tiết một trung thần không dành cho khán giả đại chúng nhưng chứng kiến khán phòng Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang còn rất nhiều ghế trống trong đêm tái diễn cũng không khỏi chạnh lòng.
Sân khấu vẫn đẹp, người nghệ sĩ vẫn thăng hoa, chỉ tiếc chưa có nhiều tâm hồn đồng điệu. Có vẻ vì thế mà những tràng pháo tay tán thưởng qua mỗi câu ca nghẹn ngào, mỗi lời bộc bạch đầy đau xót của các nhân vật giữa bi kịch cuộc đời mình trong vở diễn lại càng ngân vang, trầm ấm.
 |
Lưu vong - Khí tiết một trung thần là bài học muôn đời cho những kẻ vì lợi ích vị kỷ mà quên đi quốc gia, dân tộc - Ảnh: Minh Khang |
Hơn ai hết, NSƯT Lê Trung Thảo và ê-kíp vở diễn đều hiểu khán giả đến với Lưu vong - Khí tiết một trung thần sẽ không đông nhưng họ luôn mong muốn đưa vở diễn trở lại, luôn hào hứng mỗi khi được hóa thân vào các nhân vật đầy bi kịch đó. Họ tin vào những tràng pháo tay nồng nhiệt, những nét mặt đầy cảm xúc của những khán giả đang ngồi dưới khán phòng dõi theo một bi kịch thời đại mà họ đang kể.
