‘Dựa trên một câu chuyện có thật’: Hiện thực, hư cấu và sức mạnh của một nhà văn

0:00 / 0:00
0:00
(Ngày Nay) - “Quan niệm văn là người đã ăn sâu vào nhiều thế hệ người đọc. Văn mang nhiệm vụ phản ánh hiện thực, văn đi sâu và đời sống xã hội. Vì vậy, chúng ta luôn cố gắng tìm kiếm sự thật đằng sau những dòng văn,” TS. Mai Anh Tuấn bình luận tại buổi tọa đàm nhân dịp ra mắt tiểu thuyết “Dựa trên một câu chuyện có thật” của nhà văn nữ người Pháp Delphine de Vigan.
Tiến sĩ văn học Mai Anh Tuấn và nhà văn Hiền Trang chia sẻ tại buổi tọa đàm. Ảnh: Minh Hiếu, Thùy Dung
Tiến sĩ văn học Mai Anh Tuấn và nhà văn Hiền Trang chia sẻ tại buổi tọa đàm. Ảnh: Minh Hiếu, Thùy Dung

Trong khuôn khổ Ngày hội Văn học châu Âu, sáng 8/5, buổi tọa đàm nhân dịp ra mắt tiểu thuyết “Dựa trên một câu chuyện có thật” của nhà văn nữ người Pháp Delphine de Vigan đã diễn ra tại Nhã Nam Book&Coffee, số 3 Nguyễn Quý Đức, Hà Nội. Với sự tham gia của tiến sĩ văn học Mai Anh Tuấn và nhà văn Hiền Trang, tọa đàm đã gợi mở ra nhiều đề tài xoay quanh văn chương và hiện thực.

“Dựa trên một câu chuyện có thật” là một cuốn sách tuyệt vời lấy đề tài thao túng tâm trí, đã đạt giải thưởng Renaudot năm 2015. Trong tiểu thuyết này, nữ nhà văn Delphine de Vigan đã hóa thân vào câu chuyện và tái hiện chính mình. Với cô, việc viết nên cuốn sách còn thể hiện một cuộc chiến dai dẳng chống lại nỗi sợ viết lách. Đây là cuốn tiểu thuyết về nỗi kinh hoàng, nhưng cũng là một câu chuyện tràn đầy hy vọng.

Nỗi trăn trở của người viết

Tại buổi tọa đàm, TS. Mai Anh Tuấn và nhà văn Hiền Trang đã có nhiều chia sẻ xoay quanh cuốn tiểu thuyết. Hiền Trang chia sẻ, cô hoàn toàn đồng cảm với chứng sợ viết điển hình của nhân vật chính Delphine, đồng thời cũng đặt ra nhiều câu hỏi về ý nghĩa của việc viết đối với một nhà văn. Viết là một hạnh phúc, nhưng liệu khi viết chỉ để đáp ứng nhu cầu của độc giả, liệu có phải ta đang sống cho người khác? Và khi đó, nhà văn viết để giải thoát khỏi cái gì?

Đặt trong bối cảnh ghostwriter (cây bút “ma” - người nhận viết thuê nhưng không đứng tên tác phẩm) đang trở nên phổ biến, nỗi niềm trăn trở này càng trở nên day dứt hơn. Ghostwriter tuy đem lại nguồn thu nhập cho người viết, nhưng “khi mà họ không bao giờ viết câu chuyện của bản thân mình, liệu họ có thỏa mãn hay không?”

Người đọc và câu chuyện truy tìm sự thật

Sử dụng mô típ phân tâm học, cuốn sách “Dựa trên một câu chuyện có thật” đã tạo ra sự phản đề trong mối quan hệ giữa hai nhân vật chính là Delphine và L, từ đó gợi ra những băn khoăn về hiện thực và hư cấu trong văn chương. Theo TS. Mai Anh Tuấn, độc giả thường có xu hướng “soi bao nhiêu phần trăm là sự thật” trong tác phẩm văn học.

“Quan niệm văn là người đã ăn sâu vào nhiều thế hệ người đọc. Văn mang nhiệm vụ phản ánh hiện thực, văn đi sâu và đời sống xã hội. Vì vậy, chúng ta luôn cố gắng tìm kiếm sự thật đằng sau những dòng văn,” TS. Mai Anh Tuấn trao đổi với người nghe tọa đàm.

‘Dựa trên một câu chuyện có thật’: Hiện thực, hư cấu và sức mạnh của một nhà văn ảnh 1
Đông đảo bạn đọc tham gia tọa đàm nhân dịp ra mắt tiểu thuyết “Dựa trên một câu chuyện có thật” của nhà văn nữ người Pháp Delphine de Vigan. Ảnh: Minh Hiếu, Thùy Dung

Nhà văn Hiền Trang và nhiều người tham gia tọa đàm khác cũng cho rằng, chính khả năng tin vào những điều không có thật đã khiến con người có xu hướng cố gắng tìm ra một chút sự thật dù ở bất cứ câu chuyện nào. Đó cũng chính là điều làm nên sức mạnh của văn chương. Tài năng của người viết không nằm ở chỗ họ đã hư cấu bao nhiêu, mà nằm ở việc họ đã biến những hư cấu đó trở nên thật như thế nào.

Sức mạnh của một nhà văn

Lấy ví dụ từ các bộ phim tài liệu và truyền hình thực tế khác, TS. Mai Anh Tuấn cho rằng, rất khó để có thể tìm được sự thật tuyệt đối trong bất kỳ một tác phẩm nào. Bởi lẽ, khi qua bàn tay và ngôn ngữ của người làm ra nó, tác phẩm đó đã mang hình hài, cảm xúc và bản ngã của chính họ.

“Chúng ta cố gắng phơi bày quá nhiều sự thật ra để thu hút khán giả. Nhưng đồng thời, chúng ta cũng đang đánh mất khả năng nguyên thủy của con người: sức tưởng tượng, hư cấu và khả năng giải phóng bên trong chính sự tưởng tượng đó. Sức mạnh của một nhà văn nằm ở chỗ người ta bứt ra khỏi hiện thực như thế nào. Chúng ta nên nhìn vào năng lực sáng tạo của nhà văn thay vì cố gắng truy tìm sự thật đằng sau câu chuyện đó.” TS. Mai Anh Tuấn chia sẻ.

“Dựa trên một câu chuyện có thật” có cốt truyện rất đơn giản. Dù vậy, cuốn sách đã làm rất tốt việc đào sâu vào tâm lý con người, hay cụ thể hơn là tâm lý của một người viết, một người làm sáng tạo phục vụ công chúng. Bất kỳ ai, dù là người viết chuyên nghiệp hay chỉ đơn giản là đam mê việc viết lách, cũng đều có thể tìm được bản thân mình trong cuốn tiểu thuyết này của Delphine de Vigan..

Triệt phá đường dây cho vay lãi nặng và đòi nợ thuê có quy mô lớn
Triệt phá đường dây cho vay lãi nặng và đòi nợ thuê có quy mô lớn
(Ngày Nay) - Công an thành phố Hà Nội cho biết, Phòng Cảnh sát hình sự (Công an thành phố Hà Nội) vừa phối hợp với Cục Cảnh sát hình sự (Bộ Công an) và các đơn vị nghiệp vụ của Công an thành phố triệt phá một đường dây cho vay lãi nặng qua app và đòi nợ thuê có quy mô lớn, liên quan đến gần 300 đối tượng, trong đó có cả người nước ngoài.
Những người mắc COVID-19 có nguy cơ cao hình thành cục máu đông trong phổi
Những người mắc COVID-19 có nguy cơ cao hình thành cục máu đông trong phổi
(Ngày Nay) - Những người từng mắc COVID-19 có nguy cơ hình thành các cục máu đông trong phổi, cũng như mắc các triệu chứng về đường hô hấp, cao gấp đôi so với những người chưa từng mắc. Đây là kết quả nghiên cứu do Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa dịch bệnh (CDC) Mỹ tiến hành, công bố ngày 24/5.
Kinh tế Nhật Bản khởi sắc sau đại dịch COVID-19
Kinh tế Nhật Bản khởi sắc sau đại dịch COVID-19
(Ngày Nay) - Ngày 25/5, Văn phòng Nội các Nhật Bản công bố báo cáo hằng tháng, khẳng định nền kinh tế nước này đang dần phục hồi sau đại dịch COVID-19. Báo cáo cho biết “nền kinh tế Nhật Bản đang có những dấu hiệu khởi sắc”, trong bối cảnh "những ảnh hưởng nghiêm trọng của dịch bệnh đang suy giảm”.
Phát hiện di tích hang động tiền sử ở Bắc Kạn
Phát hiện di tích hang động tiền sử ở Bắc Kạn
(Ngày Nay) - Thông tin từ Viện Khảo cổ học cho biết, Viện Khảo cổ học, Hội Khảo cổ học Việt Nam và Bảo tàng tỉnh Bắc Kạn vừa phối hợp khảo sát, phát hiện một số địa điểm có dấu tích văn hóa của người tiền sử trong hang động thuộc những dãy núi đá vôi ở xã Quảng Khê, huyện Ba Bể, tỉnh Bắc Kạn, trong đó nổi bật là di tích hang Thẳm Un.
Khẩu trang y tế gia cố thêm 2 lớp lụa giúp tăng hiệu quả ngăn ngừa virus
Khẩu trang y tế gia cố thêm 2 lớp lụa giúp tăng hiệu quả ngăn ngừa virus
(Ngày Nay) - Trong một nghiên cứu để tìm ra loại khẩu trang ưu việt có khả năng ngăn ngừa sự lây lan của các loại virus, kể cả virus SARS-CoV-2 gây bệnh dịch COVID-19, các nhà sinh vật học thuộc Đại học Cincinnati phát hiện khẩu trang y tế kết hợp 2 lớp lụa tơ tằm bảo vệ có tác dụng này.
Kỳ họp thứ 3, Quốc hội khóa XV: Nỗ lực hoàn thành mục tiêu Nghị quyết Đại hội XIII đề ra
Kỳ họp thứ 3, Quốc hội khóa XV: Nỗ lực hoàn thành mục tiêu Nghị quyết Đại hội XIII đề ra
(Ngày Nay) - Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 3, sáng 25/5, Quốc hội thảo luận ở tổ về Đánh giá bổ sung kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước năm 2021; tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước những tháng đầu năm 2022.
Tăng cường giám sát, phát hiện ca nghi ngờ bệnh đậu mùa khỉ
Tăng cường giám sát, phát hiện ca nghi ngờ bệnh đậu mùa khỉ
(Ngày Nay) - Bộ Y tế cho biết, Tổ chức Y tế thế giới dự báo dịch bệnh đậu mùa khỉ sẽ tiếp tục gia tăng số trường hợp mắc trong thời gian tới. Vì thế, Bộ Y tế đã có Công văn số 2668/BYT-DP gửi đến Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương về việc tăng cường giám sát, phòng chống bệnh đậu mùa khỉ.
Bất thường đường dây nhập siêu xe biếu tặng: Siêu xe về đâu?
Bất thường đường dây nhập siêu xe biếu tặng: Siêu xe về đâu?
(Ngày Nay) -  Theo điều tra của PV Tiền Phong, có những đối tác nước ngoài mỗi năm hào phóng “tặng” hơn 100 siêu xe cho doanh nghiệp, cá nhân ở Việt Nam. Các đối tác này hầu hết là đại lý, nhà buôn ô tô nổi tiếng, hãng vận tải biển xuyên biên giới. Xe biếu tặng cuối cùng không đi về địa chỉ được cấp phép trước đó mà vào… các showroom ô tô.
Tìm ra mối liên quan giữa ô nhiễm không khí và COVID-19
Tìm ra mối liên quan giữa ô nhiễm không khí và COVID-19
(Ngày Nay) - Nghiên cứu mới đây trên hàng trăm nghìn bệnh nhân mắc COVID-19 tại các bệnh viện ở Ontario, Canada đã cho thấy mối liên quan giữa mức độ nghiêm trọng của việc mắc bệnh và ô nhiễm không khí nói chung. Giới chuyên gia cho rằng điều này càng củng cố thêm bằng chứng hiện có cho thấy ô nhiễm không khí là "kẻ giết người thầm lặng”.