Gặp gỡ hậu duệ đời thứ 5 của Vua Hàm Nghi

30/03/2015 | 15:00 In bài viết

Một câu chuyện kì lạ về vua Hàm Nghi vừa làm ngỡ ngàng người Sài Gòn, khi một nữ trí thức trẻ người Pháp trở về nhận là hậu duệ đời thứ 5 của ông.

Trong chuyến trở về Việt Nam gần đây, nữ trí thức trẻ người Pháp - Amandine Dabat từng nhận là hậu duệ 5 đời của vua Hàm Nghi đã có buổi trò chuyện trước hàng trăm về cuộc đời nghệ sĩ chính bậc tiền nhân của mình.

Dường như ngoài mối quan tâm về chủ đề nói chuyện hôm đó, nhiều người hiếu kỳ hơn với cô cháu gái năm đời của vị vua có số phận đặc biệt trong lịch sử Việt Nam. Vẻ đẹp rạng rỡ, phong cách ứng xử tinh tế và diễn ngôn lưu loát của cô làm dịu đi cái nắng xuân oi bức Sài Gòn tháng 3 -.2015.

“Giọt máu” đáng quý của vua Hàm Nghi

Gặp gỡ hậu duệ đời thứ 5 của Vua Hàm Nghi - anh 1

Amandine Dabat - cháu gái đời thứ 5 của Vua Hàm Nghi

Nữ trí thức trẻ ấy có gương mặt xinh đẹp, thanh tú rất Pháp và cái tên cũng hoàn toàn Pháp: Amandine Dabat, sinh năm 1987 ở Paris, tốt nghiệp cử nhân Việt Nam học tại Pháp năm 2012.

Điều gây ngạc nhiên cho mọi người là cô lại mang trong mình dòng máu của vị hoàng đế yêu nước Hàm Nghi, mà theo cách gọi của người Pháp thời thuộc địa là “Ông hoàng An Nam”.

Xem thêm:

1. Điểm danh những lần lọt Top thế giới của Việt Nam năm 2015 (P1)

2. Việt Nam lọt Top 10 quốc gia hạnh phúc nhất thế giới

Khi bị đày ở Alger, Algeria, vua Hàm Nghi đã kết hôn với bà Marcelle Laloe và lần lượt sinh hạ ba người con: công chúa Như Mai, Như Lý và hoàng tử Minh Đức. Trong đó, công chúa Như Lý từng tốt nghiệp tiến sĩ y khoa và lập gia đình với công tước Frangois Barthomivat de la Besse, mà cô Amandine Dabat là cháu đời thứ 4; cũng có nghĩa Amandine là hậu duệ đời thứ 5 của vua Hàm Nghi.

Hiện Amandine Dabat đang làm luận án tiến sĩ lịch sử nghệ thuật về cuộc đời chính bậc tiền nhân của mình. Đây không phải là chuyến trở về Việt Nam đầu tiên của Amandine, nhưng là lần đầu tiên cô có buổi trò chuyện trước hàng trăm người tại Thư viện Khoa học Tổng hợp TP. HCM về cuộc đời kì lạ của một người thân thích của mình là hoàng đế - nghệ sĩ Hàm Nghi.

Điều đó gây xúc động trong từng lời nói của nữ trí thức trẻ này và xúc động cả người nghe đông đảo trong khán phòng. Hình ảnh vị vua yêu nước trẻ tuổi có số phận đặc biệt từ hơn một trăm năm trước như sống lại trong mỗi ánh mắt, cử chỉ thông minh của người chắt ngoại xa lạ mà dễ gần của ông.

Mọi người bắt gặp phía trong hình hài rất Pháp của cô gái trẻ là một tâm hồn rất Việt, với tinh thần tự tôn về tổ tiên và tình yêu cháy bỏng đối với di sản yêu nước và nghệ thuật mà cụ tổ là hoàng đế Hàm Nghi để lại.

Amandine Dabat nói rằng, cô càng nghiên cứu kho sử liệu gia đình thì càng tự hào vì trong mình có dòng máu của vị vua người Việt Nam yêu nước, một nghệ sĩ có cuộc đời thật kì lạ.

Vua Hàm Nghi - một cuộc đời nghệ sĩ

Ngoài hình ảnh một vị vua lưu vong, vua Hàm Nghi còn là một nghệ sĩ, một họa sĩ, một tâm hồn Việt chốn lưu đày.

Gặp gỡ hậu duệ đời thứ 5 của Vua Hàm Nghi - anh 2

Vua Hàm Nghi (1871-1944) biểu tượng của phong trào Cần Vương

Lên ngôi năm 13 tuổi, tại vị trong vòng một năm (07/1884-07/1885), nhà vua trẻ Hàm Nghi (tên húy Nguyễn Phúc Ưng Lịch) (1871-1944) trở thành biểu tượng chống Pháp của phong trào Cần Vương trong suốt bốn năm.

Sau ba năm phất cờ khởi nghĩa Cần Vương, ông bị kẻ phản bội chỉ điểm và bị thực dân Pháp bắt xuống tàu đày sang an trí tận thủ đô Alger của Algeria năm 1888.

Đối với thế giới nghệ thuật, cựu hoàng Hàm Nghi với nghệ danh Tử Xuân ký dưới các bức tranh, là một hoạ sĩ đích thực với niềm đam mê hội hoạ lớn lao và có thành tựu, chứ ông không chỉ đơn giản dùng tranh để khuây khoả những năm tháng bị đày ải biệt xứ.

Tranh của ông chịu ảnh hưởng của trường phái ấn tượng của nước Pháp và châu Âu. Người gần gũi dạy vẽ trực tiếp cho ông 15 năm là danh họa Pháp Marius Reynaud sống ở Algeria. Ngoài ra, Hàm Nghi cũng từng “thọ giáo” nhà điêu khắc vĩ đại nhất nước Pháp August Rodin.

Tranh tượng của Hàm Nghi dùng bút pháp phương Tây nhưng hoà quyện tinh thần văn hoá phương Đông, nơi sinh thành ra ông với những hình ảnh thân thuộc như cánh đồng, cây cối, hoa trái, cánh cò cánh vạc vào buổi hoàng hôn.

Gặp gỡ hậu duệ đời thứ 5 của Vua Hàm Nghi - anh 3

Bức tranh "Chiều tà" của Vua Hàm Nghi

Đến nay tranh của ông còn lại khoảng dưới 100 tác phẩm, về bức tranh Chiều tà (Déclin du jour) của Hàm Nghi được phát hiện và bán đấu giá 8.800 euro ở Paris ngày 24-11-2010.

Chúng ta đã biết Hàm Nghi là vị hoàng đế yêu nước và đã thể hiện được bản lĩnh tâm hồn, nhân cách Việt khi bị lưu đày ở xứ lạ quê người. Qua “giọt máu” đáng quý của ông là Amandine Dabat, nhất định rồi đây chúng ta sẽ biết rõ thêm một Hàm Nghi nghệ sĩ vẽ tranh, nặn tượng, nhiếp ảnh.

Khi luận án Tiến sĩ của Amandine Dabat được trình xong, cùng với Lê Văn Miến, vua Hàm Nghi sẽ được khẳng định là một trong người tiên phong của nền mỹ thuật Việt Nam đương đại.

Thu Thủy (T/h)