Ngày 26/6, báo Thanh tra tổ chức Hội thảo “Đòn bẩy tài chính hiệu quả - Người trẻ sở hữu nhà”. Tại sự kiện, Ths. Hà Quang Hưng - Phó Cục trưởng, Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản, Bộ Xây dựng khẳng định nhu cầu mua nhà ở Việt Nam cao chưa từng có. Tuy nhiên, khả năng mua nhà lại hạn chế vì giá quá cao so với thu nhập trung bình của người dân.
Đứng trước thực trạng này, Chính phủ đã yêu cầu các bộ ban ngành tìm cách giảm giá nhà. Trong lúc chờ các biện pháp từ cơ quan chức năng phát huy tác dụng, hai bên liên quan là nhà xây dựng, kinh doanh, phát triển bất động sản và ngân hàng cùng bắt tay nhau để tăng cơ hội mua nhà cho người dân.
TS Nguyễn Trí Hiếu, Viện trưởng Viện Nghiên cứu và Phát triển thị trường Tài chính - Bất động sản Toàn Cầu đã có lời khuyên nên học hỏi từ các thị trường nước ngoài.
Nên có những gói ưu đãi lãi suất cố định trong 3–5 năm đầu
Ở Singapore, người lao động dùng một phần quỹ hưu trí CPF để trả dần tiền mua nhà, giảm gánh nặng trả nợ hàng tháng. “Tại Việt Nam, chúng ta có thể cho phép người mua nhà sử dụng một phần quỹ bảo hiểm xã hội để góp vốn ban đầu”, TS Nguyễn Trí Hiếu đưa ra quan điểm.
Tại Indonesia, chính phủ hỗ trợ lãi suất cố định 5% trong 20 năm cho người thu nhập thấp, đồng thời trợ cấp một khoản tiền đặt cọc ban đầu (khoảng 6–7 triệu đồng). Việt Nam có thể áp dụng mức trợ cấp tương tự cho người thu nhập dưới 15 triệu đồng/tháng bằng một khoản tái cấp vốn từ chính phủ.
 |
Ths. Hà Quang Hưng - Phó Cục trưởng, Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản, Bộ Xây dựng phát biểu tại Hội thảo. |
Ngân hàng Chính phủ Thái Lan cho vay gói “Happy Home” với lãi suất chỉ 3% trong 5 năm đầu, hạn mức tương đương 2–2,5 tỷ đồng. “Chúng ta cũng nên có những gói ưu đãi lãi suất cố định trong 3–5 năm đầu, hạn mức vay lên tới 70–80% giá trị căn nhà”, TS Nguyễn Trí Hiếu góp ý.
Chủ đầu tư giảm áp lực cho người mua nhà
TS Nguyễn Trí Hiếu cho biết Malaysia có chương trình MM2H, người tham gia gửi tiết kiệm, sau 1–2 năm được rút một phần để mua nhà với giá ưu đãi.
“Ở Việt Nam, chủ đầu tư có thể mở các phương án như ‘gửi tiền trước – mua sau’, chỉ cần thanh toán 10–15% ban đầu rồi rút làm nhiều đợt nhỏ kéo dài 18–24 tháng”, ông Hiếu góp ý.
Ngoài ra, theo ông Hiếu, nên kết hợp ân hạn gốc 12–18 tháng và mức lãi vay 0% trong 6–12 tháng đầu sẽ giúp giảm áp lực cho người mua khi dự án còn trong giai đoạn xây dựng.
Phối hợp chặt chẽ giữa ngân hàng và chủ đầu tư
TS Nguyễn Trí Hiếu đưa ra lời khuyên các bên nên ký kết Thỏa thuận hợp tác chiến lược (Co-operative Agreement) ngay từ giai đoạn quy hoạch, cam kết lãi suất và phí dịch vụ ưu đãi riêng cho dự án.
Ví dụ, một ngân hàng và chủ đầu tư đã ký thỏa thuân hợp tác đồng hành từ năm 2007, theo đó ngân hàng cam kết cung cấp các dịch vụ tín dụng–phi tín dụng với cơ chế lãi suất và phí ưu đãi cho toàn bộ dự án của chủ đầu tư, trong khi chủ đầu tư ưu tiên sử dụng và giới thiệu khách hàng đến Ngân hàng. Mô hình này giúp chủ đầu tư chủ động nguồn vốn, đồng thời khách hàng tiếp cận được gói vay nhanh chóng, thủ tục đơn giản.
Ngân hàng bảo lãnh tiến độ, cấp tín dụng trọn gói cho dự án, chia sẻ rủi ro với chủ đầu tư và khách hàng.
 |
| Quang cảnh buổi Hội thảo. |
Ngân hàng và chủ đầu tư cần phối hợp thiết kế “combo” gói vay–gói thanh toán riêng cho từng dự án nhằm tối ưu dòng tiền cho người mua. Một chủ đầu tư và ngân hàng thương mại đã triển khai thỏa thuận chiến lược: Ngân hàng không chỉ hỗ trợ nguồn vốn xây dựng và bảo lãnh cho các nhà thầu của Chủ đầu tư, mà còn xây dựng gói tín dụng ưu đãi dành riêng cho khách hàng mua dự án của Chủ đầu tư, rút ngắn quy trình thẩm định và giải ngân. Mô hình này giúp khách hàng được tư vấn và hoàn thiện hồ sơ ngay tại văn phòng bán hàng, tăng tỉ lệ duyệt vay và giảm áp lực chi phí phát sinh.
Triển khai nền tảng số chung để chia sẻ dữ liệu tiến độ, pháp lý và hồ sơ vay, có thể giảm 30–50% thời gian xét duyệt tín dụng đồng thời tăng cường độ minh bạch cho thị trường. Tại sự kiện mở bán, chủ đầu tư giới thiệu sản phẩm, ngân hàng có thể thực hiện cho vay tại chỗ với lãi suất ưu đãi và ân hạn nợ gốc, tạo đòn bẩy tâm lý để người trẻ quyết định nhanh hơn.
“Những giải pháp này nếu triển khai đồng bộ, không chỉ giúp giảm nhiệt áp lực tài chính ngay lập tức, mà còn khơi thông dòng tiền, tăng thanh khoản cho thị trường, tạo nền tảng vững chắc để chính sách vĩ mô phát huy tác dụng lâu dài. Trên hết, khi người mua nhà cảm thấy được thấu hiểu và hỗ trợ kịp thời, họ sẽ bớt e ngại, yên tâm hơn khi xuống tiền”, TS Nguyễn Trí Hiếu kết luận.
