Vô cớ bị cho thôi việc, mất việc tạm thời, chuyển đổi công việc, thu nhập thất bát… là hiện trạng chung của rất nhiều người ở hiện tại.
Và họ đã đánh vật để tồn tại trước làn sóng Covid-19 như thế nào?
Bài 1: Hướng dẫn viên du lịch thất nghiệp, bán xe trả nợ
(Ngày Nay) - Hướng dẫn viên du lịch, nhân viên nhà hàng, khách sạn là những những ngành nghề phải gánh chịu hậu quả nặng nề nhất của COVID-19. Họ phải tự xoay sở, đổi qua đổi lại rất nhiều nghề để có thể tiếp tục duy trì cuộc sống.
 |
Hướng dẫn viên du lịch, nhân viên nhà hàng, khách sạn là những những ngành nghề phải gánh chịu hậu quả nặng nề nhất của COVID-19. |
Như Ý (Biên Hoà, Đồng Nai) là một hướng dẫn viên du lịch đã được gần 10 năm, cho biết chưa bao giờ đối mặt với tình trạng thất nghiệp dài đến thế. Vốn trước đây phải đi lại nhiều nơi nhưng đã hơn 1 năm nay, Ý phải tìm cách chuyển sang bán hàng online để có tiền trang trải cuộc sống.
"Là một trong những ngành nghề chịu ảnh hưởng nặng nề của đại dịch, khách đặt tour đều hủy, công ty lúc mở cửa lúc đóng cửa, rồi lại tạm dừng hoạt động trong một thời gian dài. Ý kể, nếu là nhân viên chính thức thì sẽ được công ty hỗ trợ một khoản tiền nhỏ, nhưng hầu hết mọi người đều xin nghỉ tạm thời không lương để chia sẻ khó khăn với công ty trong giai đoạn dịch bệnh."
Không riêng gì Như Ý, nhiều hướng dẫn viên du lịch và nhân sự trong ngành này cũng đang phải tìm những lối mưu sinh riêng bởi chỉ tính riêng từ đầu năm nay, đại dịch Covid-19 đã trở lại vào đúng mùa cao điểm du lịch của khách quốc tế và cũng là mùa du lịch lễ hội, tâm linh của khách nội địa sau dịp nghỉ lễ Tết Nguyên đán, vì vậy, du lịch là ngành chịu tác động đầu tiên, kéo dài và chịu thiệt hại nặng nề nhất qua hai đợt bùng phát của dịch.
Anh Trần Hoàng Xuân (trú tại Thuận An, Bình Dương) có thâm niên 15 năm làm hướng dẫn viên tự do. Mỗi dịp đầu năm, anh thường tổ chức tour đi thăm quan chùa chiềng khắp miền Nam, có khi nhận tour đưa khách du hí ra miền Bắc. 15 năm nay, cứ vào mùa cao điểm sau Tết là chạy đến rả chân với tour mới đủ chuyến phục vụ khách.
Vậy mà, đã đi qua một năm 2020 đầy khó khắn trắc trở, những tưởng năm nay sẽ khả quan hơn nhiều, nhưng rồi dịch bệnh lại bùng phát khiến các hoạt động lễ hội, văn hóa đều bị dừng, khách du xuân vì thế gần như không có.
Không có nguồn thu, anh Xuân chuyển sang nhận chạy xe hợp đồng cho một đơn vị vận tải trong tỉnh để có thể tiếp tục duy trì cuộc sống.
 |
Chỉ tính riêng từ đầu năm nay, đại dịch Covid-19 đã trở lại vào đúng mùa cao điểm du lịch |
Không được may mắn như anh Xuân, anh Lê Diễn (Q1, TP.HCM) đang tính đến chuyện bán chiếc ô tô chở khách vì không có thu nhập trong nhiều tháng trời.
Anh Diễn tâm sự, chiếc ô tô này được coi như cần câu cơm của gia đình anh, mấy năm trước, thấy công việc nhận chở khách đi du lịch đem đến nguồn thu nhập ổn định, anh đã quyết định vay tiền để mua xe trả góp. Trong năm đầu tiên, tuy thu nhập không quá cao nhưng cũng giúp gia đình anh có một khoản tiền ổn định, vừa trang trải cuộc sống, vừa trả góp tiền mua xe.
Thế nhưng gần một năm nay, khách đặt xe thưa dần, có thời điểm cả tháng không có khách, khoản trả góp vẫn phải nộp đúng hạn mỗi tháng. Anh Diễn buộc phải tính đến chuyện bán xe, đợi dịch ổn sẽ chuyển sang chạy xe ôm công nghệ để có thu nhập.
 |
Anh Diễn buộc phải tính đến chuyện bán xe, đợi dịch ổn sẽ chuyển sang chạy xe ôm công nghệ để có thu nhập... |
Kim Thanh (TP.HCM) mới vừa ly hôn chồng được 2 năm vì không được chồng thông cảm cho nghề hướng dẫn viên du lịch phải đi nhiều, hiện Thanh một mình nuôi 2 con nhỏ. Thanh cho biết, đã dùng khoản tiền tích luỹ lâu nay của mình để mua một xe bán bánh mì đặt ở gần nhà. Lâu lắm rồi Thanh không còn được gọi dẫn tour, không còn có thu nhập chính. Số tiền chồng cũ chu cấp nuôi con cũng chỉ đủ một phần tiền ăn, tiền sữa cho các con, còn lại cô phải tự gánh gồng rất nhiều thứ vô cùng mệt mỏi.
“Mình mong tình hình dịch bệnh sớm được kiểm soát, du lịch sẽ phục hồi và dần dần trở lại để mình có thể được tiếp tục công việc”, Kim Thanh chia sẻ.
Chị Thanh Hiền (Thủ Đức, TP.HCM) là trưởng phòng một công ty tư nhân chuyên nhận book vé máy bay, đặt phòng khách sạn cho khách lẻ cho biết, khi dịch Covid-19 bùng phát trở lại, chị đã phải hoàn toàn bộ vé máy bay và phòng do khách hủy vào đầu năm 2021.
Từ một hướng dẫn viên kiêm bán vé và tour du lịch, chị Hiền phải đổi sang nghề bán mỹ phẩm. Chị cho biết, bán mỹ phẩm online cũng trắc trở lắm, nhất là trong bối cảnh mọi người đều thắt chặt chi tiêu.
“Ước gì dịch sẽ được kiểm soát sớm để sắp tới đây khi du lịch đến, tôi sẽ có thể tiếp tục bán tour du lịch và vé máy bay. Tôi bán mỹ phẩm ngoại, có xuất xứ rõ ràng, tem mác đầy đủ nhưng không phải bao giờ cũng có người mua. Như cả tháng nay không bán được đơn nào, phải lấy tiền tiết kiệm ra tiêu nên tôi vô cùng lo lắng cho tương lai”.
 |
Tạm thời rời xa nghề HDV để kinh doanh mỹ phẩm, thời trang online, nhưng không phải bao giờ Thanh Hiền cũng bán được hàng. |
Theo đại diện một công ty du lịch lữ hành tại TP.HCM, thời gian để ngành du lịch có thể phục hồi còn phụ thuộc vào diễn biến tiếp theo của dịch bệnh, mà dịch bệnh lại không hề có dấu hiệu khả quan, lại luôn nhận những tin giãn cách, cấm tụ tập để an toàn chống dịch. Hy vọng sắp tới đây, vắc-xin sẽ giúp cho mọi người có tâm lý an toàn, thoải mái hơn, nghề du lịch được nới lỏng và dần phục hồi.
Tuy vậy, nhìn vào thực tế để du lịch có thể phục hồi một cách mạnh mẽ như những năm trước chưa xuất hiện dịch bệnh thì mất ít nhất cũng từ 2-3 năm. Trong khoảng thời gian này, những hướng dẫn viên du lịch vẫn tiếp tục phải tìm cách để mưu sinh riêng và sẵn sàng quay trở lại khi dịch bệnh được kiểm soát.
Du lịch là ngành chịu ảnh hưởng của đại dịch rõ ràng nhất nhưng cũng là một trong những ngành có khả năng phục hồi nhanh nhất. Trong bối cảnh đại dịch Covid-19 chưa được kiểm soát trên thế giới, hoạt động du lịch quốc tế chưa được mở cửa trở lại, du lịch nội địa đang phục hồi dần và giữ vai trò duy trì sự ổn định của toàn ngành. Nếu nắm bắt được xu hướng du lịch mới, Việt Nam sẽ có cơ hội bứt phá, do vậy các doanh nghiệp cần chuẩn bị sẵn sàng để ngay sau khi dịch qua đi, thị trường du lịch khởi sắc, sẽ có những sản phẩm phù hợp phục vụ du khách.
Những tác động tiêu cực của dịch Covid-19 đến ngành Du lịch trong năm 2020 và giữa đầu năm 2021 là rất nặng nề. Tuy nhiên, dịch Covid-19 cũng gợi mở nhiều cơ hội để ngành du lịch vượt qua thách thức. Trải qua hai đợt dịch bệnh Covid-19 đã thay đổi về hành vi dẫn đến nhiều thay đổi nhu cầu của khách du lịch. Theo đó, khách du lịch có xu hướng chú trọng hơn tới các yếu tố an toàn sức khỏe, vệ sinh, bảo hiểm du lịch, tránh tiếp xúc đông người; nhu cầu đối với các kỳ nghỉ dưỡng cao cấp ở các không gian mở, biệt lập gia tăng; lựa chọn các điểm du lịch gần, cắt ngắn thời gian các kỳ nghỉ, kế hoạch đi du lịch được xây dựng sát với thời điểm chuyến đi và có thể thay đổi linh hoạt hơn trước. Thay vì ưu tiên về giá cả, khách hàng sẽ ưu tiên về an toàn và lựa chọn sản phẩm du lịch có chất lượng cao.
-Ông Ngô Minh Chính (Nguyên Giám đốc Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch Bình Thuận) -
(Bài 2: Điêu đứng nghề DJ)
