Theo đánh giá ban đầu từ các chuyên gia về hệ sinh thái này, một nửa số rừng ngập mặn trên toàn cầu đang đứng trước nguy cơ bị tàn phá.
Phân tích từ Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế (IUCN) chỉ ra rằng con người là nguyên nhân chính dẫn đến sự suy giảm nghiêm trọng diện tích rừng ngập mặn, đặc biệt là các khu vực ở miền Nam Ấn Độ, Sri Lanka và Maldives đang đối diện với nguy cơ cao nhất.
Các hệ sinh thái rừng ngập mặn ở Biển Đông, trung tâm Thái Bình Dương và phía đông Tam giác san hô tại các vùng biển nhiệt đới thuộc Malaysia, Papua New Guinea và Philippines được xếp vào loại có nguy cơ tuyệt chủng.
Chủ tịch ủy ban quản lý hệ sinh thái của IUCN, ông Angela Andrade, nhấn mạnh: "Rừng ngập mặn không chỉ có giá trị đặc biệt trong việc cung cấp các dịch vụ quan trọng cho con người như giảm thiểu thiên tai ven biển, lưu trữ CO2 và hỗ trợ trong lĩnh vực nuôi trồng thủy sản, mà còn đóng vai trò quan trọng trong sự cân bằng tự nhiên và sự phát triển bền vững của hành tinh. Vì vậy, sự suy giảm nghiêm trọng diện tích rừng ngập mặn sẽ là thảm họa đối với thiên nhiên và con người.“
Phân bố khắp các vùng địa lý trên Trái đất, rừng ngập mặn là hệ sinh thái đa dạng với hàng chục loại cây và cây bụi khác nhau phát triển dọc theo bờ biển nhiệt đới, tạo nên môi trường sống của rất nhiều loài đa dạng sinh học, là nơi sinh sản của nhiều loài cá và nơi trú ngụ cho các loài động vật như hổ, chó hoang châu Phi và con lười.
Các hệ sinh thái rừng ngập mặn không chỉ lưu trữ một lượng khí CO2 lớn hơn rất nhiều lần so với diện tích của chúng, mà còn hấp thụ gần gấp ba lần lượng CO2 so với các khu rừng nhiệt đới có diện tích tương đương.
Rừng ngập mặn bao phủ khoảng 15% bờ biển của thế giới, với tổng diện tích lên tới khoảng 150.000 km2, nhưng nghiên cứu cho thấy rằng chúng ngày càng bị đe dọa do mực nước biển dâng cao, các chất gây ô nhiễm trong lĩnh vực nông nghiệp, sự phát triển dọc theo bờ biển, ô nhiễm như tràn dầu và hậu quả của việc xây dựng đập.
Trước đây, các trang trại nuôi tôm, hoạt động phát triển ven biển và các con đập trên sông làm thay đổi dòng chảy trầm tích là những nguyên nhân dẫn đến sự suy giảm diện tích rừng ngập mặn. Tuy nhiên, ngày nay mực nước biển dâng cao và khủng hoảng khí hậu khiến tần suất và cường độ của các cơn bão dữ dội trở nên nghiêm trọng hơn, đang làm gia tăng thêm các mối đe dọa đến hệ sinh thái này.
Các nhà nghiên cứu đã sử dụng các công cụ của IUCN để đánh giá rủi ro đối với hệ sinh thái, tương tự như việc sử dụng danh sách đỏ để đánh giá nguy cơ tuyệt chủng cho các loài. Nghiên cứu này đã thu hút sự tham gia của hơn 250 chuyên gia từ khắp nơi trên thế giới.
Chủ tịch ủy ban quản lý hệ sinh thái của IUCN, ông Andrade, cho biết: "Danh sách đỏ về các hệ sinh thái là một công cụ quan trọng, cung cấp những hướng dẫn rõ ràng giúp chúng ta bảo tồn hệ sinh thái rừng ngập mặn. Điều này không chỉ giúp bảo vệ đa dạng sinh học mà còn đối phó với các tác động của biến đổi khí hậu và thúc đẩy hiện thực hóa “khung đa dạng sinh học toàn cầu".
