Kết quả cho thấy từ năm 2000 đến năm 2017, số dân miền núi trong tình trạng dễ bị mất an ninh lương thực ở các nước đang phát triển đã tăng từ 243 triệu lên gần 350 triệu.
Phó Tổng giám đốc FAO Maria Helena Semedo cho biết: “Cứ hai người sinh sống tại vùng nông thôn miền núi ở các nước đang phát triển, thì có một người không có đủ lương thực để sống khỏe mạnh và nhất là trong thời điểm hiện nay khi họ phải đối phó với tác động của đại dịch COVID-19. Chúng ta phải bảo vệ những ngọn núi và sinh kế của những người sống phụ thuộc vào chúng”.
Nghiên cứu được công bố vào Ngày Núi Quốc tế, ngày 11-12. Trọng tâm năm nay là giá trị xã hội, kinh tế và sinh thái của đa dạng sinh học núi.
Nước ngọt, thực phẩm và thuốc men
Các ngọn núi bao phủ khoảng 27% bề mặt hành tinh, cung cấp hàng hóa và tài nguyên thiết yếu, chẳng hạn như nước, thực phẩm và năng lượng. Khoảng 60 đến 80% nước ngọt trên thế giới đến từ những vùng này, nơi là nhà của nhiều loại cây trồng và vật nuôi được sử dụng làm thực phẩm và thuốc.
 |
Tuy nhiên, các hệ sinh thái núi thường xuyên chịu áp lực từ những thay đổi đối với việc sử dụng đất và khí hậu, và do các yếu tố khác như khai thác quá mức và ô nhiễm, do đó gây nguy cơ sinh kế và an ninh lương thực.
COVID-19 tăng khó khăn cho dân miền núi
Nghiên cứu kết luận: “Tình trạng mất an ninh lương thực của người dân miền núi ở các nước đang gia tăng là do sự hiện diện và xuất hiện của các thảm họa thiên nhiên và xung đột vũ trang làm gián đoạn sinh kế hoặc gây khó khăn cho việc tiếp cận các nguồn tài nguyên thiên nhiên của người dân miền núi”.
Các quần thể núi cũng bị ảnh hưởng nặng nề do suy thoái môi trường, vốn đã tăng lên do biến đổi khí hậu, cũng như sạt lở đất, hạn hán và các hiểm họa tự nhiên khác.
Nghiên cứu cho biết đại dịch COVID-19 đã làm tình trạng này tồi tệ thêm. Lý do các hạn chế mà chính quyền quốc gia áp đặt đã làm tăng tính dễ bị tổn thương của những cộng đồng sống dựa vào nông nghiệp và du lịch để tồn tại.
Cần hành động ngay
Nghiên cứu chung do FAO, Ban Thư ký Đối tác Miền núi (MPS) và Công ước Liên hợp quốc về Chống sa mạc hóa (UNCCD) thực hiện.
Các tác giả khuyến nghị hành động khẩn cấp để giải quyết vấn đề biến đổi khí hậu, cũng như tình trạng mất an ninh lương thực và suy dinh dưỡng ở các vùng núi, đồng thời kêu gọi chính phủ các nước này ban hành những chính sách cải thiện khả năng phục hồi của các hệ sinh thái núi và thúc đẩy hệ thống lương thực bền vững.
“Cuối cùng, mục tiêu của nghiên cứu này là kêu gọi những người ra quyết định và các bên liên quan tăng cường hành động hợp tác nhằm giảm tính dễ bị tổn thương của người miền núi, đặc biệt là cộng đồng địa phương và người bản địa. Những người dễ bị tổn thương nhất trong số họ, thường là phụ nữ và trẻ em”.
