Thời tiết ấm lên & những hậu quả khó lường

0:00 / 0:00
0:00

(Ngày Nay) -  Biến đổi khí hậu tiếp tục diễn ra không ngừng vào năm 2020, đây là một trong ba năm ấm nhất được ghi nhận. 2011-2020 sẽ là thập kỷ ấm nhất được ghi nhận, với sáu năm ấm nhất kể từ năm 2015, theo Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO).

Cháy rừng diễn ra ngày càng nhiều. Ảnh: AFP
Cháy rừng diễn ra ngày càng nhiều. Ảnh: AFP

Theo Báo cáo của WMO về Tình trạng Khí hậu toàn cầu năm 2020, nhiệt độ đại dương đang ở mức kỷ lục và hơn 80% đại dương trên toàn cầu đã trải qua một đợt nắng nóng vào một thời điểm nào đó vào năm 2020, với hậu quả lan rộng đối với các hệ sinh thái biển vốn đã phải chịu đựng nhiều axit hơn do hấp thụ carbon dioxide (CO2).

Báo cáo dựa trên sự đóng góp của hàng chục tổ chức và chuyên gia quốc tế, cho thấy các sự kiện có tác động mạnh như nắng nóng cực độ, cháy rừng và lũ lụt, cũng như mùa bão Đại Tây Dương kỷ lục, đã ảnh hưởng đến hàng triệu người như thế nào, làm gia tăng các mối đe dọa đối với sức khỏe con người, an ninh và ổn định kinh tế do đại dịch COVID-19 gây ra.

Theo báo cáo, bất chấp việc giãn cách xã hội vì COVID-19, nồng độ khí nhà kính trong khí quyển vẫn tiếp tục tăng lên, khiến hành tinh này sẽ tiếp tục ấm lên trong nhiều thế hệ tới do thời gian tồn tại lâu dài của CO2 trong khí quyển.

Nhiệt độ trung bình toàn cầu từ tháng 1 đến tháng 10 năm 2020 cao hơn khoảng 1,2°C so với đường cơ sở năm 1850-1900, được sử dụng làm giá trị xấp xỉ mức thời kỳ tiền công nghiệp. Năm 2020 rất có thể là một trong 3 năm ấm nhất được ghi nhận trên toàn cầu. (Ghi chép nhiệt độ hiện đại bắt đầu vào năm 1850).

Thời tiết ấm lên & những hậu quả khó lường ảnh 1

Sự tăng nhiệt độ kể từ năm 1850.

Đánh giá của WMO dựa trên 5 bộ dữ liệu nhiệt độ toàn cầu.Tuy nhiên, tất cả năm trong số những tập dữ liệu đó hiện đang xếp năm 2020 là năm ấm thứ 2 sau năm 2016 và trước năm 2019. Tuy nhiên, sự khác biệt giữa 3 năm ấm nhất là rất nhỏ và thứ hạng chính xác cho mỗi tập dữ liệu có thể thay đổi một khi dữ liệu cho cả năm được công bố.

Sự ấm lên đáng chú ý nhất được quan sát thấy trên khắp Bắc Á, đặc biệt là Siberia (Bắc Cực), nơi nhiệt độ cao hơn 5°C so với mức trung bình. Nhiệt độ ở Siberia lên đến đỉnh điểm vào cuối tháng 6, đạt mức 38°C tại Verkhoyansk vào ngày 20, tạm thời là nhiệt độ cao nhất được biết đến ở bất kỳ nơi nào phía bắc của Vòng Bắc Cực. Điều này dẫn đến mùa cháy rừng dữ dội nhất trong 18 năm (kể từ khi bắt đầu thống kê), theo ước tính về lượng khí CO2 thải ra từ các đám cháy.

Mực nước biển dâng và nhiệt độ đại dương

Nhiệt độ đại dương vào năm 2019 là chỉ số cao nhất được ghi nhận trong bộ dữ liệu từ năm 1960. Có một tín hiệu rõ ràng cho thấy sự hấp thụ nhiệt nhanh hơn trong những thập kỷ gần đây.

Tính trung bình, kể từ đầu năm 1993, tốc độ mực nước biển dâng trung bình toàn cầu lên tới 3,3±0,3 mm/năm. Sự tan chảy của các tảng băng là nguyên nhân chính dẫn đến sự gia tăng nhanh chóng của mực nước biển trung bình toàn cầu.

Mực nước biển trung bình toàn cầu năm 2020 tương đương năm 2019.

Cũng như sóng nhiệt trên đất liền, nhiệt độ cực cao có thể ảnh hưởng đến lớp gần bề mặt của các đại dương với một loạt hậu quả đối với sinh vật biển và các cộng đồng phụ thuộc. Việc truy xuất nhiệt độ bề mặt biển qua vệ tinh được sử dụng để theo dõi sóng nhiệt biển, có thể được phân loại là trung bình, mạnh, nghiêm trọng hoặc cực đoan.

Thời tiết ấm lên & những hậu quả khó lường ảnh 2

Lũ lụt tại Ấn Độ. Ảnh: PTI

Phần lớn đại dương đã trải qua ít nhất một đợt sóng nhiệt biển cấp độ “mạnh” trong năm 2020. Biển Laptev (ven bờ Bắc Băng Dương) đã trải qua một đợt sóng nhiệt biển cực mạnh từ tháng 6 đến tháng 10. Trong khi đó, mức độ băng trên biển thấp bất thường trong khu vực và các vùng đất liền kề do trải qua các đợt nắng nóng trong mùa hè.

Quá trình axit hóa đại dương cũng ngày càng gia tăng. Đại dương hấp thụ khoảng 23% lượng khí thải CO2 do con người phát thải hàng năm từ bầu khí quyển, do đó giúp giảm bớt tác động của biến đổi khí hậu trên hành tinh. “Chi phí” sinh thái của quá trình này đối với đại dương là cao, vì CO2 phản ứng với nước biển làm giảm độ pH; một quá trình được gọi là axit hóa đại dương.

Có sự suy giảm độ pH trung bình tại các địa điểm quan sát từ năm 2015 đến năm 2019. Nhiều nguồn khác nhau bao gồm các phép đo của các biến số khác cũng cho thấy sự gia tăng từ từ quá trình axit hóa đại dương toàn cầu.

Theo Quỹ Tiền tệ Quốc tế, cuộc suy thoái toàn cầu hiện nay do đại dịch COVID-19 gây ra khiến việc ban hành các chính sách cần thiết để giảm thiểu hậu quả của sự nóng lên toàn cầu trở nên khó khăn, nhưng mặc khác đây cũng là cơ hội để đưa nền kinh tế đi theo con đường xanh hơn nhằm thúc đẩy đầu tư vào cơ sở hạ tầng công cộng xanh và có khả năng phục hồi, từ đó hỗ trợ tăng trưởng GDP và tạo việc làm trong giai đoạn phục hồi.

Trưng bày 300 hiện vật, hình ảnh khảo cổ ven biển và hải đảo
Trưng bày 300 hiện vật, hình ảnh khảo cổ ven biển và hải đảo
(Ngày Nay) - Hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam, ngày 15/11, Bảo tàng - Thư viện Bà Rịa-Vũng Tàu (Sở Văn hóa và Thể thao Thành phố Hồ Chí Minh) tổ chức khai mạc Không gian trưng bày chuyên đề “Khảo cổ học ven biển, hải đảo Thành phố Hồ Chí Minh - Những phát hiện mới giai đoạn 2020 -2025”.
Huế triển khai ba chính sách giảm phí tham quan di tích để kích cầu du lịch
Huế triển khai ba chính sách giảm phí tham quan di tích để kích cầu du lịch
(Ngày Nay) - Chiều 15/11, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế (thành phố Huế) cho biết, thành phố đã ban hành các quyết định triển khai ba chính sách giảm phí tham quan các điểm di tích thuộc Quần thể Di tích Cố đô Huế dành cho du khách sử dụng các tuyến giao thông du lịch mới, khách tham dự hội nghị, hội thảo, triển lãm (du lịch MICE) và khách sử dụng dịch vụ khám, chữa bệnh (du lịch y tế). Đây là các chính sách nhằm kích cầu du lịch của UBND thành phố Huế.
Nga tái khẳng định lập trường đàm phán về Ukraine
Nga tái khẳng định lập trường đàm phán về Ukraine
(Ngày Nay) - Ngày 15/11, Ngoại trưởng Sergei Lavrov khẳng định lập trường đàm phán của Moskva về Ukraine tiếp tục hướng tới các mục tiêu do Tổng thống Vladimir Putin đề ra hồi tháng 6/2024. Trong khi đó, phía Mỹ cho biết đang thúc đẩy đối thoại trực tiếp giữa Nga và các nước châu Âu về giải pháp cho cuộc xung đột.
Nghệ sĩ Đặng Văn Phúc chụp hình với một tiểu thương của khu chợ
“Chạm Đồng Xuân”: khám phá những “kho báu” nghệ thuật ẩn giấu trong lòng chợ
(Ngày Nay) - Trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 từ 13-28/11/2026 , chương trình “Chạm Đồng Xuân”, với sự đồng hành của Ngân hàng TMCP Sài Gòn - Hà Nội (SHB), mang đến một hành trình trải nghiệm nghệ thuật độc đáo, nơi công chúng có thể tìm kiếm những “kho báu” sáng tạo ẩn mình giữa không gian giao thương tuổi đời hơn một thế kỷ.
TP. HCM: Dàn sao châu Á hội tụ tại Asian Television Awards
TP. HCM: Dàn sao châu Á hội tụ tại Asian Television Awards
(Ngày Nay) - Lễ trao giải Giải thưởng Truyền hình giải trí Châu Á lần thứ 31 - năm 2026 (31 st Asian Television Awards 2026 - ATA2026) diễn ra trong hai đêm 13 và 14/11/2026 tại Nhà hát Hòa Bình, TP.Hồ Chí Minh, quy tụ hơn 400 nghệ sĩ, nhà sản xuất, nhà làm phim và lãnh đạo các đài truyền hình châu Á và Việt Nam.
Các tác giả giao lưu, chia sẻ tâm huyết sáng tác sách tranh thiếu nhi tại chương trình “Gọi tên yêu thương, ươm mầm cảm xúc” vào sáng 14/11.
Các tác giả tìm cách giữ sức hút cho sách tranh thiếu nhi thời AI
(Ngày Nay) - Trước sự phát triển của AI và các hình thức đọc số, những người viết sách tranh thiếu nhi lựa chọn đầu tư vào câu chuyện, hình ảnh và cảm xúc; đồng thời đề cao vai trò đồng hành của cha mẹ để nuôi dưỡng thói quen đọc, giúp trẻ gắn bó với sách từ những năm đầu đời.