Lúc 18 giờ ngày 30/3, triển lãm “Ngẫm 2” của nhà điêu khắc Trần Việt Hưng sẽ khai mạc tại Hội Mỹ thuật TPHCM (218A Pasteur, phường Xuân Hòa), mở cửa đến hết ngày 6/4/2026, giới thiệu một loạt tác phẩm điêu khắc kim loại và đá được thực hiện trong thời gian gần đây nhưng đã được Trần Việt Hưng “ngẫm” từ rất lâu ngày.
Nói theo nhà điêu khắc Bùi Hải Sơn: “Điêu khắc của Trần Việt Hưng là sự chắt lọc tinh tế giữa hình khối và khoảng không”.
 |
Một tác phẩm bằng chất liệu đồng đỏ trong "Ngẫm 2" |
Còn nhà điêu khắc Hoàng Tường Minh từng nhận xét ngắn gọn về đồng nghiệp của mình: “Hưng có khả năng mềm hóa những chất liệu thô cứng nhất. Tác phẩm của cậu ấy không chỉ để xem mà còn để ngẫm.”
Ở triển lãm vào năm 2007, Trần Việt Hưng đã đem đến cho người xem sự giản lược của hình thể trong ngôn ngữ điêu khắc, thì trong “Ngẫm 2”, anh đẩy quá trình đó đi xa hơn: làm nhẹ hình khối và mở rộng vai trò của khoảng không trong cấu trúc điêu khắc. Những vật liệu vốn mang trọng lượng lớn như sắt, đồng hay inox dưới tay anh không còn giữ cảm giác nặng nề quen thuộc. Nhiều cấu trúc trở nên mảnh, kéo dài, thậm chí chênh vênh, như thể hình khối đang muốn tách khỏi mặt đất.
 |
Một tác phẩm trong "Ngẫm 2" của nhà điêu khắc Trần Việt Hưng |
Chính sự thay đổi này tạo nên điểm nhấn của “Ngẫm 2”. Thay vì xây dựng các khối tượng dày đặc và nặng, Trần Việt Hưng chủ động tiết giảm vật chất. Nhiều tác phẩm chỉ gồm vài đường kim loại uốn cong, một thân tượng mảnh và một trụ đỡ rất nhỏ. Phần còn lại của cấu trúc được hoàn thành bởi ánh sáng, không khí và khoảng trống xung quanh.
Ngắm các tác phẩm trong “Ngẫm 2”, hình khối không tìm cách chiếm lĩnh toàn bộ không gian mà chỉ gợi ra một hướng chuyển động. Khoảng trống không còn đóng vai trò nền phụ, mà trở thành một phần cấu trúc của tác phẩm. Khi người xem di chuyển quanh tượng, các đường kim loại và phần không gian rỗng liên tục thay đổi tương quan, tạo nên nhiều lớp cảm nhận khác nhau.
 |
Một tác phẩm trong "Ngẫm 2" của nhà điêu khắc Trần Việt Hưng |
Với nhiều người vẫn cho rằng nghệ thuật điêu khắc gắn với những tượng đài hay công trình to lớn, được đặt ở không gian công cộng hoành tráng, choáng ngợp về kích thước và hình khối. Thực tế, điêu khắc của Trần Việt Hưng không gây ấn tượng bằng kích thước hay hiệu ứng thị giác mạnh. Các khối tượng của Trần Việt Hưng thường vừa phải, cấu trúc tiết chế và bề mặt được xử lý mịn. Điều mà người xem cảm nhận rõ hơn là trạng thái mà tác phẩm gợi ra: một nhịp chậm, một sự lặng lại, và một cảm giác mong manh hiếm thấy trong điêu khắc kim loại.
Trần Việt Hưng chia sẻ rằng nguồn gốc của các hình khối này đến từ những quan sát rất nhỏ trong đời sống: “Quan sát thiên nhiên, con người và cuộc sống để đưa vào tác phẩm một linh hồn, một thân phận, một cuộc đời riêng. Một chiếc lá rơi, một hạt mưa hay một giai điệu mình yêu thích đều có thể trở thành tác phẩm”.
 |
Nhà điêu khắc Trần Việt Hưng |
Trần Việt Hưng không mô tả trực tiếp, thay vì tạc một chiếc lá hay một giọt mưa, anh tìm cách chuyển hóa khoảnh khắc chuyển động của chúng thành hình khối. Một đường cong kéo dài có thể gợi cảm giác của một cánh lá đang rơi. Một trục kim loại nghiêng nhẹ có thể gợi nhịp rung của âm thanh. Nhờ cách tiếp cận này, điêu khắc của anh gần với một dạng cấu trúc cảm xúc hơn là mô tả hình thể. Anh kiên nhẫn làm một việc trong nhiều năm: chuyển hóa những rung động nhỏ của đời sống thành hình khối.
 |
Chân dung tự tạc của Trần Việt Hưng |
Chất liệu trong nghệ thuật điêu khắc suy cho cùng đều giống nhau nhưng cách chế biến sẽ khác nhau, giống như hạt gạo đã được Trần Việt Hưng chọn nấu rượu thay vì nấu cơm. Mà người uống rượu sẽ rất khác ăn cơm. Tác phẩm trong “Ngẫm 2” của Trần Việt Hưng giống như rượu đã được chưng cất, ủ lâu ngày đem ra mời người yêu quý thưởng thức. Còn thưởng thức thế nào phải dựa vào tửu lượng của mỗi người. Có người say nhanh, có người say chậm, có người chếnh choáng… nhưng không thể không say.
Nhà điêu khắc Trần Việt Hưng sinh ngày 30/08/1968 tại Hà Nội, nguyên quán Mỹ Tho - Tiền Giang, tốt nghiệp Đại học Mỹ Thuật TPHCM Khoa Điêu khắc năm 1990, hội viên Hội Mỹ thuật TP.HCM, ội viên Hội Mỹ thuật Việt Nam.
Tham gia các hoạt động mỹ thuật đáng nhớ: năm 1990 – 1995 – 2000 - 2005: Triển lãm Mỹ thuật toàn quốc; 1993 - 2003: Triển lãm điêu khắc toàn quốc 10 năm; 2002 - 2011: Triển lãm nhóm thường niên. Triển lãm khu vực thường niên; 2003: Trại Điêu khắc quốc tế An Giang; 2005: Trại Điêu khắc đá Sài Gòn lần I; 2006: Trại Điêu khắc Vũng Tàu, Trại Điêu khắc đá Nha Trang; 2007: Triển lãm Điêu khắc cá nhân chủ đề: "Ngẫm", Triển lãm Điêu khắc ở Hàn Quốc; 2008: Trại Điêu khắc quốc tế tại Canada.
Tác giả tượng đài Hồ Chí Minh - 1946 tại TP. Cam Ranh, tỉnh Khánh Hòa, khánh thành năm 2008.
2008 ⁃ 2010: Trại Điêu khắc đá Côn Đảo và Triển lãm quốc tế tại Nhật Bản và Hàn Quốc; 2011: Trại Điêu khắc quốc tế Ninh Thuận; 2015: Trại Điêu khắc đá Quảng Nam; 2008 – 2024: Triển lãm cách niên: Hà Nội – Sài Gòn, Sài Gòn – Hà Nội.
Đã nhận các Giải thưởng: Giải Nhất : "Biểu tượng cầu thủ xuất sắc nhất" (báo Tuổi Trẻ -1997); Giải B triển lãm Mỹ thuật Khu vực VI 2005; Các giải thưởng của hội liên hiệp văn học nghệ thuật TPHCM ( 2001-2005-2011); Giải Khuyến khích triển lãm Mỹ thuật toàn quốc 2005; Giải Nhì cuộc thi sáng tác điêu khắc "Tôn vinh di sản văn hóa Hội An"- 2009; Giải thưởng cuộc vận động sáng tác theo chủ đề "Học tập đạo đức Tư tưởng Hồ Chí Minh" – 2010; Giải A triển lãm Mỹ thuật khu vực VI – 2011; Giải thưởng Hội Mỹ thuật Việt Nam 2011; Giải B triển lãm Mỹ thuật khu vực VI- 2012.
