Tính đến yếu tố an toàn lao động
Tại phiên thảo luận về tình hình kinh tế xã hội ở Quốc hội tại Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV, đại biểu Nguyễn Thiện Nhân (đoàn TP Hồ Chí Minh) đề xuất nâng tuổi nghỉ hưu lên 65 với kỳ vọng có thêm 5 triệu lao động phục vụ mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số. Đề xuất này nhanh chóng nhận được sự quan tâm của người lao động.
Anh Đặng Văn Tiến, Công ty TNHH Canon Việt Nam (giải Nhất môn thi Tiện vạn năng tại Hội thi thợ giỏi Hà Nội 2025) chia sẻ: “Ở góc độ cá nhân, lĩnh vực tôi đang làm khó đảm đương công việc đến 65 tuổi do yếu tố sức khỏe, phải mang vác vật nặng, đòi hỏi độ chính xác cao khi thao tác. Với nghề này, đến tầm lớn tuổi còn phải tính đến yếu tố an toàn lao động, bởi rất nguy hiểm với những công việc đặc thù”.
Anh Hồ Đình Công (Công ty TNHH Toto Việt Nam) cũng cho biết: “Với công nhân lao động trực tiếp, làm việc đến tuổi 65 khó đáp ứng được yêu cầu về năng suất, chất lượng. Nhiều khâu trong dây chuyền, nếu không có sức khỏe thì khó theo được công việc. Do đó, đề xuất tăng tuổi nghỉ hưu lên 65 không hợp lý. Theo tôi, giữ nguyên như hiện nay là phù hợp”.
Bà Nguyễn Thị Ngọc Diễm, chuyên viên nhân sự Công ty Sunhouse cũng cho rằng: “Tăng tuổi nghỉ hưu với công nhân lao động sẽ không hợp lý bởi liên quan đến sức khỏe. Thực tế trong công việc tuyển dụng, nhiều vị trí lao động trực tiếp chỉ tuyển đến độ tuổi 35. Do đó, độ tuổi nghỉ hưu cũng nên chia theo ngành nghề. Với một số ngành nghề văn phòng, nghiên cứu, việc nâng lên 65 tuổi có thể chấp nhận được”.
Ông Lưu Kim Hồng, Chủ tịch Công đoàn Công ty Nidec Việt Nam cho biết, thực tế có nhiều công việc, ngành nghề tiêu tốn sức khỏe của những công nhân lao động (CNLĐ) trực tiếp, nếu nâng tuổi nghỉ hưu lên 65 sẽ không đủ sức khỏe để làm đến khi đó. “Điều kiện, môi trường làm việc, sinh sống của CNLĐ Việt Nam còn gặp nhiều khó khăn hơn so với CNLĐ ở nước ngoài. Thêm vào đó, sức khỏe, tuổi thọ, tuổi sống khỏe của người Việt Nam còn thấp, nên tăng tuổi nghỉ hưu lên 65 sẽ gây sốc xã hội,” ông Hồng chia sẻ.
Đại diện các công đoàn cơ sở cũng ghi nhận ý kiến của người lao động trực tiếp, theo đó, đa số lĩnh vực thâm dụng lao động đều cho rằng nâng tuổi nghỉ hưu lên 65 tuổi không hợp lý bởi liên quan đến sức khỏe, an toàn lao động.
Cần có lộ trình cụ thể
TS Bùi Sỹ Lợi, nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Các vấn đề xã hội của Quốc hội (nay là Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội) cho rằng, cần nhìn thẳng vào thực tế chất lượng nguồn lao động Việt Nam. Hiện nay, đa số người lao động Việt Nam làm việc trong điều kiện lao động chân tay, cường độ cao, môi trường độc hại, áp lực lớn.
Theo khảo sát của Bộ Lao động Thương binh và Xã hội (nay là Bộ Nội vụ), trung bình 60% lao động nam và 70% lao động nữ cho rằng sức khỏe giảm rõ rệt sau tuổi 55. Nhiều người làm trong các lĩnh vực xây dựng, dệt may, khai khoáng, vận tải… không thể tiếp tục làm việc hiệu quả sau 60 tuổi.
Trong khi đó, tuổi nghỉ hưu hiện hành (60 với nam, 55 với nữ) đã và đang được điều chỉnh tăng dần theo lộ trình 3 tháng/năm đối với nam và 4 tháng/năm đối với nữ, hướng tới 62 tuổi với nam và 60 tuổi với nữ vào năm 2035. “Đây là bước đi thận trọng, có cơ sở khoa học và xã hội học. Hiện nay, chúng ta vẫn đang điều chỉnh theo lộ trình này,” ông Bùi Sỹ Lợi cho biết.
TS Bùi Sỹ Lợi cho rằng, vấn đề tăng tuổi nghỉ hưu cần được xử lý linh hoạt và phân loại nghề nghiệp. Theo tinh thần Nghị quyết 28-NQ/TW về cải cách chính sách bảo hiểm xã hội (BHXH) và Bộ luật Lao động 2019, tuổi nghỉ hưu cần được điều chỉnh theo hướng linh hoạt, phù hợp từng nhóm.
Ông phân tích, với nhóm lao động trí óc, khoa học, quản lý, giáo dục, y tế… có thể làm việc đến 65 tuổi hoặc hơn nếu đủ sức khỏe và tự nguyện. Nhóm lao động nặng nhọc, độc hại hoặc làm việc theo dây chuyền công nghiệp nên được nghỉ sớm hơn (50 - 55 tuổi) mà vẫn hưởng đủ quyền lợi BHXH.
Bên cạnh đó, cần cho phép người lao động được quyền lựa chọn nghỉ sớm hoặc muộn trong giới hạn nhất định để bảo đảm công bằng, nhân văn.
