Theo Politico châu Âu (Politico.eu) ngày 5/1, việc quân đội Mỹ thực hiện cuộc đột kích bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro không chỉ là một sự kiện quân sự chấn động, mà còn là minh chứng rõ nét cho sự chuyển dịch quyền lực trong nội bộ chính quyền Tổng thống Donald Trump. Phe "diều hâu" - những người ủng hộ lập trường cứng rắn và can thiệp quân sự - đang nắm giữ quyền chi phối hoàn toàn chính sách đối ngoại của Washington.
Bước ngoặt so với nhiệm kỳ đầu tiên
Trong nhiệm kỳ đầu, ý tưởng can thiệp vào Venezuela của ông Trump từng bị các quan chức ôn hòa như cựu Ngoại trưởng Rex Tillerson hay cựu Bộ trưởng Quốc phòng James Mattis ngăn cản. Tuy nhiên, trong lần trở lại này, những rào cản đó đã không còn.
Chiến dịch bắt giữ ông Maduro đánh dấu sự nổi lên của các nhân vật nòng cốt như Ngoại trưởng Marco Rubio và Bộ trưởng Chiến tranh Hegseth. Giới quan sát nhận định "uy tín của Ngoại trưởng Rubio đang tăng vọt" khi ông thành công trong việc thuyết phục Nhà Trắng rằng chiến dịch nhằm vào ông Maduro là mục tiêu đa lợi ích: từ kinh tế (kiểm soát nguồn dầu mỏ), an ninh (đẩy lùi ảnh hưởng của Nga và Trung Quốc) đến chính trị (thu hút cử tri gốc Tây Ban Nha).
Điểm khác biệt giúp phe "diều hâu" thắng thế mà không gây ra làn sóng phản đối từ nhóm cử tri "Nước Mỹ trên hết" (MAGA) chính là cách họ định nghĩa chiến dịch. Thay vì gọi đây là một cuộc "thay đổi chế độ" truyền thống, chính quyền Trump đã biến nó thành một chiến dịch "thực thi pháp luật quy mô lớn".
Bên cạnh đó, phe "diều hâu" đã kết nối trực tiếp với các vấn đề nhức nhối trong nước Mỹ như dòng người di cư bất hợp pháp và dòng ma túy.
Cố vấn chính trị của Tổng thống Trump, ông Alex Bruesewitz, nói: "Đây không phải là thay đổi chế độ, đây là thực thì pháp luật". Cách tiếp cận này giúp những người theo chủ nghĩa biệt lập cảm thấy thoải mái hơn khi Mỹ sử dụng vũ lực ở "khu vực lân cận" (Tây bán cầu).
Sự đồng thuận gây ngạc nhiên từ phe phản đối
Một trong những điều đáng chú ý nhất là sự thiếu vắng tiếng nói chỉ trích từ cánh hữu của Đảng Cộng hòa - vốn thường phản đối các cuộc can thiệp nước ngoài. Ngay cả chiến lược gia Steve Bannon, người luôn thúc đẩy chương trình nghị sự kiềm chế, cũng đã ca ngợi cuộc đột kích là "táo bạo và xuất sắc".
Erik Prince, người đồng sáng lập Blackwater và là nhân vật có ảnh hưởng trong phong trào MAGA, cũng lên tiếng ủng hộ lực lượng Mỹ. Sự thay đổi này cho thấy liên minh ủng hộ ông Trump đã chấp nhận việc sử dụng vũ lực, miễn là nó được thực hiện theo "kiểu Trump": quyết đoán, có giới hạn và mang lại lợi ích trực tiếp.
Những thách thức và sự thận trọng còn sót lại
Dù phe "diều hâu" đang thắng thế, tương lai của Venezuela vẫn là một dấu hỏi lớn. Hiện tại, quyền Tổng thống Delcy Rodriguez đã nắm quyền điều hành và chưa có dấu hiệu rõ ràng về một quá trình chuyển tiếp.
Bên cạnh đó, một số nhà lập pháp ôn hòa và bảo thủ Mỹ vẫn bày tỏ sự lo ngại về tuyên bố "Mỹ sẽ điều hành Venezuela" của ông Trump. Nghị sĩ Brian Fitzpatrick cảnh báo: "Quốc gia duy nhất mà Mỹ nên điều hành là chính Mỹ". Nhiều ý kiến cho rằng Washington nên dừng lại ở việc "giám sát bầu cử tự do" thay vì sa lầy vào việc quản trị một quốc gia Nam Mỹ.
Politico kết luận, sự nổi lên của ông Rubio và các quan chức cấp cao Mỹ khác trong việc thúc đẩy chiến dịch ở Venezuela đã thiết lập một tiền lệ mới. Nó cho thấy trong chính quyền Trump hiện tại, ranh giới giữa an ninh nội địa và can thiệp quân sự nước ngoài đang mờ dần dưới áp lực của những người theo chủ nghĩa thực dụng cứng rắn.
