 |
| Nhiều người cảm thấy áp lực khi làm cùng "đồng nghiệp AI". Ảnh minh hoạ: CNN |
Những tin nhắn công việc bắt đầu xuất hiện từ 5h47 sáng thứ Hai. Ba đề xuất bán hàng đã được gửi đi từ tuần trước nhưng chưa có ai theo dõi. Các lời nhắc ngắn gọn, liên tục và mang tính chuyên nghiệp được gửi đến nhưng không phải từ con người.
Chúng đến từ Junior, một “nhân viên AI” do công ty khởi nghiệp Kuse AI phát triển.
Theo Bloomberg, Xiankun Wu, nhà sáng lập Kuse AI, đang xây dựng một mô hình làm việc mới, nơi các đồng nghiệp ảo có thể hoạt động như nhân viên thực thụ. Junior được thiết kế để xử lý dữ liệu, giải quyết các vấn đề truyền thông nội bộ và ghi nhớ cấu trúc tổ chức của doanh nghiệp, bao gồm vai trò của từng nhân sự và mối liên kết giữa các bộ phận.
Hiện Kuse AI cung cấp Junior như một “đồng nghiệp AI” với chi phí khoảng 2.000 USD/tháng, hướng đến các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Hệ thống này có đầy đủ công cụ liên lạc như số điện thoại, email, tài khoản nhắn tin và có thể tham gia các cuộc họp trực tuyến.
Theo Wu, việc làm quen với trợ lý AI có thể khiến nhiều người cảm thấy mệt mỏi. Tuy nhiên, kể từ khi ra mắt ngày 13/3, hơn 2.000 doanh nghiệp đã đăng ký vào danh sách chờ sử dụng thử, trong đó các suất thử nghiệm yêu cầu đặt cọc 500 USD đều đã kín chỗ.
Junior được định vị như một nguồn lao động mới dựa trên trí tuệ nhân tạo. Hệ thống này có thể soạn thảo chiến dịch tiếp thị, cập nhật dữ liệu khách hàng, giám sát hộp thư điện tử, theo dõi tiến độ công việc giữa các phòng ban và tạo báo cáo. Điểm đáng chú ý là Junior hoạt động chủ động: thay vì chờ yêu cầu, nó tự quét thông tin nội bộ, phát hiện các điểm nghẽn và liên tục nhắc nhở nhân viên hoàn thành nhiệm vụ.
Công nghệ này được xây dựng dựa trên OpenClaw - một nền tảng mã nguồn mở cho phép các trợ lý AI điều khiển hệ thống máy tính và thực hiện nhiều tác vụ với mức độ can thiệp tối thiểu từ con người. Tại Trung Quốc, nền tảng này nhanh chóng được triển khai trong cả doanh nghiệp lẫn lĩnh vực tiêu dùng.
Ban đầu, Junior chỉ là dự án thử nghiệm nội bộ của Kuse AI, trước khi được thương mại hóa. Công ty mô tả đây là “nhân viên hạng S”, thuật ngữ trong ngành game dùng để chỉ những cá nhân đạt hiệu suất cao.
Một trong những khách hàng đầu tiên là Bota, công ty khởi nghiệp tại San Francisco chuyên kết nối các tác nhân AI với thế giới thực. Tại doanh nghiệp khoảng 10 nhân sự này, Junior tham gia vào phát triển sản phẩm và chủ động liên hệ người dùng dựa trên dữ liệu từ các cuộc gọi bán hàng trước đó.
Đồng sáng lập kiêm CEO Ruming Zhen nhận xét: “Nó giống như một nhân viên thực thụ, làm việc 24/7 mà không cần bảng lương. Junior giúp đội ngũ của chúng tôi tăng tốc đáng kể”.
Tại Nhật Bản, công ty công nghệ thuế OPTI cũng nhanh chóng triển khai Junior sau khi xem bản demo. Theo CEO Aki Fuchigami, hệ thống này hỗ trợ nghiên cứu thuế, theo dõi quy định và phân bổ nhiệm vụ cho nhân viên.
“Chúng tôi coi nó như một nhân viên mới, cần được hướng dẫn và giám sát chặt chẽ cho đến khi xây dựng được sự tin cậy”, ông cho biết.
Ngay trong nội bộ Kuse AI, Junior đang thay đổi cách vận hành. Hệ thống này tạo khách hàng tiềm năng, phân bổ liên hệ đến đúng người phụ trách, nhắc nhở các phản hồi bị bỏ sót và chuyển hóa các ý tưởng nội bộ thành nhiệm vụ cụ thể. Junior cũng chủ động theo dõi tiến độ và báo cáo khi có chậm trễ.
Tuy nhiên, sự hiện diện của “nhân viên AI” này cũng gây ra phản ứng trái chiều. Một số nhân viên cho rằng hệ thống quá nghiêm khắc và tạo cảm giác bị giám sát liên tục. Thậm chí, có người đã phải lập kênh liên lạc riêng để tránh sự theo dõi của AI.
Theo Wu, Junior hiện đảm nhiệm khoảng 80% hoạt động giao tiếp nội bộ, viết phần lớn mã nguồn và khởi xướng gần một nửa số cuộc gọi bán hàng của công ty. Ông thừa nhận đôi khi cũng bất ngờ trước khả năng của hệ thống, chẳng hạn như việc tự động hỗ trợ người dùng bằng những ngôn ngữ mà nhóm phát triển không thông thạo.
Sự phát triển của Junior làm dấy lên tranh luận về nguy cơ thay thế lao động. Với chi phí tương đương 24.000 USD/năm, hệ thống này có thể đảm nhiệm nhiều công việc cấp độ đầu vào vốn dành cho nhân sự mới. Một số ý kiến trên mạng xã hội cho rằng mức “lương” này thậm chí còn cao hơn thu nhập của họ.
Dù vậy, Wu khẳng định mục tiêu của Junior không phải là thay thế con người mà là bổ trợ. Theo ông, AI giúp giảm tải các công việc lặp lại như phân loại yêu cầu khách hàng, phân tích dữ liệu cơ bản hay điều phối công việc, từ đó cho phép nhân viên tập trung vào các nhiệm vụ có giá trị cao hơn.
Tuy nhiên, thực tế cho thấy ranh giới giữa “bổ trợ” và “thay thế” vẫn còn gây tranh cãi. Khi AI có thể xử lý hiệu quả các vị trí cấp thấp, con đường gia nhập thị trường lao động của người mới có thể bị thu hẹp.
Bên cạnh đó, Junior cũng tồn tại những hạn chế. Hệ thống hoạt động hiệu quả nhất tại các doanh nghiệp đã có nền tảng công nghệ sẵn như Notion hoặc HubSpot, nơi có thể tích hợp sâu. Ngoài ra, giống các công cụ dựa trên mô hình ngôn ngữ lớn, Junior vẫn tiềm ẩn rủi ro bảo mật và cần cơ chế kiểm soát chặt chẽ.
Kuse AI cho biết đã xây dựng môi trường thử nghiệm trên nền tảng đám mây, áp dụng phân quyền và yêu cầu phê duyệt của con người đối với các hành động nhạy cảm như gửi thông tin ra bên ngoài. Tại Bota, mọi hành động của Junior từ liên hệ khách hàng đến đăng bài hay gửi mã đều cần được con người phê duyệt.
Hiện tại, hạn chế lớn nhất không nằm ở nhu cầu mà là năng lực cung cấp. Kuse AI mới có 26 khách hàng trả phí, chủ yếu tại Mỹ và Nhật Bản, và đang chọn lọc thêm do hạn chế về hạ tầng tính toán cũng như yêu cầu hỗ trợ triển khai.
Dù vậy, với hàng nghìn doanh nghiệp sẵn sàng trả tiền để dùng thử, sự xuất hiện của Junior cho thấy một xu hướng mới trong tổ chức doanh nghiệp đang hình thành nơi con người và “đồng nghiệp AI” cùng tham gia vận hành.
