Công điện gửi Bộ trưởng các Bộ: Công an, Xây dựng, Tài chính, Nông nghiệp và Môi trường; Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương.
Công điện nêu: Thực hiện Nghị quyết của Đại hội XIII của Đảng về phát triển kết cấu hạ tầng, thời gian qua, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, các bộ, ngành và địa phương đã rất quyết liệt triển khai các dự án xây dựng đường bộ cao tốc. Đến nay, cả nước đã đưa vào khai thác gần 3.345 km tuyến chính đường bộ cao tốc, 458 km nút giao và đường dẫn, vượt mục tiêu Đại hội Đảng đề ra. Tính riêng trong năm 2025, tiếp tục hoàn thành 1.491 km đường bộ cao tốc, đặc biệt là đã cơ bản hoàn thành, thông xe toàn tuyến cao tốc Bắc - Nam từ Cao Bằng đến Cà Mau. Để đạt được kết quả này có sự cố gắng, nỗ lực của các Bộ, ngành, địa phương trong việc tìm kiếm đa dạng nguồn vốn; các Ban quản lý dự án, đơn vị tư vấn, nhà thầu, cán bộ, kỹ sư, công nhân, người lao động với tinh thần “vượt nắng, thắng mưa, không thua bão gió”, làm việc “3 ca, 4 kíp”, “làm việc xuyên ngày nghỉ, ngày lễ, ngày Tết”, “ăn tranh thủ, ngủ khẩn trương, “làm ngày, làm đêm, làm thêm ngày nghỉ”, “chỉ bàn làm, không bàn lùi” và sự đồng lòng, chung sức, chung tay của hệ thống chính trị và nhân dân cả nước. Thủ tướng Chính phủ biểu dương các Bộ, ngành, địa phương, cơ quan, đơn vị, tổ chức cá nhân trong triển khai đầu tư các dự án đường bộ cao tốc thời gian vừa qua.
Ở giai đoạn trước, với mục tiêu sớm nối thông các tuyến đường bộ cao tốc, tạo động lực quan trọng để thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội đất nước, vùng, miền, phù hợp với quy hoạch, nhu cầu về lưu lượng vận tải và nhất là trong bối cảnh nguồn lực (vốn, nhân lực) đầu tư còn nhiều hạn chế nên tiêu chuẩn về đường ô tô cao tốc được áp dụng phân kỳ đầu tư [1](số làn xe, bề rộng nền đường và tốc độ khai thác…). Trên cơ sở đó, trước tháng 11 năm 2024 (khi chưa có quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về đường bộ cao tốc), Bộ Xây dựng và các địa phương đã nghiên cứu, đề xuất trình cấp có thẩm quyền chấp thuận/phê duyệt chủ trương đầu tư một số đoạn/tuyến đường bộ cao tốc với quy mô phân kỳ (bề rộng mặt cắt ngang 02 làn xe hoặc 04 làn xe có dải dừng xe khẩn cấp không liên tục…). Việc sớm đầu tư, hoàn thành đưa vào khai thác các tuyến đường bộ cao tốc đã góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội; tuy nhiên, việc phê duyệt, xây dựng, vận hành một số đoạn/tuyến đường bộ cao tốc quy mô phân kỳ khi chưa có quy chuẩn quốc gia còn một số hạn chế như có thể tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông, ùn tắc giao thông, tai nạn giao thông…
Qua thực tiễn đầu tư, khai thác các tuyến đường cao tốc, để kịp thời, khắc phục ngay các tồn tại, hạn chế nêu trên, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo điều chỉnh nhiều tuyến đường cao tốc đầu tư hoàn chỉnh; đồng thời chỉ đạo Bộ Xây dựng, Bộ Khoa học và Công nghệ khẩn trương nghiên cứu, xây dựng và ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về đường cao tốc, trong đó quy mô tối thiểu 04 làn xe chạy (02 làn xe cho mỗi chiều), quy định tốc độ tối đa và tối thiểu, có làn dừng xe khẩn cấp bố trí liên tục, các công trình đồng bộ khác như: đường gom, trung tâm quản lý, điều hành giao thông tuyến, trạm dừng nghỉ, đỗ xe, công trình kiểm soát tải trọng xe… Sau khi được Bộ Khoa học và Công nghệ thẩm định, ngày 15 tháng 11 năm 2024, Bộ Xây dựng đã ban hành Thông tư số 57/2024/TT-BGTVT ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về đường bộ cao tốc số QCVN 117:2024/BGTVT, có hiệu lực từ ngày 01 tháng 01 năm 2025. Trên cơ sở đó, các dự án mới đã được lập, phê duyệt bảo đảm tuân thủ đúng Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về đường bộ cao tốc, việc khai thác, vận hành bảo đảm hiệu quả, an toàn.
Để nâng cao hiệu quả khai thác các tuyến đường bộ cao tốc, tăng cường an toàn giao thông, đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế của các vùng, miền trong thời gian tới, nhất là đối với các dự án được lập, phê duyệt trước ngày 01 tháng 01 năm 2025, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu:
1. Bộ trưởng Bộ Xây dựng chủ trì, phối hợp với các địa phương liên quan khẩn trương rà soát kỹ lương đề xuất phương án đầu tư ngay, nâng cấp hoàn thiện các tuyến đường bộ cao tốc đã và đang đầu tư (theo quy mô phân kỳ, chưa bảo đảm Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về đường bộ cao tốc số QCVN 117:2024/BGTVT) để sớm đầu tư đạt quy mô cao tốc hoàn chỉnh theo tiêu chuẩn; đồng thời, rà soát đầu tư bổ sung đầy đủ, đồng bộ các công trình hạ tầng kỹ thuật trên tuyến theo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về đường bộ cao tốc; báo cáo Thủ tướng Chính phủ trước ngày 15 tháng 02 năm 2026.
2. Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương khẩn trương nghiên cứu, đề xuất phương án đầu tư, nâng cấp hoàn chỉnh các tuyến đường bộ cao tốc đã và đang đầu tư theo quy mô phân kỳ do địa phương làm cơ quan chủ quản, gửi Bộ Xây dựng trước ngày 10 tháng 02 năm 2026 để tổng hợp.
3. Bộ trưởng Bộ Tài chính chủ động, phối hợp với Bộ trưởng Bộ Xây dựng và Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương đề xuất bố trí nguồn vốn sớm thực hiện đầu tư hoàn thiện theo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia các tuyến đường bộ cao tốc đã và đang đầu tư theo quy mô phân kỳ; báo cáo Thủ tướng Chính phủ trước ngày 15 tháng 02 năm 2026.
4. Bộ Công an chỉ đạo các cơ quan tăng cường công tác tuyên truyền, kiểm tra, kiểm soát, xử phạt nghiêm các hành vi gây mất an toàn giao thông, vi phạm pháp luật về giao thông; phối hợp với Bộ Xây dựng tiếp tục rà soát các “điểm đen”, điểm tiềm ẩn về tai nạn giao thông để có phương án kịp thời khắc phục, hạn chế tối đa các tai nạn giao thông đáng tiếc xảy ra tại các đoạn tuyến cao tốc có quy mô đầu tư phân kỳ, đang hoặc sẽ được nâng cấp theo Quy chuẩn thuật quốc gia.
5. Giao Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà trực tiếp chỉ đạo các Bộ, cơ quan, địa phương thực hiện các nhiệm vụ Thủ tướng Chính phủ giao tại Công điện này nhằm đẩy nhanh tiến độ triển khai đầu tư nâng cấp hoàn thiện theo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia các tuyến đường bộ cao tốc đang khai thác, đang đầu tư theo quy mô phân kỳ.
6. Văn phòng Chính phủ theo dõi, đôn đốc việc thực hiện Công điện này, tổng hợp, báo cáo Thủ tướng Chính phủ, Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà các vấn đề phát sinh.
[1] TCVN 5729:2012 - Đường ô tô cao tốc - yêu cầu thiết kế; Quyết định số 1509/QĐ-BGVT ngày 31/12/2014 của Bộ Giao thông vận tải; TCCS: 42:2022/TCĐBVN.
