Ủy ban Quốc gia UNESCO Iran, phối hợp cùng Văn phòng UNESCO Tehran, đã tổ chức hội nghị đầu tiên của các UNESCO Chair tại Iran, nhằm nhấn mạnh vai trò của họ trong việc thúc đẩy phát triển khoa học và hợp tác quốc tế. Sự kiện này nhằm đề cao tầm quan trọng của các UNESCO Chair trong việc tăng cường trao đổi khoa học, ngoại giao và phát triển bền vững.
 |
UNESCO Chair là mô hình thuộc Chương trình UNITWIN/UNESCO Chairs (UNITWIN/UNESCO Chairs Programme) được UNESCO thành lập năm 1992 nhằm thúc đẩy quan hệ hợp tác giữa các trường đại học và Trung tâm Nghiên cứu trên thế giới, góp phần tăng cường hợp tác và giao lưu trí thức toàn cầu, thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững về giáo dục, khoa học, văn hóa và thông tin, truyền thông.
Ngày 7/10/2024, tại Paris, Trường Đại học VinUni chính thức được UNESCO bổ nhiệm vai trò UNESCO Chair dưới mô hình Trung tâm Nghiên cứu và Đào tạo do UNESCO bảo trợ về Lãnh đạo môi trường, Di sản văn hóa và Đa dạng sinh học. Đây là UNESCO Chair đầu tiên được thành lập tại Việt Nam, đánh dấu cột mốc quan trọng trong việc phát triển năng lực nghiên cứu và đào tạo chuyên gia và lãnh đạo về môi trường, di sản văn hóa và đa dạng sinh học tại Việt Nam.
Những phát biểu quan trọng tại lễ khai mạc
Buổi khai mạc có sự tham gia của nhiều nhân vật quan trọng, bao gồm Tiến sĩ Hossein Simaei-Sarraf, Bộ trưởng Bộ Khoa học, Nghiên cứu và Công nghệ Iran, đồng thời là Chủ tịch Ủy ban Quốc gia UNESCO Iran. Ông nhấn mạnh vai trò thiết yếu của các UNESCO Chair trong việc thúc đẩy nghiên cứu khoa học và trao đổi tri thức xuyên biên giới. Ông cũng kêu gọi sự hỗ trợ mạnh mẽ hơn đối với các chương trình này, đặc biệt là trong lĩnh vực văn hóa, đồng thời đề xuất mở rộng hoạt động của các UNESCO Chair ra ngoài Tehran đến các trường đại học và tổ chức trên khắp đất nước.
Tiến sĩ Simaei-Sarraf cũng lưu ý rằng, mặc dù Iran đang đối mặt với những thách thức như hạn chế tài chính và lệnh trừng phạt quốc tế, đất nước này vẫn đạt được những bước tiến đáng kể trong các lĩnh vực như công nghệ nano, công nghệ sinh học và trí tuệ nhân tạo.
Hội nghị còn có sự tham gia của Tiến sĩ Pakatchi, Đại sứ và Đại diện thường trực của Iran tại UNESCO, người nhấn mạnh tầm quan trọng của khoa học trong việc xây dựng cầu nối giữa các quốc gia và thúc đẩy hợp tác toàn cầu. Ông kêu gọi nỗ lực chung để giải quyết các thách thức toàn cầu thông qua trao đổi khoa học và nghiên cứu.
 |
Thúc đẩy hợp tác và tăng cường năng lực
Tiến sĩ Fartousi, Tổng Thư ký Ủy ban Quốc gia UNESCO Iran, khẳng định sự cần thiết của việc tăng cường hợp tác trong nước và quốc tế nhằm đảm bảo tính bền vững của các sáng kiến khoa học. Ông nhấn mạnh rằng sự hỗ trợ tài chính từ cả chính phủ và các tổ chức học thuật đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì thành công của các chương trình này. Ông cũng đề cập đến vai trò của các UNESCO Chair trong việc giải quyết những thách thức toàn cầu như biến đổi khí hậu, đạo đức sinh học và trí tuệ nhân tạo, đồng thời nhấn mạnh khả năng của họ trong việc thúc đẩy đối thoại hòa bình thông qua hợp tác khoa học.
Ông Srong, Trưởng Văn phòng UNESCO Tehran, chia sẻ quan điểm về vai trò của các UNESCO Chair, nhấn mạnh rằng họ không chỉ đơn thuần là các trung tâm nghiên cứu học thuật mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc giải quyết các thách thức toàn cầu mới nổi. Ông nhấn mạnh sự cần thiết phải kết nối các UNESCO Chair với các nguồn tài trợ và mạng lưới nghiên cứu quốc tế để tối đa hóa tác động và tính bền vững của họ.
Bà Prince, Quản lý Chương trình UNITWIN/Chủ tịch UNESCO, nhấn mạnh tầm quan trọng của sự tương tác và hợp tác toàn cầu, đặc biệt là thông qua các mô hình hợp tác. Bà cũng lưu ý rằng tác động xã hội của các UNESCO Chair vượt xa lĩnh vực giáo dục và nghiên cứu, đồng thời kêu gọi sự tham gia tích cực hơn của họ vào các dự án toàn cầu. Bà Prince khuyến khích các lãnh đạo đại học ủng hộ mạnh mẽ hơn nữa các UNESCO Chair và nhấn mạnh sự cần thiết phải cải thiện khả năng truyền thông và quảng bá thông tin về các chương trình này thông qua việc phát triển website và cập nhật liên tục.
Những thách thức và định hướng tương lai
Sự kiện đã thu hút sự tham gia của các hiệu trưởng đại học và các UNESCO Chair, tiếp nối bằng một phiên tập huấn nâng cao năng lực. Phiên này tạo cơ hội để các UNESCO Chair chia sẻ kiến thức, kinh nghiệm và thảo luận về những thách thức cũng như cơ hội phát triển chương trình ở Iran và trên thế giới.
Một số vấn đề quan trọng được nêu ra tại phiên thảo luận bao gồm hạn chế về ngân sách, được xác định là thách thức lớn nhất trong lĩnh vực này. Do gặp khó khăn về tài chính, một số UNESCO Chair đã hợp tác với các tổ chức phi lợi nhuận và NGO để tiếp tục duy trì hoạt động. Một nhóm nghiên cứu cũng đề xuất thiết lập một khuôn khổ pháp lý để quản lý hoạt động của các UNESCO Chair ở cấp quốc gia, đặc biệt trong việc cung cấp tư vấn chính sách.
Các UNESCO Chair cũng cam kết hỗ trợ giáo dục cho những người sống trong khu vực bị ảnh hưởng bởi xung đột.
Với 18 UNESCO Chair hoạt động trong nhiều lĩnh vực khác nhau, bao gồm giáo dục, khoa học tự nhiên, khoa học xã hội và nhân văn, cùng thông tin và truyền thông, Iran đang tận dụng tiềm năng của các chương trình này để thúc đẩy hợp tác nghiên cứu khoa học trên phạm vi toàn cầu. Việc tổ chức các hội nghị trong tương lai với trọng tâm chuyên môn cao hơn và chú trọng nâng cao năng lực sẽ tiếp tục khai thác tối đa tiềm năng này, qua đó gia tăng tác động của các UNESCO Chair.
Khi các UNESCO Chair mở rộng sang những lĩnh vực mới và thắt chặt quan hệ với các tổ chức quốc tế, Iran ngày càng khẳng định vai trò quan trọng trong đối thoại khoa học và phát triển chính sách toàn cầu. Sự hợp tác này tạo điều kiện thuận lợi cho nghiên cứu và đổi mới, đóng góp thiết thực vào việc giải quyết các thách thức toàn cầu. Bằng cách tiếp tục nuôi dưỡng những quan hệ đối tác này, Iran đang thúc đẩy sự phát triển của khoa học và khẳng định vai trò quan trọng của mình trong việc xây dựng một tương lai bền vững cho tất cả mọi người.
 |
Văn phòng UNESCO Tehran |
