Thí điểm chế định luật sư công tại 8 bộ và 10 địa phương từ ngày 1/10/2026

Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ nhất, sáng 24/4, Quốc hội khoá XVI đã biểu quyết thông qua Nghị quyết của Quốc hội về thực hiện thí điểm chế định luật sư công, với 467/484 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành.

Việc thí điểm chế định luật sư công được tổ chức và thực hiện tại Bộ Quốc phòng, Bộ Công an, Bộ Ngoại giao, Bộ Tư pháp, Bộ Tài chính, Bộ Công Thương, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Xây dựng; và Ủy ban Nhân dân các tỉnh, thành phố, bao gồm: Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Hải Phòng, Cần Thơ, Đồng Nai, Bắc Ninh, Quảng Ninh, Khánh Hòa, Lâm Đồng.

Thí điểm tại 8 bộ và 10 địa phương

Tại phiên họp, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng đã trình bày Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về thực hiện thí điểm chế định luật sư công.

Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng cho biết việc xác định phạm vi thí điểm tại 8 bộ và 10 địa phương được xây dựng trên cơ sở tiêu chí lựa chọn các cơ quan, địa phương có phạm vi quản lý rộng, tính chất công việc phức tạp, mức độ phát triển kinh tế - xã hội cao, qua đó có khả năng phát sinh nhiều vụ việc thuộc phạm vi hoạt động của luật sư công.

Quy định này đồng thời thể chế hóa Kết luận số 23-KL/TW của Bộ Chính trị, bảo đảm tính thống nhất về chủ trương và định hướng chính sách.

Với quy mô thí điểm nêu trên, cùng sự chỉ đạo tập trung của Chính phủ và trách nhiệm tổ chức thực hiện của các cơ quan liên quan, Bộ trưởng … cho rằng thời gian thí điểm 2 năm là phù hợp để theo dõi, đánh giá toàn diện hiệu quả của chế định luật sư công. Trường hợp cần thiết phải kéo dài thời gian thí điểm, Chính phủ sẽ báo cáo cấp có thẩm quyền và trình Quốc hội xem xét, quyết định.

Do đó, đề nghị Quốc hội cho giữ phạm vi thí điểm và thời gian thực hiện từ ngày 1/10/2026 đến ngày 30/9/2028 như dự thảo Nghị quyết.

Về phạm vi công việc của luật sư công, Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng cho biết dự thảo nghị quyết đã quy định rõ phạm vi nhiệm vụ của luật sư công theo hướng tập trung vào các nhóm công việc trọng tâm, bao gồm: Tư vấn, đại diện và tham gia tố tụng, giải quyết các tranh chấp trong nước và quốc tế; tư vấn pháp lý trong quá trình xây dựng, triển khai các dự án kinh tế - xã hội; tham gia giải quyết các vụ việc khiếu nại, tố cáo phức tạp, kéo dài; thực hiện các công việc pháp lý khác theo quy định.

Cùng với đó, dự thảo nghị quyết cũng đã xác định rõ ranh giới chức năng, bảo đảm hoạt động của luật sư công không trùng lặp với hoạt động trợ giúp pháp lý hoặc công tác pháp chế của cơ quan, tổ chức.

Tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội, dự thảo nghị quyết đã bổ sung quy định về trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan trong việc phân công, bố trí công việc phù hợp, tạo điều kiện để luật sư công thực hiện hiệu quả nhiệm vụ.

Đại biểu dự phiên họp. (Ảnh: Doãn Tấn/TTXVN)

“Các tiêu chí xác định ‘công việc có tính chất pháp lý khác’ sẽ được Chính phủ quy định cụ thể trong văn bản hướng dẫn thi hành nhằm bảo đảm tính minh bạch và thống nhất khi áp dụng,” Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng thông tin.

Thi hành từ ngày 1/10/2026 đến hết ngày 30/9/2028

Trên cơ sở Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về thực hiện thí điểm chế định luật sư công, Quốc hội đã biểu quyết thông qua Nghị quyết của Quốc hội về thực hiện thí điểm chế định luật sư công.

Nghị quyết này có hiệu lực thi hành từ ngày 1/10/2026 và được thực hiện đến hết ngày 30/9/2028. Nghị quyết quy định thí điểm thực hiện chế định luật sư công, gồm nguyên tắc hoạt động, tiêu chuẩn, phạm vi công việc, quyền và nghĩa vụ, quy trình giải quyết công việc và chế độ chính sách đối với luật sư công.

Việc thí điểm chế định luật sư công (theo khoản 2, Điều 1 của Nghị quyết) được tổ chức và thực hiện tại Bộ Quốc phòng, Bộ Công an, Bộ Ngoại giao, Bộ Tư pháp, Bộ Tài chính, Bộ Công Thương, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Xây dựng; Ủy ban Nhân dân các tỉnh, thành phố: Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Hải Phòng, Cần Thơ, Đồng Nai, Bắc Ninh, Quảng Ninh, Khánh Hòa và Lâm Đồng.

Luật sư công là cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan Quân đội nhân dân, sĩ quan Công an nhân dân, người làm việc trong doanh nghiệp nhà nước mà đại diện chủ sở hữu là cơ quan (quy định tại khoản 2 Điều 1 của Nghị quyết này) được cấp chứng chỉ hành nghề luật sư để thực hiện các công việc có tính chất pháp lý nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan nhà nước, cơ quan, tổ chức thuộc hệ thống chính trị, doanh nghiệp nhà nước theo quy định của nghị quyết này và quy định khác của pháp luật có liên quan.

Về tiêu chuẩn của luật sư công, theo nghị quyết, người muốn trở thành luật sư công phải đáp ứng các tiêu chuẩn sau đây: Là cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan Quân đội nhân dân, sĩ quan Công an nhân dân, người làm việc trong doanh nghiệp nhà nước; có tư tưởng chính trị vững vàng, đạo đức nghề nghiệp trong sáng, liêm chính; có đủ tiêu chuẩn luật sư theo quy định của Luật Luật sư; có ít nhất 5 năm kinh nghiệm làm việc thường xuyên, trực tiếp trong lĩnh vực pháp luật hoặc kinh nghiệm tranh tụng, tư vấn pháp luật hoặc giải quyết vụ, việc pháp lý phức tạp theo quy định của Chính phủ.

Cũng theo nghị quyết, Chính phủ sẽ quy định việc tập sự hành nghề luật sư, kiểm tra kết quả tập sự hành nghề luật sư và các tiêu chuẩn của luật sư công phù hợp với vị trí việc làm của cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan Quân đội nhân dân, sĩ quan Công an nhân dân, người làm việc trong doanh nghiệp nhà nước.

Tại thời điểm Nghị quyết này hết hiệu lực thi hành mà các vụ, việc do luật sư công đang thực hiện chưa kết thúc thì được tiếp tục thực hiện cho đến khi kết thúc vụ, việc đó. Khi thực hiện vụ, việc, luật sư công có các quyền, nghĩa vụ và được hưởng chế độ, chính sách theo quy định của Nghị quyết này.

Trường hợp có quy định khác nhau về cùng một vấn đề giữa Nghị quyết này với văn bản quy phạm pháp luật khác thì áp dụng quy định của Nghị quyết này.