Thông lệ thăm châu Phi đầu năm của các Ngoại trưởng Trung Quốc

0:00 / 0:00
0:00
(Ngày Nay) - Khi Ngoại trưởng Tiền Kỳ Tham đến thăm Ethiopia, Uganda, Kenya và Tanzania vào tháng 1 năm 1991, ông đã khởi động cái mà truyền thông nhà nước Trung Quốc gọi là “xu hướng không thể ngăn cản”.
Ngoại trưởng Ai Cập Sameh Shoukry và người đồng cấp Trung Quốc Vương Nghị tổ chức họp báo, tại Cairo, Ai Cập ngày 14/1/2024. Ảnh: Reuters
Ngoại trưởng Ai Cập Sameh Shoukry và người đồng cấp Trung Quốc Vương Nghị tổ chức họp báo, tại Cairo, Ai Cập ngày 14/1/2024. Ảnh: Reuters

Kể từ đó, các ngoại trưởng Trung Quốc đã chọn châu Phi làm điểm dừng chân trong chuyến công du nước ngoài đầu năm, ngay cả sau khi Tiền rời bỏ vai trò này vào năm 1998.

Trong 34 năm liên tiếp, truyền thống này đã được các ngoại trưởng Trung Quốc tuân theo, từ Đường Gia Triền đến Lý Triệu Tinh, Dương Khiết Trì và Tần Cương.

Tháng trước, nhà ngoại giao hàng đầu của Trung Quốc Vương Nghị một lần nữa nêu cao truyền thống này khi ông đến thăm Ai Cập, Tunisia, Togo và Bờ Biển Ngà trong chuyến công du nước ngoài đầu tiên trong năm mới.

Các nhà quan sát coi việc bảo tồn truyền thống lâu đời hàng thập kỷ này là một công cụ ngoại giao và là cách Trung Quốc thể hiện rằng châu Phi luôn đứng đầu trong chương trình nghị sự ngoại giao của nước này và có khả năng sẽ tiếp tục như vậy trong nhiều năm tới.

Tuy nhiên, sự hiện diện của Trung Quốc với khu vực này không phải lúc nào cũng đậm nét. Thay vào đó, các nhà phân tích cho biết họ đã chuyển từ chủ yếu tập trung vào thương mại sang tập trung vào nỗ lực của Bắc Kinh nhằm mở rộng ảnh hưởng trên toàn thế giới.

Lina Benabdallah, giáo sư chính trị và quan hệ quốc tế tại Đại học Wake Forest, cho biết một trong những khía cạnh hấp dẫn nhất là “sự liên tục và thành tích của truyền thống”.

"Điều này đã tạo nên một câu chuyện về sự ổn định và liên tục ưu tiên quan hệ Trung Quốc - châu Phi", giáo sư Benabdallah chỉ ra.

Với việc truyền thống này được duy trì tới nay, có vẻ như nền ngoại giao Trung Quốc đang nhận được đền đáp.

Ngoại trưởng Ai Cập Sameh Shoukry cho biết rất “vui mừng” khi đất nước của ông là chặng đầu tiên trong chuyến công du châu Phi của Ngoại trưởng Vương Nghị, một động thái mà ông cho rằng thể hiện “tình hữu nghị vững chắc và sâu sắc” giữa hai nước.

Tại Togo, Ngoại trưởng Robert Dussey cho biết chuyến đi của ông Vương có "ý nghĩa đặc biệt" và quốc gia Tây Phi này "đánh giá cao" truyền thống cử ngoại trưởng tới thăm châu Phi vào đầu mỗi năm của Bắc Kinh.

Tổng thống Togo Faure Gnassingbe, trong một cuộc gặp riêng với ông Vương, đã nói: “Người dân châu Phi cần một người bạn như Trung Quốc, người quan tâm đến thực tế của châu Phi, lắng nghe yêu cầu của châu Phi và không bao giờ áp đặt ý chí của mình lên người khác”.

Theo chuyên gia Alessandro Arduino từ trường King's College London (Vương quốc Anh), châu Phi “đã và vẫn là ưu tiên hàng đầu của Trung Quốc”.

Tuy nhiên, ông Arduino lưu ý rằng các tương tác của Trung Quốc với lục địa này trước đây “có trọng tâm về ý thức hệ hơn”. Giờ đây, cách tiếp cận của Bắc Kinh là “sự pha trộn chiến lược giữa chủ nghĩa thực dụng địa kinh tế và tham vọng dẫn đầu câu chuyện về Phương Nam toàn cầu” của Bắc Kinh.

Trung Quốc trong những năm gần đây đã tìm cách tự coi mình là nhà lãnh đạo của các nước đang phát triển và Phương Nam toàn cầu.

“Trong thập kỷ qua, Trung Quốc đã nỗ lực chiến lược để định vị mình không chỉ là một cường quốc kinh tế mà còn là một bên tham gia an ninh trong khu vực, thể hiện rõ qua việc tăng cường đào tạo lực lượng quân sự và cảnh sát cho nhiều quốc gia châu Phi, cũng như các nhiệm vụ gìn giữ hòa bình", ông Arduino cho biết.

Trung Quốc là đối tác thương mại lớn nhất của châu Phi trong hơn một thập kỷ, với dữ liệu hải quan năm 2023 cho thấy tổng thương mại đạt 282 tỷ USD.

Trung Quốc đã chi trả cho các dự án lớn ở châu Phi, với hầu hết các nước trong khu vực đều tham gia vào sáng kiến Vành đai và Con đường, dự án đầu tư cơ sở hạ tầng hàng đầu của Bắc Kinh.

Về mặt an ninh, Trung Quốc ngày càng tham gia nhiều hơn vào các nỗ lực gìn giữ hòa bình, chống khủng bố, cướp biển và các biện pháp khác nhờ đầu tư rộng rãi vào khu vực.

Nước này cũng đã tìm cách mở rộng dấu ấn quân sự của mình. Năm 2017, Trung Quốc mở căn cứ hải quân nước ngoài đầu tiên ở Djibouti và tiến hành các cuộc tập trận với nhiều quốc gia châu Phi kể từ đó.

Mandira Bagwandeen, giảng viên khoa học chính trị tại Đại học Stellenbosch ở Nam Phi, cho biết mối quan hệ của Trung Quốc với lục địa này đã phát triển thành “mối quan hệ nhiều mặt và năng động” kể từ chuyến công du của Ngoại trưởng Tiền Kỳ Tham năm 1991.

Bà Bagwandeen lưu ý rằng mối quan hệ ban đầu được xây dựng dựa trên việc đảm bảo và duy trì một liên minh chính trị trong bối cảnh Trung Quốc cộng đồng quốc tế xa lánh vào thập niên 1980.

Nhờ trữ lượng dầu mỏ và các khoáng sản dồi dào, châu Phi sau đó trở thành nhà cung cấp tài nguyên quan trọng cho nền kinh tế đang phát triển của Trung Quốc vào đầu những năm 2000, sau khi Trung Quốc đưa ra chính sách "Đi ra ngoài" để thúc đẩy đầu tư của Trung Quốc ra nước ngoài.

“Các mối quan hệ chính trị vẫn rất quan trọng, đặc biệt là trong bối cảnh địa chính trị hiện nay. Tuy nhiên, mối quan hệ kinh tế đã phát triển ngày càng mạnh mẽ trong những năm qua”, bà Bagwandeen nói. “Châu Phi không chỉ là nhà cung cấp tài nguyên đơn giản cho Trung Quốc mà còn là khu vực có tầm quan trọng chiến lược”.

Trong khi lợi ích tài nguyên sẽ vẫn là trụ cột trong các cam kết của Trung Quốc với khu vực, bà Bagwandeen cho biết lợi ích của Bắc Kinh trong việc đóng một vai trò trong quá trình công nghiệp hóa của châu Phi đã bổ sung thêm một góc độ kinh tế chiến lược mới cho mối quan hệ.

Bà cho biết việc nâng cấp quan hệ với châu Phi lên “đối tác chiến lược toàn diện” vào năm 2015 cho thấy mong muốn của Bắc Kinh tăng cường quan hệ với khu vực trên mọi mặt, từ chính trị, kinh tế đến an ninh.

Vị chuyên gia này cũng lưu ý tương tự rằng Trung Quốc cần “hỗ trợ ngoại giao” trên trường quốc tế khi bắt đầu truyền thống thu hút châu Phi vào năm 1991. Vào thời điểm đó, Trung Quốc cũng cần thị trường cho hàng hóa và nguyên liệu thô cho năng lực sản xuất của mình.

Mặc dù mức độ nhu cầu của Trung Quốc có thể thay đổi một chút, nhưng bà Benabdallah cho rằng khó có khả năng Bắc Kinh sẽ rời bỏ châu Phi, đặc biệt là trong bối cảnh cạnh tranh địa chính trị gay gắt với Washington và châu Âu về ảnh hưởng ở châu Phi.

“Tôi không nghĩ chúng ta sẽ thấy truyền thống này sớm biến mất vì phía Trung Quốc nhận ra rằng nó được các bên châu Phi đánh giá rất cao. Như vậy, những chuyến thăm này là một tài sản quan trọng trong hộp công cụ ngoại giao trong việc hoạch định chính sách đối ngoại của Trung Quốc ở châu Phi”, bà Bagwandeen chỉ ra.

Theo SCMP
Đại tá Nguyễn Hữu Tài và Đại tá, PGS, TS Nguyễn Mạnh Hà tham gia buổi giao lưu, tọa đàm.
70 năm - Vang mãi bản hùng ca Điện Biên
(Ngày Nay) - Nhân dịp kỷ niệm 70 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ (7/5/1954 - 7/5/2024), ngày 16/4, tại Hà Nội, Thư viện Quân đội (Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam) tổ chức giao lưu, tọa đàm với chủ đề “70 năm - Vang mãi bản hùng ca Điện Biên”.
Ảnh minh hoạ.
Xác thực trên 96,4 triệu thông tin nhân khẩu giữa Cơ sở dữ liệu quốc gia về bảo hiểm và dân cư
(Ngày Nay) - Thông tin về triển khai Đề án 06 (Đề án phát triển ứng dụng dữ liệu về dân cư, định danh BHXH Việt Nam cho biết, thực hiện kết nối, chia sẻ dữ liệu, đến nay, trên 96,4 triệu thông tin nhân khẩu có trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về bảo hiểm đã được xác thực với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, trong đó có khoảng 87,7 triệu người đang tham gia, thụ hưởng BHXH, BHYT, bảo hiểm thất nghiệp.
Tập quán xã hội và tín ngưỡng Mo Mường của đồng bào dân tộc Mường (Nho Quan, Ninh Bình) được công nhận Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể
(Ngày Nay) - Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 39/2024/NĐ-CP quy định biện pháp quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể trong các Danh sách của UNESCO và Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Lễ dâng hương Miếu Ông, Miếu Bà tại Lễ hội Chợ Phong lưu Khâu Vai 2023.
Nhiều hoạt động đặc sắc sẽ diễn ra tại Lễ hội Chợ phong lưu Khâu Vai 2024
(Ngày Nay) - Lễ hội Chợ phong lưu Khâu Vai 2024 bao gồm nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật, thể thao phong phú, đa dạng, như: Lễ dâng hương miếu Ông, miếu Bà; giao lưu văn hóa, văn nghệ, trò chơi dân gian truyền thống thi leo cột chinh phục tình yêu, đánh yến, trình diễn thổi khèn Mông, múa nhảy lửa, múa trống đồng; điệu nhảy trên cây của dân tộc Lô Lô, trưng bày và giới thiệu các sản phẩm nông sản đặc trưng...
Ảnh minh hoạ.
Thêm một cây xanh – thêm một hành động bảo vệ môi trường
(Ngày Nay) - Triển khai Đề án “Trồng một tỷ cây xanh giai đoạn 2021-2025” của Thủ tướng Chính phủ, năm 2024 Bộ Tài nguyên và Môi trường tiếp tục giao cho các đơn vị chức năng phối hợp tổ chức trồng cây phục hồi hệ sinh thái rừng, rừng đầu nguồn, khu bảo tồn, rừng cây chắn sóng… với số lượng cây dự kiến trên 250.000 cây.
Đèn Maple Leaf của Tiffany Studios. Ảnh: The Lamps of Louis Comfort Tiffany
Họa tiết lá phong: Khi nghệ thuật hòa quyện cùng thiên nhiên trên đèn kính màu Tiffany
(Ngày Nay) - Cuốn hút như những chiếc lá phong mùa thu, đèn Maple Leaf của Tiffany Studios là một kiệt tác nghệ thuật kết hợp tinh tế giữa vẻ đẹp tự nhiên và sự sáng tạo của con người. Từng đường nét, từng sắc thái màu sắc đều được trau chuốt tỉ mỉ, mang đến một bức tranh đầy ấn tượng.
Đồng chí Bí thư Tỉnh ủy Đoàn Minh Huấn khởi trống khai mạc lễ hội.
Ninh Bình: Khai mạc Lễ hội Đền Thánh Nguyễn năm 2024
(Ngày Nay) - Tối 16/4, tại Khu di tích kiến trúc nghệ thuật Quốc gia Đền Thánh Nguyễn (xã Gia Thắng và Gia Tiến, huyện Gia Viễn, tỉnh Ninh Bình), UBND huyện Gia Viễn khai mạc Lễ hội Đền Thánh Nguyễn năm 2024. Đây là lễ hội gắn liền với cuộc đời, sự nghiệp và truyền thuyết về Thiền sư Nguyễn Minh Không.