Tại thủ đô Jakarta, hình ảnh những chú mèo nằm dài bên vỉa hè, len lỏi giữa dòng người ở ga tàu hay chờ được cho ăn trước các quán cà phê đã trở thành một phần quen thuộc của đời sống đô thị.
Thế nhưng phía sau sự đáng yêu ấy là một bài toán mà chính quyền thủ đô Indonesia đang nỗ lực giải quyết: số lượng mèo hoang ngày càng tăng nhanh và có nguy cơ vượt ngoài tầm kiểm soát.
Theo một số ước tính, Jakarta hiện có tới 1,5 triệu mèo hoang, tương đương khoảng một con mèo trên mỗi 10 cư dân. Đây được xem là một trong những quần thể mèo lang thang lớn nhất thế giới.
Tình trạng này xuất phát từ nhiều nguyên nhân, trong đó có thói quen cho mèo ăn của người dân nhưng không đi kèm các biện pháp kiểm soát sinh sản. Với nhiều người Indonesia, mèo là loài vật gần gũi và được yêu quý. Không ít người thường xuyên để lại thức ăn, nước uống cho những chú mèo sống trên đường phố.
“Tôi thích có mèo xung quanh. Chúng giúp mọi người cảm thấy vui vẻ hơn,” anh Saiful Faizin, một người bán hàng rong ở Jakarta, chia sẻ.
Tuy nhiên, các tổ chức bảo vệ động vật cảnh báo rằng nếu không có biện pháp kiểm soát sinh sản của loài mèo, số lượng mèo tăng theo cấp số nhân. Một con mèo cái có thể sinh từ 3 đến 4 lứa mỗi năm, mỗi lứa từ 4-8 con. Chỉ sau vài năm, số lượng mèo trên đường phố có thể tăng mạnh.
Bên cạnh lợi ích như giúp kiểm soát chuột, số lượng mèo hoang quá lớn cũng kéo theo nhiều hệ lụy. Người dân thường phàn nàn về tiếng ồn từ những cuộc tranh giành lãnh thổ, mùi hôi từ nước tiểu mèo hay các thiệt hại nhỏ như yên xe máy bị cào rách. Nhiều con mèo cũng thường xuyên trở thành nạn nhân của giao thông đông đúc tại thành phố hơn 11 triệu dân này.
Trước thực trạng đó, Jakarta đang đẩy mạnh chương trình “bắt-triệt sản-thả lại,” được xem là giải pháp nhân đạo và hiệu quả nhất hiện nay. Những con mèo hoang sau khi được bắt sẽ được đưa tới các cơ sở thú y để triệt sản trước khi được thả trở lại môi trường sống quen thuộc.
Năm 2025, thành phố đã triệt sản khoảng 21.000 con mèo. Chính quyền Jakarta tiếp tục dành ngân sách khoảng 3,5 tỷ rupiah (gần 200.000 USD) cho chương trình này trong năm 2026.
Các tổ chức xã hội cũng tham gia tích cực vào nỗ lực kiểm soát quần thể mèo. Tổ chức Let's Adopt Indonesia cho biết họ đã triệt sản hơn 2.200 con mèo tại Jakarta chỉ trong năm ngoái nhờ nguồn tài trợ từ các nhà hảo tâm và quỹ quốc tế.
Tuy nhiên, giới chức địa phương thừa nhận những con số trên vẫn chưa đủ để tạo ra bước ngoặt. Theo các chuyên gia, ít nhất 70% số mèo hoang cần được triệt sản thì mới có thể kiểm soát được tốc độ gia tăng dân số mèo trong dài hạn.
Đối với Jakarta, đây không chỉ là câu chuyện về động vật mà còn là một thách thức quản lý đô thị. Thành phố đang phải tìm cách cân bằng giữa tình yêu của người dân dành cho loài mèo và nhu cầu kiểm soát một quần thể động vật đang phát triển quá nhanh.
Giữa những tòa nhà cao tầng và dòng xe cộ tấp nập của thủ đô Indonesia, cuộc chiến ngăn chặn “bùng nổ dân số” mèo vẫn đang tiếp diễn. Nếu thành công, đây có thể là bài học cho nhiều đô thị lớn khác trong khu vực đang đối mặt với tình trạng tương tự.
