Đây là vấn đề được các chuyên gia, cơ quan quản lý và cộng đồng doanh nghiệp tập trung thảo luận tại Hội thảo “Tham vấn chính sách, giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh, gợi mở định hướng hoàn thiện chính sách trong giai đoạn mới” diễn ra ngày 23/6.
Phát biểu tại hội thảo, TS. Tô Hoài Nam, Phó Chủ tịch Thường trực kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam (VINASME), cho rằng khu vực kinh tế tư nhân đã có những bước phát triển mạnh mẽ, ngày càng khẳng định vai trò là động lực quan trọng của nền kinh tế. Tuy nhiên, một nghịch lý đang tồn tại là các doanh nghiệp yếu thế nhất lại khó tiếp cận các chính sách hỗ trợ nhất.
Theo ông Nam, khoảng cách giữa chính sách và thực tiễn vẫn còn khá lớn. Nhiều chương trình hỗ trợ được ban hành nhưng chưa thực sự đi tới đúng đối tượng, khiến nguồn lực hỗ trợ bị phân tán, hiệu quả lan tỏa chưa cao.
Từ thực tế đó, đại diện VINASME cho rằng việc sửa đổi Luật Hỗ trợ DNNVV cần thay đổi tư duy tiếp cận. Không chỉ bổ sung thêm chính sách, điều quan trọng là phải thiết kế cơ chế để chính sách được triển khai hiệu quả, dễ tiếp cận và mang lại giá trị thực chất cho doanh nghiệp.
Một trong những nội dung được nhiều đại biểu quan tâm là hỗ trợ hộ kinh doanh chuyển đổi lên mô hình doanh nghiệp. Theo TS. Tô Hoài Nam, đây là giai đoạn quan trọng nhưng cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro. Không ít hộ kinh doanh dù có tiềm lực vẫn e ngại chuyển đổi vì thủ tục hành chính, nghĩa vụ thuế và các yêu cầu quản trị phức tạp hơn.
 |
TS. Tô Hoài Nam, Phó Chủ tịch Thường trực kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam (VINASME) |
"Nếu không có chính sách đủ mạnh để đồng hành trong giai đoạn này, quá trình chuyển đổi sẽ tiếp tục diễn ra chậm, làm hạn chế quy mô và chất lượng của khu vực doanh nghiệp", ông Nam nhận định.
Theo thống kê, khu vực kinh tế tư nhân đang giữ vai trò ngày càng quan trọng trong nền kinh tế Hà Nội cũng như cả nước. Riêng tại Hà Nội, năm 2025 có hơn 32.400 doanh nghiệp thành lập mới. Sáu tháng đầu năm 2026, thành phố ước cấp đăng ký thành lập mới cho khoảng 19.000 doanh nghiệp với tổng vốn đăng ký gần 398.000 tỷ đồng, tăng 21% về số lượng doanh nghiệp và tăng 145% về vốn đăng ký so với cùng kỳ năm trước.
Đến cuối năm 2025, khu vực kinh tế tư nhân đóng góp khoảng 45-50% GRDP của Hà Nội, chiếm gần 58% tổng vốn đầu tư toàn xã hội và tạo ra gần 80% việc làm mới mỗi năm.
Trong bức tranh đó, DNNVV vẫn là lực lượng nòng cốt của khu vực kinh tế tư nhân. Không chỉ tạo việc làm cho hàng triệu lao động, các doanh nghiệp này còn đóng vai trò quan trọng trong đổi mới sáng tạo, phát triển các mô hình kinh doanh mới, tham gia chuỗi cung ứng và thúc đẩy quá trình chuyển đổi từ kinh tế hộ sang kinh tế doanh nghiệp.
Đánh giá về quá trình thực hiện Luật Hỗ trợ DNNVV, ông Bùi Anh Tuấn, Cục trưởng Cục Phát triển kinh tế tư nhân và kinh tế tập thể (Bộ Tài chính), cho biết sau hơn 8 năm triển khai, hệ thống pháp luật hỗ trợ DNNVV đã từng bước được hoàn thiện với hàng loạt nghị định, thông tư và quy định liên quan đến tín dụng, đất đai, đào tạo, tư vấn, chuyển đổi số và phát triển thị trường.
Tuy nhiên, thực tế vẫn còn nhiều hạn chế. Trong đó, tiêu chí xác định DNNVV còn phức tạp khi sử dụng đồng thời tiêu chí lao động tham gia bảo hiểm xã hội với doanh thu hoặc nguồn vốn. Một số nhóm doanh nghiệp cần ưu tiên hỗ trợ chưa được nhận diện đầy đủ trong bối cảnh công nghệ số và trí tuệ nhân tạo đang làm thay đổi phương thức sản xuất kinh doanh.
Bên cạnh đó, nhiều chính sách chưa đáp ứng yêu cầu phát triển mới. Tỷ trọng tín dụng dành cho DNNVV hiện chỉ chiếm khoảng 19-20% tổng dư nợ toàn nền kinh tế. Hệ sinh thái hỗ trợ doanh nghiệp còn phân tán, thiếu liên kết và chất lượng dịch vụ chưa đồng đều giữa các địa phương.
Theo ông Tuấn, dự thảo luật sửa đổi tập trung vào ba nhóm chính sách lớn gồm hoàn thiện tiêu chí xác định DNNVV; đổi mới toàn diện các chính sách hỗ trợ; đồng thời phát triển hệ sinh thái hỗ trợ doanh nghiệp theo hướng hiện đại, minh bạch và lấy doanh nghiệp làm trung tâm.
Tại hội thảo, các chuyên gia đã chia sẻ ý kiến, nhằm hoàn thiện khung pháp lý, đánh giá hiệu quả thực chất của chính sách, hướng tới phát triển “đúng vai trò của kinh tế tư nhân, mà ở đó DNNVV là lực lượng nòng cốt”, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội Việt Nam.
Việc sửa đổi Luật Hỗ trợ DNNVV vì thế không chỉ là câu chuyện hoàn thiện quy định pháp luật mà còn là cơ hội để tạo dựng niềm tin cho cộng đồng doanh nghiệp. Khi chính sách thực sự đi vào cuộc sống, hàng triệu doanh nghiệp nhỏ và vừa sẽ có thêm động lực đầu tư, mở rộng sản xuất, đóng góp mạnh mẽ hơn cho tăng trưởng kinh tế và quá trình phát triển khu vực kinh tế tư nhân trong giai đoạn tới.
