Quá trình chuyển dịch năng lượng của Việt Nam đang bước vào giai đoạn triển khai mang tính quyết định. Quy hoạch Điện VIII (PDP8R) điều chỉnh cho thấy những thay đổi rõ rệt trong định hướng phát triển đến năm 2030, hướng đến mục tiêu cân bằng giữa tăng trưởng kinh tế và yêu cầu xây dựng hệ thống điện bền vững, có khả năng chống chịu cao. Thách thức lớn nhất của Việt Nam hiện nay không nằm ở việc đặt ra các mục tiêu tham vọng, mà ở khả năng chuyển hóa chính sách thành kết quả vận hành thực tế, trong bối cảnh nhu cầu điện công nghiệp gia tăng nhanh chóng, cùng áp lực ngày càng lớn đối với việc nâng cấp hệ thống và thu hút đầu tư. Trên lộ trình hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng GDP bình quân hằng năm ít nhất 10% từ đây đến 2030 của Việt Nam, nhu cầu về một hệ thống năng lượng ổn định, sẵn sàng cho tương lai trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.
Qua nhiều thập kỷ đồng hành cùng ngành điện Việt Nam, GE Vernova không ngừng đóng góp vào hành trình hiện thực hóa mục tiêu chuyển dịch năng lượng của đất nước. Những nỗ lực này được thể hiện qua việc liên tục phát triển công nghệ mới, củng cố năng lực sản xuất trong nước và nâng cao tay nghề đội ngũ kỹ sư địa phương.
Thúc đẩy tương lai năng lượng Việt Nam với năng lực làm chủ công nghệ và quy mô công nghiệp
Việc hiện thực hóa các mục tiêu của PDP8R đòi hỏi sự kết hợp giữa năng lực làm chủ công nghệ và quy mô hạ tầng công nghiệp vững chắc, đảm bảo các hệ thống tiên tiến không chỉ được đưa vào vận hành mà còn có thể duy trì và mở rộng dài hạn tại Việt Nam. Trên khắp châu Á, các hệ thống năng lượng đang phát triển theo hướng hybrid nhằm cân bằng giữa yêu cầu về độ tin cậy và mục tiêu giảm phát thải. Việt Nam cũng đang đi theo lộ trình tương tự, trong đó điện khí đóng vai trò nhiên liệu chuyển tiếp, hỗ trợ tích hợp các nguồn năng lượng tái tạo. Hiện nay, hơn 25 tuabin khí của GE Vernova đang vận hành tại 10 nhà máy điện trên cả nước, cung cấp khoảng 30% nhu cầu điện quốc gia. Các tuabin khí thế hệ H-class mới nhất được triển khai tại nhà máy Nhơn Trạch 3 & 4 – nhà máy điện khí LNG đầu tiên của Việt Nam - có thể cung cấp 1,6 GW cho mạng lưới điện. Được thiết kế với khả năng sử dụng nhiên liệu linh hoạt, các tuabin khí này có thể chuyển đổi sang vận hành nhờ sử dụng hydro, phù hợp với mục tiêu hướng đến Net Zero vào năm 2050, vừa bảo đảm độ tin cậy ở hiện tại, vừa chuẩn bị cho một hệ thống năng lượng bền vững và phát thải thấp hơn trong tương lai.
Hiện đại hóa lưới điện là một trụ cột quan trọng khác trong tiến trình chuyển dịch năng lượng. PDP8R xác định nhu cầu đầu tư khẩn cấp khoảng 33,4 tỷ USD cho lưới điện đến năm 2035, đây là quy mô đòi hỏi công nghệ tân tiến cùng kinh nghiệm vận hành sâu rộng. Việc triển khai điện mặt trời và điện gió với tốc độ và quy mô chưa từng có trước đây ở Việt Nam, đặc biệt tại khu vực Nam Trung Bộ đã mang đến nhiều áp lực cho hệ thống hạ tầng, gây tắc nghẽn lưới điện và làm suy giảm công suất năng lượng tái tạo do lưới không thể truyền tải an toàn lượng điện phát ra. Với hơn 100 năm kinh nghiệm hỗ trợ 90% các đơn vị truyền tải điện trên toàn cầu, GE Vernova sở hữu nền tảng công nghệ và chuyên môn đóng góp vào việc giải quyết thách thức này.
Các giải pháp như Truyền tải điện cao áp một chiều (High-Voltage Direct Current - HVDC), Hệ thống Truyền tải Điện Xoay chiều linh hoạt (Flexible AC Transmission Systems - FACTS), máy biến áp điện (Power Transformers) hay thiết bị đóng cắt cách điện bằng khí (Gas-Insulated Switchgear – GIS) cho phép truyền tải điện hiệu quả với công suất lớn, đồng thời duy trì độ ổn định của hệ thống khi tỷ trọng năng lượng tái tạo ngày càng tăng. Tại Việt Nam, các thiết bị đóng cắt cao áp của GE Vernova hiện đã được triển khai tại khoảng 30% các trạm biến áp 500 kV, góp phần tăng cường khả năng chống chịu của lưới điện trong quá trình mở rộng công suất năng lượng tái tạo theo PDP8. Khi quy mô lưới điện tiếp tục được mở rộng, quá trình hiện đại hóa không chỉ dừng lại ở việc đầu tư vào cơ sở hạ tầng mới, mà còn đòi hỏi những bước tiến trong vận hành theo thời gian thực. Các nền tảng số như GridBeats™ của GE Vernova hỗ trợ các đơn vị điện lực tối ưu hóa công suất và nâng cao khả năng chống chịu Đội ngũ chuyên gia với kinh nghiệm tư vấn sâu rộng của doanh nghiệp cũng đóng góp vào việc thiết kế và phát triển hạ tầng truyền tải một cách hiệu quả.
Các công nghệ tiên tiến chỉ có thể tạo ra tác động bền vững khi được hỗ trợ bởi hạ tầng công nghiệp phù hợp. Tiến trình triển khai PDP8 của Việt Nam sẽ phụ thuộc vào nền tảng công nghiệp để xây dựng, vận hành và duy trì các tài sản năng lượng trọng yếu theo thời gian. Với một hệ sinh thái các trung tâm dịch vụ và sản xuất được kết nối chặt chẽ – từ hoạt động trùng tu tuabin tại xưởng Phú Mỹ, sản xuất thiết bị thu hồi nhiệt tại cơ sở Dung Quất, đến chế tạo linh kiện điện gió tại Hải Phòng – GE Vernova thể hiện năng lực công nghiệp giúp nâng cao độ tin cậy của hệ thống và rút ngắn tiến độ triển khai các dự án năng lượng. Năng lực này sẽ đóng vai trò then chốt khi Việt Nam tiếp tục củng cố hạ tầng năng lượng theo PDP8, bảo đảm các công nghệ mới không chỉ được đưa vào vận hành mà còn được duy trì bền vững thông qua một hệ sinh thái nội địa vững chắc.
Hợp tác và nguồn nhân lực – nền tảng của khả năng chống chịu và phát triển bền vững
Với kinh nghiệm hỗ trợ các hệ thống điện tại châu Á và Việt Nam qua nhiều thập kỷ, GE Vernova nhận thấy rằng quá trình phát triển hệ thống năng lượng diễn ra nhanh nhất khi sự hợp tác giữa cơ quan chính phủ, các đơn vị điện lực và nhà cung cấp công nghệ được xây dựng bền chặt trên nền tảng tin cậy và trách nhiệm.
Thực tế cho thấy, việc hợp tác với các đối tác có năng lực và kinh nghiệm, không chỉ ở khía cạnh chuyên môn kỹ thuật mà còn ở khả năng kết nối chính sách, đầu tư và triển khai trong cùng một lộ trình đã mang đến nhiều lợi ích cho ngành năng lượng Việt Nam. Trong nhiều năm qua, sự hợp tác giữa GE Vernova và các đơn vị điện lực quốc gia như Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) cho thấy việc kết nối kỹ thuật từ sớm và chia sẻ kiến thức một cách cởi mở giúp các dự án chuyển từ giai đoạn quy hoạch sang vận hành hiệu quả hơn. Việc xây dựng niềm tin, thống nhất tiêu chuẩn và chia sẻ trách nhiệm giữa các bên chính là những yếu tố góp phần hạn chế chậm trễ và nâng cao hiệu quả vận hành dài hạn.
Duy trì đà chuyển dịch năng lượng của Việt Nam cũng đòi hỏi đầu tư liên tục vào con người. Hiện nay, hơn 1.100 kỹ sư, kỹ thuật viên và chuyên gia người Việt đang làm việc trong các hoạt động sản xuất, dịch vụ và triển khai dự án của GE Vernova, góp phần mở mang kiến thức kỹ thuật sâu rộng vốn cần thiết cho tiến trình này. Bên cạnh đó, các sáng kiến như dự án RENEW Skills được phát triển giữa GE Vernova Foundation và Trường Đại học Điện lực đang tạo điều kiện để thế hệ nhân tài tiếp theo tiếp cận thực tiễn với các hệ thống năng lượng hiện đại và các công cụ số.
PDP8R mang đến cho Việt Nam một lộ trình rõ ràng hướng tới hệ thống điện ổn định và tin cậy hơn. Thành công của quy hoạch này sẽ phụ thuộc vào việc Việt Nam có thể kết hợp hiệu quả các công nghệ phù hợp, năng lực công nghiệp vững mạnh và nguồn nhân lực có chuyên môn sâu rộng để hiện thực hóa tầm nhìn đã đặt ra. Những tiến triển bước đầu đã có thể nhìn thấy và cho thấy quá trình chuyển dịch năng lượng đang được triển khai. Trong bối cảnh đó, GE Vernova sẽ tiếp tục đóng góp vào nỗ lực chung này, thông qua việc đóng góp chuyên môn, chia sẻ kinh nghiệm toàn cầu và đồng hành cùng các đơn vị trong ngành nhằm góp phần chuyển hóa tham vọng năng lượng quốc gia thành những kết quả cụ thể và bền vững.
