Nhân Ngày Thế giới Phòng chống Tiểu đường 14/11, Hiệp hội Tiểu đường và Diabetes Liga tại Bỉ đã phát động chiến dịch truyền thông “Tiểu đường - mối đe dọa vô hình”, nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng về mức độ nguy hiểm của căn bệnh này và tầm quan trọng của việc theo dõi sức khỏe thường xuyên.
Theo các chuyên gia, nhiều triệu chứng ban đầu của tiểu đường thường dễ bị bỏ qua như khát nước kéo dài, đi tiểu nhiều, mệt mỏi bất thường, nhìn mờ, sụt cân dù ăn nhiều, vết thương lâu lành hay cảm giác tê buốt tay chân. Đáng chú ý, thống kê cho thấy cứ 2 người mắc bệnh thì có 1 người không biết mình đã bị tiểu đường. Tiểu đường Type 2, dạng phổ biến nhất, thường tiến triển âm thầm và gây tổn thương trước khi được phát hiện, trong khi hơn một phần tư bệnh nhân chỉ được chẩn đoán sau khi biến chứng đã xuất hiện.
Chiến dịch truyền thông lần này tập trung vào những biến chứng mạn tính, vấn đề ảnh hưởng trực tiếp tới chất lượng sống của người bệnh. Các biến chứng thường gặp gồm tổn thương mắt, bàn chân, dây thần kinh và đặc biệt là các bệnh lý tim mạch. Số liệu từ Chương trình Thúc đẩy Chất lượng và Dịch tễ học về Tiểu đường (IQED) ghi nhận trong nhóm bệnh nhân 50 - 74 tuổi mắc tiểu đường Type 2 phải tiêm insulin hàng ngày, tỷ lệ biến chứng vẫn ở mức cao: 38% tổn thương thận, 36% mắc bệnh tim mạch, 33% suy giảm thị lực và 28% gặp vấn đề về bàn chân.
Bác sĩ Jean-Christophe Philips, Điều phối viên Ủy ban Khoa học của Hiệp hội Tiểu đường, cảnh báo tiểu đường có thể âm thầm gây tổn thương các cơ quan quan trọng như tim, thận và mắt nếu người bệnh không được theo dõi liên tục. Ông nhấn mạnh việc phát hiện sớm và kiểm soát các yếu tố nguy cơ như hút thuốc, thừa cân, huyết áp cao hay cholesterol cao đóng vai trò quan trọng trong phòng ngừa biến chứng.
Kết quả khảo sát trực tuyến đối với hơn 2.500 người trưởng thành mắc tiểu đường tại Bỉ cho thấy tác động sâu rộng của bệnh đối với cuộc sống: hơn 55% thừa nhận sức khỏe thể chất bị ảnh hưởng, 41% lo ngại về chất lượng sống, 40% phải chi nhiều hơn cho chăm sóc y tế và 25% gặp vấn đề tâm lý.
Mặc dù việc khám định kỳ, điều trị phù hợp và duy trì lối sống lành mạnh có thể giảm đáng kể biến chứng, song báo cáo của IQED phát hiện nhiều bệnh nhân vẫn chưa được theo dõi đúng mức. Ở nhóm được chăm sóc ban đầu bởi bác sĩ gia đình, chỉ một bộ phận nhỏ thực hiện đầy đủ các xét nghiệm cần thiết hàng năm. Nguyên nhân xuất phát từ thiếu nhận thức, tâm lý ngại khám, chậm điều chỉnh phác đồ điều trị, ít được chuyển tuyến khám chuyên sâu hoặc thời gian chờ gặp chuyên gia quá dài.
Với những bệnh nhân phải tiêm insulin nhiều lần mỗi ngày, việc theo dõi tại bệnh viện giúp hơn 90% người bệnh được kiểm tra toàn diện hàng năm, bao gồm xét nghiệm chức năng thận, HbA1c, huyết áp, chỉ số cơ thể, mỡ máu và khám mắt, chân, định kỳ.
Các chuyên gia nhấn mạnh bên cạnh các đợt kiểm tra y tế, điều trị sớm và phù hợp có vai trò then chốt. Một số loại thuốc thế hệ mới như GLP-1 hay SGLT2 đã chứng tỏ hiệu quả rõ rệt trong việc giảm nguy cơ biến chứng và tử vong nếu được sử dụng sớm.
Cùng với đó, duy trì lối sống lành mạnh, ăn uống cân bằng, vận động thường xuyên, giữ cân nặng hợp lý, không hút thuốc và hạn chế rượu bia, được cho là có thể giúp ổn định đường huyết và ngăn ngừa nguy cơ lâu dài.
