Trò chơi được nhắc đến trong nghiên cứu hoạt động theo cơ chế khá đặc biệt. Người chơi phải đồng thời nhận diện một hình ảnh chính (như ô tô hoặc máy kéo) và xác định vị trí của một biển báo xuất hiện thoáng qua giữa nhiều yếu tố gây nhiễu. Khi tiến bộ, tốc độ hiển thị ngày càng nhanh, buộc não bộ phải xử lý thông tin trong thời gian cực ngắn.
Theo các nhà khoa học, đây là dạng nhiệm vụ phân tán sự chú ý, nơi người chơi không thể dựa vào chiến lược có ý thức, mà phải liên tục điều chỉnh cách phân bổ sự tập trung. Điều đáng chú ý là dạng học này sử dụng các vùng não khác với những bài tập trí nhớ hay suy luận thông thường, và có xu hướng bền vững hơn theo thời gian.
Kết quả trên đến từ chương trình nghiên cứu ACTIVE (Huấn luyện Nhận thức Nâng cao cho Người cao tuổi), bắt đầu từ năm 1998 với hơn 2.800 người tham gia, độ tuổi trung bình 74. Các tình nguyện viên được chia thành ba nhóm huấn luyện: trí nhớ, suy luận và tốc độ xử lý thông tin, cùng một nhóm đối chứng.
Nghiên cứu cho thấy chỉ nhóm luyện tập trò chơi tốc độ xử lý thông tin cho thấy sự giảm đáng kể nguy cơ sa sút trí tuệ, khoảng 25% so với nhóm không được huấn luyện.
Tuy nhiên, hiệu quả này không xuất hiện ở tất cả người tham gia. Những người hưởng lợi là những người không chỉ tham gia chương trình huấn luyện ban đầu mà còn tiếp tục các buổi “tăng cường” sau đó. Tổng thời gian luyện tập chỉ khoảng 22,5 giờ – một con số tương đối khiêm tốn so với thời gian nghiên cứu.
Dù cơ chế chính xác vẫn cần được làm rõ, các chuyên gia đưa ra một số giả thuyết: Bài tập có độ khó cao và liên tục thay đổi buộc nhiều vùng não hoạt động đồng thời, từ đó tăng cường kết nối thần kinh. Đây là khả năng giúp não duy trì chức năng bình thường dù đã có tổn thương tiềm ẩn, yếu tố quan trọng trong việc trì hoãn biểu hiện của bệnh Alzheimer. Đồng thời, một số nghiên cứu cho thấy luyện tập tốc độ có thể giúp bảo tồn acetylcholine – chất dẫn truyền thần kinh liên quan đến sự chú ý và tỉnh táo.
Song, một số nhà khoa học chỉ ra rằng dữ liệu chẩn đoán trong nghiên cứu dựa trên hồ sơ y tế, không phải đánh giá lâm sàng chuyên sâu. Do đó, chưa thể khẳng định rõ ràng liệu trò chơi có tác động trực tiếp đến cơ chế bệnh hay chỉ ảnh hưởng đến biểu hiện bên ngoài.
Ngoài ra, việc cải thiện một kỹ năng cụ thể như tốc độ xử lý không đồng nghĩa chắc chắn với việc bảo vệ toàn diện chức năng nhận thức.
Các chuyên gia đồng thuận rằng rèn luyện nhận thức chỉ là một phần trong bức tranh lớn của sức khỏe não bộ. Để giảm nguy cơ sa sút trí tuệ, cần một cách tiếp cận tổng thể như duy trì chế độ ăn lành mạnh, tập thể dục thường xuyên, kiểm soát huyết áp, ngủ đủ giấc, giảm căng thẳng, giữ kết nối xã hội tích cực
