Người ta hay nói “mỗi ngày một quả táo giúp bạn tránh xa bác sỹ,” nhưng nghiên cứu mới từ Đại học Cincinnati (Mỹ) lại chỉ ra một ứng viên tiềm năng khác, đó là quả việt quất.
Không chỉ là loại trái cây quen thuộc trong các món tráng miệng, sinh tố hay salad, việt quất còn được chứng minh có thể giúp giảm nguy cơ mất trí nhớ khi về già.
Anthocyanin - bí mật trong sắc tím của việt quất
Công trình do Tiến sỹ Robert Krikorian - chuyên gia tâm lý học và thần kinh học hành vi - dẫn đầu, đăng trên Tạp chí Nutrients, đã tìm ra mối liên hệ giữa việc bổ sung việt quất thường xuyên với khả năng cải thiện trí nhớ và sức khỏe não bộ ở người trung niên có nguy cơ cao mắc bệnh Alzheimer hoặc suy giảm nhận thức.
Trong nhiều năm, nhóm của Tiến sỹ Krikorian đã tập trung nghiên cứu các loại quả mọng. Trong đó, việt quất đặc biệt nổi bật nhờ hàm lượng anthocyanin - hợp chất chống oxy hóa mạnh mẽ tạo màu xanh tím cho quả.
Ở thực vật, anthocyanin giúp cây chống lại tia cực tím và vi khuẩn; còn ở con người, chúng góp phần giảm viêm, cải thiện trao đổi chất và tăng cường năng lượng cho tế bào.
Không chỉ việt quất, các loại thực phẩm như mâm xôi, gạo lứt đen hay đậu nành đen cũng giàu anthocyanin. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, việt quất sở hữu sự cân bằng đặc biệt giữa vị ngon, dễ sử dụng trong chế độ ăn hàng ngày và giá trị dinh dưỡng vượt trội.
Phương pháp nghiên cứu
Nghiên cứu tuyển chọn 33 người trong độ tuổi 50-65 tại thành phố Cincinnati. Đây là nhóm thừa cân, có tình trạng tiền tiểu đường (kháng insulin) và xuất hiện những dấu hiệu sớm của suy giảm trí nhớ.
Theo thống kê, khoảng 50% dân số Mỹ ở tuổi trung niên đang ở tình trạng tiền tiểu đường - vốn được xem là yếu tố nguy cơ của nhiều bệnh mạn tính, trong đó có Alzheimer.
Trong 12 tuần, các tình nguyện viên được yêu cầu không ăn bất kỳ loại quả mọng nào khác ngoài gói bổ sung được cấp. Một nửa số người tham gia được dùng bột chứa lượng việt quất tương đương nửa cốc quả tươi mỗi ngày, số còn lại dùng giả dược.
Song song với đó, họ thực hiện các bài kiểm tra nhận thức để đo trí nhớ làm việc, khả năng linh hoạt tinh thần và mức độ tập trung - những năng lực thường suy giảm sớm ở người bị mất trí nhớ.
Kết quả bất ngờ
Kết quả nghiên cứu ở nhóm bổ sung việt quất cho thấy sự cải thiện đáng kể ở các bài kiểm tra trí nhớ, đặc biệt là khả năng lọc bỏ thông tin không liên quan khi học và ghi nhớ.
Đây là kỹ năng quan trọng trong sinh hoạt hàng ngày, chẳng hạn như nhớ một cuộc hẹn giữa hàng loạt công việc chồng chéo.
Ngoài ra, nhóm này còn có mức insulin lúc đói thấp hơn, chứng tỏ chức năng trao đổi chất tốt hơn - cơ thể dễ dàng đốt cháy chất béo để tạo năng lượng.
Một điểm thú vị nữa là họ biểu hiện dấu hiệu của “tách rời ty thể” - quá trình tế bào liên quan đến tuổi thọ dài hơn và giảm stress oxy hóa, vốn là thủ phạm gây mệt mỏi và suy giảm trí nhớ.
“Những phát hiện này gợi ý việt quất có thể tác động đến não bộ và cả sự chuyển hóa năng lượng của cơ thể. Đây là một hướng nghiên cứu rất tiềm năng,” Tiến sỹ Krikorian chia sẻ.
Giải pháp an toàn và lành mạnh
Dù quy mô nghiên cứu còn nhỏ nhưng kết quả mang lại niềm hy vọng lớn: chỉ một thói quen đơn giản như thêm một cốc sinh tố việt quất vào bữa sáng, hay rắc vài quả tươi lên sữa chua, ngũ cốc mỗi ngày, có thể hỗ trợ não bộ khỏe mạnh hơn về lâu dài.
Việt quất vốn đã quen thuộc trong thực đơn ăn kiêng, giảm cân nhờ ít calo, giàu chất xơ và chất chống oxy hóa. Giờ đây, việc bổ sung hàng ngày loại quả này còn có thể được xem là một sự “đầu tư sớm” cho sức khỏe não bộ, đặc biệt với những ai có nguy cơ tiền tiểu đường hoặc tiền sử gia đình mắc Alzheimer.
Tiến sỹ Krikorian nhấn mạnh: “Bệnh Alzheimer và các chứng suy giảm trí nhớ phát triển trong nhiều năm, bắt đầu từ tuổi trung niên. Việc phòng ngừa sớm là rất quan trọng. Trong khi chờ thêm nghiên cứu, việc ăn việt quất thường xuyên là một lựa chọn lành mạnh và an toàn cho mọi người”.
