Câu chuyện tưởng như riêng của cộng đồng Phật tử Việt Nam tại Nhật Bản lại khiến cả khán phòng lắng lại. Bởi ẩn sau đó là một giá trị văn hóa sâu xa – văn hóa của lòng nhân ái và tinh thần cộng đồng, thứ đã trở thành sợi dây kết nối không chỉ giữa người Việt với nhau, mà còn giữa người Việt và người Nhật trong thời khắc khó khăn nhất của nhân loại.
Văn hóa Việt trong hành động sẻ chia
Đại dịch COVID-19 bùng phát từ đầu năm 2020 đã khiến hàng nghìn người Việt tại Nhật rơi vào cảnh mất việc, thiếu nơi ở, không đủ lương thực, hoặc gặp vấn đề tâm lý. Trong bối cảnh đó, Hội Phật tử Việt Nam tại Nhật Bản đã khởi xướng chương trình “Món quà yêu thương”, phối hợp với Đại sứ quán Việt Nam tại Nhật, các hội đoàn, doanh nghiệp, hãng hàng không và các ngôi chùa Việt trên đất Nhật.
Chỉ trong thời gian ngắn, chương trình đã phân phát hơn 180 tấn gạo, 7.000 thùng mì, 1.000 tấn thực phẩm và 5 triệu khẩu trang, hỗ trợ hơn 60.000 suất quà đến tay những người gặp khó khăn. Bên cạnh đó là 19 chuyến xe buýt 0 đồng đưa 245 người về nước, các khu nhà cộng đồng tạm trú cho hơn 2.000 người (trong đó có 107 phụ nữ mang thai), cùng các hoạt động tư vấn y tế, cầu an, kết nối việc làm, và trấn an tinh thần thông qua các khóa tu niệm Phật.
Những con số ấy không chỉ phản ánh nỗ lực cứu trợ, mà còn là biểu tượng cho năng lực văn hóa của một cộng đồng, nơi tôn giáo, tinh thần Việt và tình người hòa quyện để tạo nên sức mạnh vượt lên nghịch cảnh.
 |
 |
 |
Khi lòng nhân ái trở thành “công nghiệp văn hóa”
Tại hội nghị, ông Yuji Suzuki, Tổng Giám đốc Liên hiệp các Hội UNESCO Nhật Bản chia sẻ rằng đây là lần đầu tiên ông thực sự nhận thức được những khó khăn mà cộng đồng người Việt tại Nhật phải đối mặt. Bài trình bày của Ni sư Thích Tâm Trí, theo ông, không chỉ kể về lòng từ bi, mà còn gợi cảm hứng để mỗi người nhìn lại chính mình: “Tôi được truyền cảm hứng từ bà – để phụng sự và cống hiến tốt hơn cho người dân Nhật Bản.”
 |
Giáo sư Yuji Suzuki tại Hội nghị quốc tế "Công nghiệp văn hóa là động lực cho phát triển bền vững". |
Nhận xét ấy hé mở một góc nhìn mới về “công nghiệp văn hóa.” Nếu các ngành sáng tạo đem lại giá trị kinh tế từ nghệ thuật, thiết kế, hay truyền thông, thì những hoạt động như “Món quà yêu thương” lại tạo nên giá trị tinh thần – thứ làm nên chiều sâu của văn hóa và sức sống của phát triển bền vững.
Văn hóa không chỉ tồn tại trong bảo tàng hay lễ hội, mà trong cách con người ứng xử với nhau, trong lòng trắc ẩn và sự sẻ chia. Khi những giá trị ấy được lan tỏa xuyên biên giới, nó trở thành một dạng “công nghiệp văn hóa nhân văn”, nơi mỗi hành động thiện lành đều góp phần xây dựng niềm tin, sự hiểu biết và tình hữu nghị giữa các dân tộc.
Hơn mười năm qua, Hội Phật tử Việt Nam tại Nhật Bản đã không chỉ là nơi sinh hoạt tâm linh của người Việt xa xứ, mà còn là cầu nối văn hóa mềm giữa hai dân tộc. Thông qua các hoạt động thiện nguyện, đối thoại tôn giáo, và kết nối cộng đồng, Hội đã góp phần giới thiệu văn hóa Việt Nam đến xã hội Nhật Bản bằng chính những hành động giản dị và nhân ái.
Từ việc hỗ trợ sinh viên, thực tập sinh, đến các dự án nông nghiệp cộng đồng tại chùa Đại Ân, hình ảnh người Việt Nam được khắc họa không chỉ là những lao động cần cù, mà còn là những con người biết yêu thương, đùm bọc và sống vì nhau. Đó cũng chính là “ngoại giao văn hóa nhân dân”, hình thức kết nối bền vững và chân thành nhất trong quan hệ quốc tế hiện nay.
 |
 |
Giáo sư Yuji Suzuki, Tổng Giám đốc Liên hiệp các Hội UNESCO Nhật Bản chụp hình lưu niệm cùng Ni sư Thích Tâm Trí, Hội trưởng Hội Phật tử Việt Nam tại Nhật Bản. |
Bài tham luận của Ni sư Thích Tâm Trí tại Tokyo không chỉ kể lại một câu chuyện trong quá khứ, mà còn là lời nhắc về tương lai của phát triển bền vững: Muốn xây dựng những ngành công nghiệp sáng tạo thịnh vượng, trước hết phải có những con người sáng tạo tử tế, biết đặt lòng nhân ái làm gốc.
Chương trình “Món quà yêu thương” là minh chứng rằng văn hóa – khi được nuôi dưỡng bằng tình thương và sự sẻ chia – chính là nguồn năng lượng bền vững nhất. Từ một ngôi chùa nhỏ ở Saitama, hành trình ấy đã chạm đến trái tim nhiều người, mở ra một đối thoại văn hóa vượt khỏi biên giới, góp phần làm cho thế giới này trở nên nhân văn hơn – đúng như tinh thần UNESCO: “Xây dựng hòa bình trong tâm trí con người.”
 |
 |
 |
| Giáo sư Yuji Suzuki, Ni sư Thích Tâm Trí và các đại biểu chụp hình lưu niệm. |
