Hội nghị là sự kiện nhằm thúc đẩy đối thoại quốc tế, chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn trong phát triển công nghiệp văn hóa gắn với bảo tồn di sản và chuyển đổi sáng tạo trong bối cảnh toàn cầu hóa. Đây là một trong những hoạt động trọng điểm của Liên hiệp các Hội UNESCO Việt Nam nhân dịp kỷ niệm 80 năm thành lập UNESCO (1945–2025), đồng thời diễn ra sau dấu mốc 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam – Nhật Bản (1973–2023). Sự kiện mang ý nghĩa đặc biệt trong việc củng cố hợp tác văn hóa giữa hai quốc gia, khẳng định vai trò của văn hóa như một trụ cột bền vững cho hòa bình và phát triển toàn cầu.
Theo đó, công nghiệp văn hóa đã chứng minh sức mạnh như một động lực chiến lược của nhiều nền kinh tế sáng tạo, nơi văn hóa vừa là bản sắc, vừa là nguồn lực tạo ra giá trị gia tăng, lan tỏa tri thức và khơi dậy đổi mới. Nhiều quốc gia xem công nghiệp văn hóa là bệ phóng phục hồi kinh tế sau khủng hoảng, thúc đẩy chuyển đổi số và mở rộng kết nối toàn cầu thông qua sản phẩm, dịch vụ và không gian văn hóa.
Từ tinh thần nói trên, hội nghị tập trung thảo luận các mô hình phát triển công nghiệp văn hóa gắn với bảo tồn di sản, chuyển đổi xanh và đổi mới sáng tạo, với các tham luận giá trị của nghệ sĩ thị giác Lê Hữu Hiếu, đạo diễn Nguyễn Thu Hoài, đạo diễn Vạn Nguyễn (Nguyễn Quang Huy), nghệ sĩ Lily Chen cùng nhiều nghệ nhân đang thực hành và bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể tại các cộng đồng.
Phát biểu khai mạc Hội nghị, nhà báo Nguyễn Lệ Hằng, Phó Tổng thư ký Liên hiệp các Hội UNESCO Việt Nam, Phó Tổng Biên tập Tạp chí Ngày Nay, nhấn mạnh rằng hội nghị quốc tế thường niên giữa Liên hiệp các Hội UNESCO Việt Nam và Nhật Bản đã trở thành không gian đối thoại ổn định, nơi các sáng kiến được hình thành, kinh nghiệm được chia sẻ và tinh thần UNESCO được nuôi dưỡng bằng hành động cụ thể.
 |
Nhà báo Nguyễn Lệ Hằng, Phó Tổng thư ký Liên hiệp các Hội UNESCO Việt Nam, Phó Tổng Biên tập Tạp chí Ngày Nay |
Nhà báo Nguyễn Lệ Hằng cho biết: “Chủ đề của hội nghị năm nay "Công nghiệp văn hóa – Động lực chiến lược trong phát triển bền vững" là chủ đề được cả hai bên lựa chọn, thể hiện sự đồng điệu trong tầm nhìn và cách thức hoạt động. Trong đó, Nhật Bản với nền tảng công nghiệp sáng tạo tiên tiến, và Việt Nam với kho tàng di sản phong phú đang chuyển mình mạnh mẽ trong thời đại số, có thể tìm thấy trong nhau những kinh nghiệm quý giá về cách gìn giữ bản sắc mà vẫn thúc đẩy đổi mới, sáng tạo”.
 |
Toàn cảnh Hội nghị quốc tế “Công nghiệp văn hóa – Động lực chiến lược trong phát triển bền vững” diễn ra tại Tokyo Nhật Bản trong ngày 17/10/2025 |
Phát biểu tại hội nghị, ông Nguyễn Hồng Sơn – Chủ tịch Hội người Việt Nam tại Nhật Bản chia sẻ: “Công nghiệp văn hóa, trong cách hiểu của chúng tôi, không chỉ là ngành kinh tế sáng tạo mà còn là một dòng chảy kết nối ký ức, bản sắc và tương lai. Khi một bạn trẻ người Việt tại Nhật Bản thiết kế poster lễ hội bằng công cụ AI, khi một nhóm sinh viên tổ chức livestream giới thiệu món ăn quê hương, hay một doanh nghiệp Việt hợp tác với nghệ sĩ Nhật để ra mắt sản phẩm văn hóa chung – đó chính là công nghiệp văn hóa đang sống động từng ngày”.
 |
Ông Nguyễn Hồng Sơn – Chủ tịch Hội người Việt Nam tại Nhật Bản phát biểu tại sự kiện |
Ông Nguyễn Hồng Sơn nhấn mạnh thêm rằng việc lan tỏa văn hóa không chỉ giúp cộng đồng người Việt tại Nhật Bản giữ gìn bản sắc, mà còn góp phần xây dựng cầu nối hữu nghị giữa hai dân tộc. Trong thời đại số, khi công nghệ đã trở thành công cụ hiệu quả trong quảng bá văn hóa, cộng đồng mong muốn tiếp tục nhận được sự hỗ trợ của Liên hiệp các Hội UNESCO Việt Nam và Nhật Bản trong việc phát triển các nền tảng văn hóa số, đào tạo kỹ năng sáng tạo cho giới trẻ và xây dựng các dự án hợp tác văn hóa xuyên quốc gia.
Bên cạnh chương trình hội nghị chính tại Tokyo, đại diện Liên hiệp các Hội UNESCO Việt Nam còn tham dự Đại hội toàn quốc lần thứ 81 của Hiệp hội UNESCO Nhật Bản tại thành phố Kanazawa. Đại hội gồm các hội thảo chuyên đề, triển lãm và chương trình giao lưu âm nhạc cộng đồng, giúp các đại biểu Việt Nam tiếp cận sâu hơn với thực tiễn phát triển công nghiệp văn hóa tại Nhật Bản.
 |
Đoàn đại diện Liên hiệp các Hội UNESCO Việt Nam chụp ảnh với giáo sư Yuji Suzuki, Chủ tịch Liên hiệp các Hội UNESCO Nhật Bản, Tổng thư ký Liên hiệp các Hội UNESCO châu Á-Thái Bình Dương. |
Hội nghị tại Tokyo nối tiếp thành công của Hội nghị quốc tế về bảo tồn di sản và phát triển công nghiệp văn hóa do Liên hiệp các Hội UNESCO Việt Nam tổ chức tại trụ sở UNESCO Paris (Pháp) ngày 22/8/2025, đánh dấu bước tiếp theo trong chuỗi hoạt động đối ngoại của Liên hiệp các Hội UNESCO Việt Nam.
Hai sự kiện nằm trong chương trình hành động toàn cầu của Liên hiệp hướng tới kỷ niệm 80 năm thành lập UNESCO (1945–2025) và 50 năm Việt Nam gia nhập tổ chức, thể hiện nỗ lực bền bỉ của Việt Nam trong việc kết nối các sáng kiến văn hóa, thúc đẩy hợp tác quốc tế và lan tỏa tinh thần phát triển bền vững.
Liên hiệp các Hội UNESCO Việt Nam là một trong những thành viên năng động nhất của phong trào UNESCO toàn cầu, với nhiều sáng kiến nổi bật trong giáo dục, văn hóa và bảo tồn di sản, góp phần thúc đẩy mục tiêu chung về hòa bình, hiểu biết và phát triển bền vững. Những năm gần đây, tổ chức đã từng bước mở rộng hoạt động ra phạm vi quốc tế, khẳng định vai trò tiên phong của Việt Nam trong mạng lưới UNESCO thế giới.
