Đây là tiến trình rất tích cực. Tham gia FTA tức là sẵn sàng hội nhập, đương đầu thách thức và cũng là cơ hội mở rộng thị trường, đẩy mạnh tăng trưởng xuất khẩu.
Tại buổi tọa đàm trực tuyến với chủ đề Việt Nam tham gia FTA do Cổng Thông tin điện tử Chính phủ tổ chức mới đây, Thứ trưởng Công thương Trần Quốc Khánh cho biết: "Đến nay, Việt Nam đã ký và tham gia 8 FTA, trong đó có sáu hiệp định mang tính khu vực như: ASEAN - Trung Quốc, ASEAN - Hàn Quốc, ASEAN - Nhật Bản… và hai hiệp định thương mại tự do song phương giữa Việt Nam - Nhật Bản, Việt Nam - Chile."
 |
Việt Nam đang nỗ lực tham gia các hiệp định thương mại tự do (FTA). Ảnh minh họa |
Có thể thấy, các FTA tập trung chủ yếu ở khu vực Đông Á; với các đối tác lớn như EU, Mỹ và Nga, chưa có FTA nào được ký kết.
Việt Nam đang tiến hành đàm phán 7 FTA: Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP), FTA Việt Nam - Liên minh châu Âu (EU), FTA Việt Nam - Liên minh Hải quan, Hàn Quốc… Trong đó, hai hiệp định đã cơ bản hoàn tất là FTA Việt Nam - Liên hiệp Hải quan, Việt Nam - Hàn Quốc, FTA Việt Nam - EU cũng đang có tín hiệu khả quan.
Bên cạnh đó, FTA giúp Việt Nam cơ cấu, cân bằng thị trường xuất nhập khẩu, tránh phụ thuộc quá lớn vào thị trường nào đó; giúp DN có lợi thế trung hạn so các đối thủ trong khu vực khi xâm nhập vào một số thị trường quan trọng như Mỹ, EU…
 |
FTA giúp Việt Nam mở rộng thị trường sang nước ngoài. Ảnh minh họa |
Ngoài ra, các FTA mới còn là động lực quan trọng giúp Việt Nam hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường, đổi mới mô hình tăng trưởng.
 |
FTA đem lại cơ hội mới cho doanh nghiệp, cụ thể như việc các nước xóa bỏ thuế nhập khẩu |
Bên cạnh những thuận lợi, ông Trần Đình Thiên khẳng định rõ, tham gia FTA, nền kinh tế nói chung, DN nói riêng sẽ đối mặt những thách thức không nhỏ, đặc biệt là chi phí tăng do phải điều chỉnh cơ cấu kinh tế từ tầm vĩ mô cho đến DN.
Ở góc độ DN, Tổng Giám đốc Tập đoàn Dệt - may Việt Nam Lê Tiến Trường, kiêm Phó Chủ tịch Hiệp hội Dệt - may Việt Nam, cho rằng, không có rủi ro thì không có lợi nhuận. Sau khi gia nhập WTO năm 2006, cơ hội tăng trưởng không còn nhiều. Do đó, các FTA là cơ hội mới đối với DN. DN chỉ hưởng lợi từ FTA khi họ tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu. Trong quá trình này, DN nào tận dụng được lợi ích sẽ vượt lên. Tuy nhiên, không phải DN nào cũng thành công. Đây chính là quá trình sàng lọc.
Liên quan những băn khoăn về sự chồng lấn và xung đột lợi ích giữa các hiệp định này, Thứ trưởng Trần Quốc Khánh cho biết, Chính phủ đã rút kinh nghiệm trong quá trình đàm phán FTA trước đây nên chỉ đạo xây dựng chiến lược đàm phán FTA mới rất sớm. Theo đó, đưa ra các nguyên tắc chủ đạo về lựa chọn đối tác. Khi tham gia FTA thì FTA phải tạo ra lực đẩy cùng chiều với nỗ lực cải cách trong nước như: Cơ cấu lại nền kinh tế, cải cách môi truờng kinh doanh, DN Nhà nước…
Sau khi có nguyên tắc cơ bản, Việt Nam có sự nhất quán trong quá trình đàm phán. Không lo ngại các hiệp định có sự chồng lấn. Mặt khác, xung đột lợi ích luôn luôn xảy ra vì cơ hội ngành này có thể là thách thức của ngành khác và ngược lại. Điều này thường xuyên xảy ra trong nền kinh tế dù Việt Nam có tham gia FTA hay không.
Tuy nhiên, tổng hòa lại, lợi ích tĩnh vẫn lớn. Các hiệp định FTA có điểm chống lấn là đều yêu cầu nâng cao năng lực cạnh tranh của DN, cải cách hành chính. Như vậy, “gốc” chồng lấn lại mang tính tích cực. Thậm chí, nếu tận dụng tốt thì các hiệp định còn cộng hưởng lợi ích cho DN.
Đối với sự chuẩn bị của các DN, Thứ trưởng Trần Quốc Khánh tin tưởng các DN Việt Nam đã có sự chuẩn bị tương đối tốt, đặc biệt trong lĩnh vực xuất khẩu. Đối với mua sắm công, đàm phán cố gắng mở cửa lĩnh vực này theo lộ trình và có bước “đệm” để DN thích nghi dần.
Các viện nghiên cứu cần cung cấp cho DN công cụ, phương pháp phân tích thông tin để tận dụng cơ hội. Về tiến trình đàm phán FTA Việt Nam - EU, đây là đàm phán song phương, hai bên đang rất nỗ lực đàm phán, cơ hội kết thúc đàm phán trong sáu tháng đầu năm 2015 là khả quan.
Hợp tác cùng Thời Nay
>>> Xem thêm
Tăng thuế xuất khẩu vàng trang sức lên 2% từ ngày 7/5
Giá dầu tiếp tục giảm mạnh, còn hơn 60 đô la Mỹ/thùng
Thuế bảo vệ môi trường đối với xăng tăng lên 3.000 đồng/lít từ 1/5/2015
