50 năm Công ước Di sản Thế giới: Thành tựu và Triển vọng

0:00 / 0:00
0:00
(Ngày Nay) -  Được thông qua vào giữa tháng 11/1972, Công ước Bảo vệ Di sản Văn hóa và Thiên nhiên Thế giới đang bước sang tuổi 50. Nhân dịp này, UNESCO và Hy Lạp đã đồng tổ chức hội nghị quốc tế tại Delphi với nội dung chính là nhìn lại những thành tựu của Công ước, xem xét những thách thức mà Công ước phải đối mặt trong thế kỷ 21 và lập biểu đồ cho những bước đi trong tương lai.
50 năm Công ước Di sản Thế giới: Thành tựu và Triển vọng

Sự kiện được khai mạc vào 17/11/2022, với sự tham gia của bà Audrey Azoulay, Tổng Giám đốc UNESCO, và ông Kyriakos Mitsotakis, Thủ tướng Hy Lạp. Trong hai ngày 17 và 18/11/2022, các đại biểu đã cùng nhau thảo luận về các chủ đề như ưu tiên dành cho châu Phi, khả năng phục hồi của Di sản Thế giới trước biến đổi khí hậu, du lịch bền vững và số hóa.

Có ba thách thức lớn đối với tương lai của Di sản Thế giới được nhận định là cần ưu tiên giải quyết.

Tính riêng biệt, bản địa

50 năm sau khi được thành lập, Công ước Di sản Thế giới đã được 194 Quốc gia thành viên phê chuẩn, mang lại cho Công ước một phạm vi thực sự phổ quát. Công ước Di sản Thế giới đã mở đường cho việc ghi nhận 1.154 di sản tại hơn 167 quốc gia, công nhận sự đa dạng tuyệt vời của di sản văn hóa và thiên nhiên.

Tuy nhiên, sự khác biệt đáng kể về địa lý vẫn tồn tại trong Danh sách Di sản Thế giới. Trong khi một số quốc gia có hơn 50 di sản được ghi nhận, có những quốc gia lại không có di sản nào, đó là trường hợp của 12 quốc gia châu Phi tham gia Công ước. Toàn bộ châu Phi chỉ sở hữu 9% số Di sản Thế giới.

Tính riêng biệt cũng đòi hỏi phải có sự tham gia nhiều hơn của người dân địa phương và bản địa, những người có thể tham gia đầy đủ vào quá trình từ việc lập hồ sơ đề cử các di sản để ghi danh, cũng như bảo tồn và phát triển những di sản về lâu dài.

Khả năng tiếp cận

Việc ghi danh vào Danh sách Di sản Thế giới nhằm thể hiện sự công nhận đối với hệ giá trị phổ quát nổi bật của những di sản đó, và chia sẻ đến toàn nhân loại. Mục đích chính của Công ước là đảm bảo rằng những di sản đó được bảo tồn và truyền lại cho các thế hệ tương lai.

Mặc dù chia sẻ và truyền tải là hai trụ cột của Di sản Thế giới, nhưng vẫn còn nhiều việc phải làm để đảm bảo rằng tất cả mọi người, đặc biệt là thế hệ trẻ, có thể thực sự tiếp cận được các di sản này.

Nhằm đáp ứng được thách thức này trong những năm tới, UNESCO, các quốc gia thành viên cũng như cộng đồng quốc tế định hướng ứng dụng các công cụ kỹ thuật số mới.

Sự bền vững

Ngày nay, có 52 Di sản Thế giới thuộc diện đang gặp nguy hiểm. Gần một nửa trong số đó nằm trên lục địa châu Phi. Các nước này đã yêu cầu hỗ trợ triển khai các biện pháp bảo vệ khẩn cấp.

Đối mặt với nhiều áp lực của con người bao gồm phát triển đô thị, khai thác tài nguyên, ô nhiễm môi trường, du lịch quá mức, và xung đột vũ trang, tất cả các Di sản Thế giới đều cần được bảo vệ tốt hơn.

Biến đổi khí hậu đã trở thành mối đe dọa số một đối với các di sản thiên nhiên thế giới, tác động tiêu cực đến 34% số di sản và 70% các di sản biển.

Đến năm 2100, dự tính một nửa số sông băng Di sản Thế giới và tất cả các rạn san hô Di sản Thế giới có thể biến mất.

Di sản thế giới qua những con số

- 1.154 di sản trong Danh sách Di sản Thế giới của UNESCO: 897 di sản văn hóa

- 218 di sản tự nhiên, 39 di sản hỗn hợp (cả văn hóa và tự nhiên).

- 43 di sản xuyên biên giới, nằm trên lãnh thổ của hai quốc gia trở lên.

- 52 di sản hiện nằm trong danh sách đang gặp nguy hiểm.

- Trong 50 năm, ba địa điểm đã bị xóa khỏi Danh sách Di sản Thế giới.

- Di sản thế giới có mặt ở 167 quốc gia.

- Công ước Di sản Thế giới đã được 194 quốc gia phê chuẩn.

 nhiếp ảnh gia người Pháp Nicolas Cornet là Olivier Jeandel trong buổi trò chuyện tại Hà Nội
Ký ức, tâm linh và con người Việt Nam qua ống kính của Nicolas Cornet
(Ngày Nay) - Sáng ngày 14/5 tại không gian nhà sách quốc tế Inbook Hà Nội, nhiếp ảnh gia người Pháp Nicolas Cornet - người đã gắn bó, yêu thương và liên tục ghi lại những khoảnh khắc đổi thay của Việt Nam từ cuối những năm 1980 đến nay – đã có những chia sẻ vô cùng xúc động. 
Nghệ sĩ Quyền Thiện Đắc và các nghệ sĩ Bình Minh Jazz Club đã mang đến không gian nghệ thuật đáng nhớ. Ảnh: SVHTT
"Jazz xuống phố" với công chúng Hà Nội
(Ngày Nay) - Chiều cuối tuần tại khu vực Nhà Bát Giác bên hồ Hoàn Kiếm, những âm thanh của saxophone, keyboard và trống vang lên hòa vào không gian phố đi bộ Hoàn Kiếm. Không gian biểu diễn ngoài trời không có khoảng cách giữa nghệ sĩ và khán giả nhưng lại thu hút sự chú ý của đông đảo người dân và du khách. 
Dự án cầu Đại Ngãi 1 hiện đạt hơn 63% khối lượng thi công, nhiều hạng mục đang được đẩy nhanh tiến độ.
Phấn đấu thông tuyến cầu Đại Ngãi 1 trong năm 2027
(Ngày Nay) - Trong chuyến công tác kiểm tra các dự án giao thông trọng điểm khu vực phía Nam, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cùng đoàn công tác đã đến kiểm tra tiến độ thi công cầu Đại Ngãi 1 thuộc Dự án đầu tư xây dựng cầu Đại Ngãi trên Quốc lộ 60. Đây là công trình có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với sự phát triển kinh tế - xã hội vùng Đồng bằng sông Cửu Long.
Ảnh minh họa.
Bộ Y tế: Trẻ dưới 6 tuổi phải khám sức khỏe định kỳ ít nhất một lần mỗi năm
(Ngày Nay) - Theo hướng dẫn mới được Bộ Y tế ban hành kèm theo Quyết định 1675/QĐ-BYT, trẻ em Việt Nam dưới 6 tuổi trên phạm vi toàn quốc phải được khám sức khỏe định kỳ với tần suất tối thiểu một lần mỗi năm. Quy định có hiệu lực từ ngày 10/6/2026 và thay thế hướng dẫn trước đó ban hành hồi tháng 5/2026.
Xã Mường Lát (Thanh Hóa) thực hiện đồng bộ các chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững, phát triển kinh tế xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.
Phân cấp thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia
(Ngày Nay) - Việc tăng cường phân cấp thực hiện hiệu quả Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số là sẽ giúp cho vùng lõi khó khăn của cả nước phát triển bền vững và hiệu quả hơn
Với chính sách mới, người học có thể tích lũy kết quả học tập theo từng chặng. (Ảnh minh họa)
Kỳ vọng đổi mới đào tạo đại học
(Ngày Nay) - Giữa làn sóng chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo (AI) và yêu cầu học tập suốt đời ngày càng trở nên cấp thiết, Bộ Giáo dục và Đào tạo đang lấy ý kiến đối với Dự thảo Thông tư ban hành Quy chế đào tạo trình độ đại học với nhiều nội dung được đánh giá là mang tính đột phá, đáp ứng đòi hỏi thực tiễn.
Việt Nam tham gia Nhóm Bạn bè tại LHQ về phòng, chống mua bán người sử dụng công nghệ
Việt Nam tham gia Nhóm Bạn bè tại LHQ về phòng, chống mua bán người sử dụng công nghệ
(Ngày Nay) - Ngày 12/6, tại Trụ sở Liên hợp quốc (LHQ) ở New York, đã diễn ra Lễ ra mắt Nhóm Bạn bè tại LHQ về phòng, chống mua bán người sử dụng công nghệ. Đây là sáng kiến do Hàn Quốc khởi xướng, với sự hỗ trợ của Cơ quan LHQ về ma túy và tội phạm (UNODC), thu hút sự tham gia của nhiều nước thành viên LHQ.
Cuba công bố một loạt cải cách kinh tế
Cuba công bố một loạt cải cách kinh tế
(Ngày Nay) - Ngày 13/6, Chủ tịch Cuba Miguel Díaz-Canel đã công bố một loạt biện pháp cải cách các khía cạnh quan trọng của nền kinh tế, trong một quá trình mà nhà lãnh đạo mô tả là "thông minh" để giải quyết tình hình hiện tại của đất nước và các lệnh trừng phạt mới do chính phủ Mỹ áp đặt.