Cảm hứng từ di sản dân gian trong “giấc mơ rực rỡ”

(Ngày Nay) - “Giấc mơ rực rỡ” là tên triển lãm của họa sĩ Khổng Đỗ Duy vừa khai mạc tối qua 3/1/2025 tại Huyen Art House, 8A Đặng Tất, Q.1, TP.HCM. Đây là triển lãm cá nhân lần thứ hai của họa sĩ trẻ sinh năm 1987 quê Vĩnh Phúc, trưng bày hơn 20 tác phẩm được anh vẽ trong hơn một năm qua.
Tác phẩm trong "Giấc mơ rực rỡ"
Tác phẩm trong "Giấc mơ rực rỡ"

Nhà nghiên cứu mỹ thuật Lý Đợi, giám tuyển tranh cho triển lãm “Giấc mơ rực rỡ”, cho rằng: “Trong cấu trúc nội thất truyền thống của nhiều gia đình người Việt xưa, từ trung lưu, trí thức, văn nghệ sĩ cho đến quan lại, thượng lưu, thì dịp tết đến xuân về, quan niệm “nhất chữ, nhị tranh, tam sành, tứ mộc/tứ kiểng” càng được chú trọng hơn về mặt thẩm mỹ. Nhưng trong bộ tứ thẩm mỹ này, nhất và nhị thường ít tính bền vững, do tuổi thọ của vật liệu giấy, còn tam và tứ thì có tính trường tồn hơn. Người Việt xưa sống nương theo hoàn cảnh, “Thu ăn măng trúc, đông ăn giá/ Xuân tắm hồ sen, hạ tắm ao” (Nguyễn Bỉnh Khiêm), nên biết trân trọng, đề cao cả những điều mong manh, trừu tượng, đề cao những cái thuộc về tín lý, tinh thần”.

Cảm hứng từ di sản dân gian trong “giấc mơ rực rỡ” ảnh 1

Họa sĩ Khổng Đỗ Duy (1987) sinh ra và lớn lên tại Vĩnh Phúc, năm 2010 tốt nghiệp trường Đại học Sư phạm Nghệ thuật Trung ương, anh làm công tác giảng dạy tại trường Văn hóa Nghệ thuật Vĩnh Phúc đến năm 2015 thì chuyển sang sáng tác chuyên nghiệp tự do

“Đời sống người Việt ngày nay có nhiều đổi khác, bộ tứ thẩm mỹ này thay đổi theo, cũng là lẽ thường tình. Nhưng trong đời sống thì vẫn còn phảng phất đây đó các vết tích, đôi khi như một hoài niệm, đôi khi như một giấc mơ, sự trân quý. Mà với Khổng Đỗ Duy, đó là một giấc mơ rực rỡ, có cả tính cổ tích, lẽ nhiệm màu và cả sự tiếc nuối. Tác phẩm của Khổng Đỗ Duy lấy cảm hứng từ văn hóa truyền thống, từ di sản dân gian và sự hoài niệm, trong đó có cả bộ tứ thẩm mỹ như đã nêu. Nhưng Duy không cố giữ hoặc rập khuôn truyền thống, mà kết hợp, pha trộn, biến thiên giữa truyền thống và hiện đại. Vẻ đẹp của tác phẩm dựa trên sự cân đối, sáng sủa từ ý tưởng, tạo hình, màu sắc… cho đến bề mặt tranh chỉn chu, ý tưởng và cảm xúc mạch lạc. Đôi khi Duy khai thác các vẻ đẹp từ di sản, đôi khi là các hoa văn cổ hoặc nếp sống xưa đang bị phai mờ trong đời sống hiện nay. Đôi khi là một ước lệ-tượng trưng về thời gian, về truyền thống, về đổi thay. Nhưng tất cả được bố cục một cách thống nhất, hài hòa, có hoài niệm và có tươi mới, có quy củ và có phá cách, có tiếc nuối và có lạc quan”, theo Lý Đợi.

Cảm hứng từ di sản dân gian trong “giấc mơ rực rỡ” ảnh 2

Tác phẩm trong "Giấc mơ rực rỡ"

Còn họa sĩ Trần Vĩnh Thịnh, chia sẻ: “Nghe tin “ Duy tre” lại bày biện triển lãm, lần này tôi là người may mắn được hoạ sĩ cho xem tranh trước, nên tôi có nhiều cảm xúc dạt dào trước loạt tranh mới của anh mà có đôi dòng về Khổng Đỗ Duy. Tôi biết Khổng Đỗ Duy cũng hơn mười năm trước, cái thời Duy vẽ về tre rất hay nên mới có biệt hiệu “Duy tre”, những loạt tranh hồi ấy có vẻ đẹp mạnh mẽ, nội lực sung mãn của sức trẻ, nét cọ dạt dào dứt khoát trong mỗi đường nhấn nhá, tút tát của bức tranh, đến nay tôi vẫn còn lưu lại nhiều hình tranh của Duy về chủ đề tre hồi ấy”.

Cảm hứng từ di sản dân gian trong “giấc mơ rực rỡ” ảnh 3

Tác phẩm trong "Giấc mơ rực rỡ"

“Xem tranh của Duy, cho ta cảm nhận nơi đây là không gian của bốn mùa rất nông thôn Việt, những cành hoa lê hoa mận, những cành lựu cành đào, những sen của mùa hạ, cúc mùa thu, trúc mùa đông, được vươn cành trái lộc đủ đầy xum xuê suốt trong bốn mùa, những hoa lá sung mãn, xanh mướt với màu sắc đậm tính dân gian rất tết, rất cổ truyền. Nếu như ai ở xa quê hương, khi xem tranh của Duy sẽ trỗi lên một nỗi khắc khoải nhớ về quê hương, một quê hương thuần Việt đặc trưng trong tranh, bàn bạc những hoài niệm, những nỗi niềm ấu thơ, là những kỷ niệm đẹp đẽ được cất giấu đâu đó, nay lại ùa về, làm cho cảm xúc lâng lâng với một tâm tưởng vừa hân hoan vừa bồi hồi xúc động khó tả, ở đó sẽ có tất cả những kỷ niệm mà ai cũng đã đi qua, ai cũng đã từng nếm qua những hương vị tết xa xưa, tết thời bao cấp. Đây bình vôi của bà, kia là chậu mặc lan của ông, cái chạn bếp của mẹ, cái lồng chim của bố, con hạc giấy của con, và giấc mơ của em, tất cả đã đủ đầy trong tranh, những nét thuần Việt từ dân dã đến sang trọng trong mỗi tác phẩm”, họa sĩ Trần Vĩnh Thịnh, nhận xét.

Cảm hứng từ di sản dân gian trong “giấc mơ rực rỡ” ảnh 4

Tác phẩm trong "Giấc mơ rực rỡ"

Triển lãm “Giấc mơ rực rỡ” của Khổng Đỗ Duy đến ngày 12/1/2025, vào cửa tự do.

Một số tác phẩm trong "Giấc mơ rực rỡ" lấy cảm hứng từ di sản dân gian:

Cảm hứng từ di sản dân gian trong “giấc mơ rực rỡ” ảnh 5
Cảm hứng từ di sản dân gian trong “giấc mơ rực rỡ” ảnh 6
Cảm hứng từ di sản dân gian trong “giấc mơ rực rỡ” ảnh 7
Cảm hứng từ di sản dân gian trong “giấc mơ rực rỡ” ảnh 8
Vui xuân Bính Ngọ - Sắc màu văn hóa Hưng Yên
Vui xuân Bính Ngọ - Sắc màu văn hóa Hưng Yên
(Ngày Nay) - Tiếp nối sứ mệnh bảo tồn và lan tỏa các giá trị di sản, Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam giới thiệu chương trình “Vui xuân Bính Ngọ: Sắc màu văn hóa Hưng Yên” . Sự kiện sẽ diễn ra trong hai ngày mồng 5 và mồng 6 Tết (tức ngày 21 & 22/02/2026), hứa hẹn mang đến một không gian Tết truyền thống kết hợp cùng những trải nghiệm thú vị khám phá di sản văn hóa Hưng Yên, đáp ứng nhu cầu tìm hiểu văn hóa của công chúng trong dịp nghỉ lễ.
Thăm làng dược liệu độc nhất vô nhị tại Việt Nam
Thăm làng dược liệu độc nhất vô nhị tại Việt Nam
(Ngày Nay) - Làng Nghĩa Trai có tuổi đời gần 1.000 năm nổi tiếng với nghề trồng và chế biến dược liệu truyền thống, đặc biệt hoa cúc chi "tiến vua," mệnh danh là “làng dược liệu” độc nhất vô nhị của Việt Nam.
Olympic mùa Đông 2026: Bước ngoặt cho tương lai
Olympic mùa Đông 2026: Bước ngoặt cho tương lai
(Ngày Nay) - Sau hơn 2 tuần tranh tài sôi động, Thế vận hội mùa Đông Milan-Cortina 2026 đã khép lại, để lại dấu ấn sâu đậm không chỉ ở thành tích mà còn ở tinh thần thể thao, những câu chuyện nhân văn và định hình lại cách tổ chức Olympic trong tương lai. Chủ tịch Ủy ban Olympic quốc tế (IOC) Kirsty Coventry nhận định kỳ đại hội này đã “vượt mọi kỳ vọng”, trở thành minh chứng cho sức sống bền bỉ của phong trào Olympic trong bối cảnh thế giới nhiều biến động.
Phát triển mô hình AI thúc đẩy thám hiểm không gian sâu
Phát triển mô hình AI thúc đẩy thám hiểm không gian sâu
(Ngày Nay) - Các nhà nghiên cứu đa ngành của Đại học Thanh Hoa (Trung Quốc) đã phát triển một mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) dành cho việc chụp ảnh thiên văn, giúp tăng cường đáng kể khả năng quan sát những vùng sâu thẳm nhất của vũ trụ.
Đoàn rước kiệu Lễ Tế.
Linh thiêng Lễ hội Đền Mẫu Âu Cơ
(Ngày Nay) -  Ngày 23/2 (tức mùng 7 tháng Giêng), nhân ngày “Tiên Giáng”, xã Hiền Lương, tỉnh Phú Thọ tổ chức Lễ dâng hương tưởng niệm, thành kính tri ân công đức Tổ Mẫu Âu Cơ.